Υπάρχουν λίγοι τόποι στην Ελλάδα όπου η ιστορία, η μνήμη και η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία συνυπάρχουν με τόσο φυσικό τρόπο όσο στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων. Σε αυτόν τον εμβληματικό χώρο, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Καβάλα, παρουσιάστηκε το πρόγραμμα του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων, του δεύτερου αρχαιότερου και μακροβιότερου φεστιβάλ της χώρας μετά το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου.
Από το 1957 μέχρι σήμερα, το Φεστιβάλ Φιλίππων δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη θεσμό του ελληνικού πολιτιστικού χάρτη. Για τη βόρεια Ελλάδα υπήρξε και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους πυρήνες καλλιτεχνικής δημιουργίας, ένας τόπος όπου γενιές θεατών ήρθαν σε επαφή με το αρχαίο δράμα, την αττική κωμωδία, το σύγχρονο θέατρο, την μουσική και τον εικαστικό πειραματισμό. Η φετινή διοργάνωση, που θα διαρκέσει από τις 8 Ιουλίου έως τις 6 Σεπτεμβρίου, επιλέγει ως κεντρικό άξονα τη «Μεταμόρφωση». Όχι ως μια αφηρημένη έννοια, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη διαδικασία που αφορά τόσο το άτομο όσο και την κοινωνία συνολικά. Ο δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης ανοίγοντας την συνέντευξη Τύπου για την επίσημη παρουσίαση του προγράμματος, συνέδεσε τη φετινή θεματική με τη δύναμη της τέχνης να μετακινεί τον άνθρωπο από τις βεβαιότητές του. «Υπάρχουν στιγμές», σημείωσε, «που η τέχνη δεν περιορίζεται στον ρόλο της ψυχαγωγίας, αλλά λειτουργεί ως μια διακριτική δύναμη εσωτερικής μεταβολής. Μας καλεί να επανεξετάσουμε όσα θεωρούμε γνώριμα, να αντικρίσουμε διαφορετικά τον κόσμο γύρω μας και να πλησιάσουμε βαθύτερα τον ίδιο μας τον εαυτό». Δίνοντας το ιδεολογικό στίγμα της φετινής διοργάνωσης ο δήμαρχος τόνισε πως «σε μια εποχή όπου όλα αλλάζουν με ταχύτητα και οι βεβαιότητες συχνά δοκιμάζονται και οι αβεβαιότητες μάς κατακλύζουν, το Φεστιβάλ Φιλίππων επιλέγει να αναδείξει τη δύναμη της τέχνης ως πεδίο ουσιαστικής εμπειρίας και αναστοχασμού. Το θέατρο, η μουσική και κάθε μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης λειτουργούν ως οχήματα ώστε να προσεγγίσουμε εκ νέου όσα θεωρούσαμε δεδομένα και να αναμετρηθούμε με τις προσωπικές και συλλογικές μας μεταβάσεις».
Ένας τόπος όπου το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν
Η αναφορά των διοργανωτών στον χώρο δεν ήταν τυχαία. Το αρχαίο θέατρο Φιλίππων βρίσκεται διαχρονικά στον πυρήνα της ταυτότητας του θεσμού. «Ο κύριος χώρος δράσης δεν αποτελεί μόνο έναν τόπο ιστορικής μνήμης. Είναι ένα τοπόσημο στο οποίο το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν και ένα σημείο αναφοράς όπου κάθε καλοκαίρι η Τέχνη αποκτά ιδιαίτερο βάρος και ουσία», τόνισε ο κ. Μουριάδης.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτιστική δραστηριότητα παραμένει έντονα συγκεντρωμένη στα μεγάλα αστικά κέντρα, οι Φίλιπποι, ακριβώς στο μέσον μιας χιλιομετρικής απόστασης που ενώνει την Καβάλα με την Δράμα, εξακολουθούν να λειτουργούν ως ένα παράδειγμα αποκέντρωσης. Κορυφαίες παραγωγές από το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, την Εθνική Λυρική Σκηνή και το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου συναντούν κάθε χρόνο το κοινό της περιφέρειας μέσα σε έναν χώρο που κουβαλά περισσότερους από είκοσι αιώνες ιστορίας. Επίσης και φέτος θα πραγματοποιηθεί το 10ο Εργαστήρι Αρχαίου Δράματος στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων, συνεχίζοντας την παράδοση που έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια, πάνω στην καινοτόμα προσέγγιση των αρχαίων μύθων και στο σκηνικό πειραματισμό. Τρεις καταξιωμένοι σκηνοθέτες/ηθοποιοί- Βαρβάρα Δούκα, Γιάννης Λεοντάρης και Μαρία Σαββίδου- θα δουλέψουν για δέκα συνεχόμενες μέρες με δεκαοκτώ νέους καλλιτέχνες που θα έχουν την ευκαιρία, κάνοντας καθημερινές δοκιμές μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, να διδαχτούν, να γνωρίσουν αλλά και να προτείνουν, με τελικό στόχο να γίνουν συνδημιουργοί μιας νέας ιστορίας που αντλεί την έμπνευσή της από τις αρχαίες.
«Η τέχνη είναι ο μηχανισμός της αλλαγής μας»
Παίρνοντας τον λόγο η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας Εύα Οικονόμου – Βαμβακά παρουσίασε το καλλιτεχνικό και υπαρξιακό στίγμα της φετινής διοργάνωσης. Ξεκινώντας από την φράση «Δεν αλλάζουμε γιατί το επιλέγουμε, αλλά γιατί η ζωή μέσα μας απαιτεί να ανθίσει με έναν άλλο, διαφορετικό τρόπο», περιέγραψε ένα κόσμο που δοκιμάζεται από διαδοχικές κρίσεις και αναζητά νέους τρόπους κατανόησης του εαυτού του. «Ζούμε σε χαλεπούς καιρούς όπου τα πάντα γύρω μας μοιάζουν κατακερματισμένα και χωρίς νόημα», σημείωσε η κ. Βαμβακά, «έτσι, η τέχνη δεν έρχεται πια απλώς για να μας παρηγορήσει ή να μας διασκεδάσει, αλλά για να γίνει ο ίδιος ο μηχανισμός της αλλαγής μας. Είναι το μόνο εργαλείο που μας απέμεινε για να αποσυναρμολογήσουμε το «εγώ» μας και να κοιτάξουμε βαθιά μέσα μας». Η ίδια συνέδεσε αυτή τη φιλοσοφία με τον σχεδιασμό του φετινού προγράμματος, το οποίο περιλαμβάνει πέντε πρωτότυπες παραγωγές του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και σημαντικές συνεργασίες με την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, και άλλους σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς. «Από τον “Φαέθοντα” του Οβίδιου που μεταγράφεται σε μια σύγχρονη όπερα, τον αρχέγονο μύθο της Αντιγόνης που θα ειπωθεί ως μια μεταμορφωτική ιστορία σε μια ιδιαίτερη παράσταση θεάτρου σκιών, τον εμβληματικό “Σεισμό στη Χιλή” που θα έρθει να ταρακουνήσει και το δικό μας κόσμο, το φετινό πρόγραμμα αποτελεί ένα ταξίδι στα εσωτερικά μας δωμάτια, στα άδυτα του εαυτού μας που μας ορίζουν», σημείωσε η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας.
Η αυλαία θα ανοίξει στις 8 Ιουλίου με την συναυλία της Camerata Junior, ενώ θα ακολουθήσουν παραγωγές όπως η «Μήδεια», ο «Ματωμένος Γάμος», οι «Πέρσες», οι «Τρωάδες», οι «Βάκχες», η «’Αλκηστις», η «Αντιγόνη» και η συναυλία της Ευανθίας Ρεμπούτσικα.
Όμως, το πραγματικό διακύβευμα του φετινού Φεστιβάλ Φιλίππων φαίνεται να βρίσκεται πέρα από το ίδιο το πρόγραμμα. Βρίσκεται στην επιμονή ενός πολιτιστικού θεσμού σχεδόν επτά δεκαετιών να παραμένει ζωντανός, ανήσυχος και πρόθυμος να επανεφεύρει τον εαυτό του. Ο δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ – ΜΠΕ για το κόστος της φετινής διοργάνωσης τόνισε ότι αυτό ανέρχεται στα 200.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 100.000 δίνονται από τον δήμο και τα άλλα 100.000 από τα έσοδα του ΔΗΠΕΘΕ. Ωστόσο, δεν έκρυψε την ενόχληση και την πικρία του για το γεγονός πως για μια ακόμη χρονιά το Φεστιβάλ Φιλίππων δεν επιχορηγείται από το υπουργείο Πολιτισμού με το πρόσχημα ότι το διοργανώνει το ΔΗΠΕΘΕ και δεν αποτελεί αυτοτελή οργανισμό. «Ένας πολιτιστικός θεσμός με ιστορία εβδομήντα χρόνων, δεν επιχορηγείται από το ΥΠΠΟ», σημείωσε ο κ. Μουριάδης. Μάλιστα, το γεγονός ότι πολλά καλλιτεχνικά σχήματα δίνουν μόνο μια παράσταση στο φεστιβάλ οφείλεται και στο υψηλό κόστος ενοικίασης του αρχαίου θέατρου που φτάνει ακόμα και τις 2.500 ευρώ. Επανειλημμένα θέσαμε το θέμα στην κ. Μενδώνη, αλλά δυστυχώς όπως φαίνεται, όλα είναι χρήμα». Ολόκληρο το πλήρες πρόγραμμα στου 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων και πληροφορίες της διοργάνωσης βρίσκονται αναρτημένα στην επίσημη ιστοσελίδα: www.festivalphilippon.gr.
πηγή: ΑΠΕ
