Η ακτινοθεραπεία αποτελεί μία από τις βασικές μεθόδους αντιμετώπισης του καρκίνου. Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ασθενούς, μπορεί να εφαρμοστεί ως αυτόνομη θεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλες αντικαρκινικές μεθόδους. Χάρη στις σύγχρονες τεχνικές, η ακτινοβολία κατευθύνεται με υψηλή ακρίβεια στην περιοχή του όγκου, περιορίζοντας την επιβάρυνση των γύρω υγιών ιστών.
Πότε χρησιμοποιείται η ακτινοθεραπεία;
Η επιλογή της ακτινοθεραπείας εξαρτάται από το είδος, το στάδιο και τη θέση του καρκίνου, καθώς και από τους θεραπευτικούς στόχους.
Σε αρκετές περιπτώσεις εφαρμόζεται πριν από τη χειρουργική επέμβαση, ώστε να μειωθεί το μέγεθος του όγκου και να διευκολυνθεί η αφαίρεσή του. Άλλοτε πραγματοποιείται μετεγχειρητικά, με σκοπό την καταστροφή καρκινικών κυττάρων που ενδέχεται να έχουν παραμείνει.
Παράλληλα, μπορεί να συνδυαστεί με χημειοθεραπεία ή να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με περιορισμένο αριθμό μεταστάσεων, συμβάλλοντας στον τοπικό έλεγχο της νόσου.
Σε προχωρημένα στάδια, η ακτινοθεραπεία έχει συχνά παρηγορικό χαρακτήρα, στοχεύοντας στην ανακούφιση του πόνου και άλλων συμπτωμάτων.
Ποια είναι τα βασικά είδη ακτινοθεραπείας;
Η ακτινοθεραπεία διακρίνεται σε δύο κύριες κατηγορίες, με διαφορετικό τρόπο χορήγησης της ακτινοβολίας.
Η εξωτερική ακτινοθεραπεία αποτελεί τη συχνότερη μέθοδο. Ένα ειδικό μηχάνημα κατευθύνει δέσμες ακτινοβολίας υψηλής ενέργειας προς τον όγκο, χωρίς να αγγίζει το σώμα.
Αντίθετα, στην εσωτερική ακτινοθεραπεία, γνωστή ως βραχυθεραπεία, η ραδιενεργός πηγή τοποθετείται μέσα ή κοντά στον όγκο. Έτσι, επιτυγχάνεται τοπική χορήγηση υψηλής δόσης, με περιορισμένη επιβάρυνση των γειτονικών ιστών.
Η καταλληλότερη μέθοδος επιλέγεται από τον ακτινοθεραπευτή-ογκολόγο βάσει των χαρακτηριστικών της νόσου.
Πώς πραγματοποιείται η θεραπεία;
Πριν ξεκινήσει η ακτινοθεραπεία, προηγείται λεπτομερής σχεδιασμός με απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία.
Η εξωτερική ακτινοθεραπεία πραγματοποιείται συνήθως πέντε ημέρες την εβδομάδα, με συνεδρίες διάρκειας λίγων λεπτών. Ο ασθενής παραμένει ακίνητος σε ειδικό τραπέζι, ενώ το μηχάνημα κατευθύνει την ακτινοβολία στην προκαθορισμένη περιοχή.
Η διαδικασία είναι ανώδυνη και ο ασθενής δεν αισθάνεται την ακτινοβολία. Επιπλέον, μετά την εξωτερική ακτινοθεραπεία δεν εκπέμπει ακτινοβολία και μπορεί να βρίσκεται με ασφάλεια κοντά σε άλλους ανθρώπους.
Ποιες παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν;
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή θεραπείας, τη δόση και τον συνδυασμό με άλλες θεραπείες.
Συχνότερα παρατηρούνται κόπωση, δερματικός ερεθισμός και ερυθρότητα. Ανάλογα με την περιοχή που ακτινοβολείται, μπορεί επίσης να εμφανιστούν ξηροστομία, δυσκολία στην κατάποση, ναυτία ή διάρροια.
Οι περισσότερες παρενέργειες είναι προσωρινές και υποχωρούν σταδιακά. Οι σύγχρονες τεχνικές συμβάλλουν στον περιορισμό τους, προστατεύοντας περισσότερο τους υγιείς ιστούς.
Η σημασία της εξατομικευμένης αντιμετώπισης
Κάθε περιστατικό απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση και κατάλληλο θεραπευτικό σχεδιασμό. Η επιλογή της μεθόδου και της διάρκειας της ακτινοθεραπείας βασίζεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νόσου.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ακτινοθεραπεία και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, επικοινωνήστε με την Ακτινοθεραπεύτρια – Ογκολόγο Δρ. Διονυσία Λίτου, ώστε να λάβετε εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.


