Στις 30 Μαϊου 2025 ο Ευρωβουλευτής της Νίκης, Νίκος Αναδιώτης υπέβαλε την υπ’ αριθμόν E-002182/2025 Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 144 του Κανονισμού, αναφορικά με το σχέδιο μόνιμης αποθήκευσης CO2 στον υποθαλάσσιο χώρο Πρίνου Θάσου.
Ο Ευρωβουλευτής επεσήμανε πως το σχέδιο αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια αποθήκευσης στον συγκεκριμένο χώρο, που απέχει λιγότερο από 10 χλμ. από κατοικημένες περιοχές, ενώ έντονες αντιδράσεις διατυπώνονται από τις τοπικές κοινωνίες Καβάλας και Θάσου, αλλά και το Άγιο Όρος, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και ανήκον στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Natura 2000.
Ο κ. Αναδιώτης τόνισε ότι η Ελλάδα, επιπροσθέτως, είναι εκ των πιο σεισμογενών χωρών της Ευρώπης και εν αντιθέσει με τη Σύμβαση OSPAR για τον Ατλαντικό που επιτρέπει, κατόπιν τροποποίησής της, την απόρριψη ρύπων, η Σύμβαση της Βαρκελώνης και το Πρωτόκολλο για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση από χερσαίες πηγές που απαγορεύουν αυστηρά, πλην ρητής εξαίρεσης, την απόρριψη ρύπων στον θαλάσσιο βυθό. Υπό το φως των ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή από τον κ. Αναδιώτη:
- Πώς αξιολογεί τη συμβατότητα του ως άνω έργου με τη Σύμβαση της Βαρκελώνης και την οδηγία 2009/31/ΕΚ
- Έχει πραγματοποιηθεί, σε επίπεδο Ένωσης ή κρατών μελών, περιβαλλοντική αξιολόγηση για το έργο;
- Πώς διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση και ευθύνη για διαρροές ή επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον;
Θυμίζουμε ότι ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός ήδη από τον Φεβρουάριο 2025 με την επερώτηση στον Εθνικό Κοινοβούλιο επεσήμανε πως ένα έργο τέτοιας κλίμακας θα έπρεπε να πληροί αυστηρά γεωτεχνικά κριτήρια :
- απόσταση από κατοικημένες περιοχές,
- απουσία σεισμικής δραστηριότητας,
- ύπαρξη στεγανών σφραγιστικών στρωμάτων.
Στην περίπτωση του Πρίνου, κανένα από τα αυτά δεν ικανοποιείται πλήρως . Η περιοχή είναι κοντά σε οικισμούς, εντάσσεται στο δίκτυο ΝΑΤURA 2000 και βρίσκεται πλησίον του Αγίου Όρους. Η περιοχή είναι σεισμογενής όπως περίτρανα αποδεικνύεται τις τελευταίες ημέρες. Αν ένας σεισμός προκαλέσει διαρροή CO2 στην θάλασσα οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για την αλιεία και τον τουρισμό της περιοχή. Αυτό επισημαίνει με την με αριθμό πρωτοκόλλου 2612/61871 / 5-2-2025 απάντηση του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας που εδρεύει στην Νέα Πέραμο Καβάλας
Τέτοια έργα στις ΗΠΑ και τον Καναδά απέτυχαν διακόπηκαν και άφησαν περιβαλλοντολογικές επιπτώσεις. Σας θυμίζουμε
1.Περίπτωση Weyburn —Midale, Καναδάς 2011. Καταγγελίες για διαρροή του αποθηκευμένου CO2 στην επιφάνεια με αποτέλεσμα την ασφυξία ζώων και αναπνευστικά προβλήματα στους κατοίκους
2.Περίπτωση Ιn Salah. Αλγερία 2011. Κλείσιμο του έργου λόγω γεωλογικών μετατοπίσεων και κινδύνων διαρροής
- Περίπτωση Petra Nova, ΗΠΑ 2020 Οικονομική Αποτυχία και διακοπή λειτουργίας του έργου, που αποδεικνύει την αστάθεια του οικονομικού μοντέλου χρήσης της τεχνολογίας CCS.
4.Περίπτωση, Decatur , ΗΠΑ , 2011. Πρόκληση σεισμών ( 3,8 ρίχτερ) λόγω της έγχυσης CO2.!!!!!!
5.Περίπτωση Gorgon CCS, Aυστραλία 2021 . Αποτυχία αποθήκευσης καθόσον οι ποσότητες CO2 που εκπέμπονταν ήταν μεγαλύτερες από εκείνες που πετύχαιναν να αποθηκεύσουν.
Το έργο φαινομενικά καλύπτεται από την Οδηγία 2009/ 31/ ΕΚ της Ε.Ε. Όμως η Ελλάδα έχει υπογράψει και κυρώσει το Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης το οποίο απαγορεύει την απόθεση αποβλήτων – συμπεριλαμβανομένου του Co2 – κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα της Μεσογείου. Η Ελλάδα, ως πλήρες συμβαλλόμενο μέλος, δεσμεύεται από την απαγόρευση και οποιοδήποτε έργο CCS κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα της Μεσογείου ( όπως στον Πρίνο της Θάσου), είναι ασύμβατο με τις διεθνείς υποχρεώσεις της. Επιπροσθέτως, η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος στην Σύμβαση του Λονδίνου του 1972, και δεν έχει εγκρίνει ούτε την διασυνοριακή μεταφορά CO2. Aυτό δημιουργεί νομικό κενό για την επόμενη φάση του έργου, που θα αφορά την αποθήκευση για λογαριασμό τρίτων χωρών . Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ( ΚΥΑ 48416/ 2037/ Ε. 103/ 2011 ΦΕΚ Β΄ 2516/2011) που εναρμονίζει την Οδηγία 2009/31/ΕΚ της ΕΕ για την αποθήκευση Co2 την ευθύνη για την παρακολούθηση και ασφάλεια του αποθηκευμένου CO2 φέρει ο φορέας εκμετάλλευσης για τουλάχιστον 20 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της έκχυσης. Μετά από το διάστημα αυτό η ευθύνη μεταβιβάζεται στο Δημόσιο. Η διαδικασία αυτή δημιουργεί το εύλογο ερώτημα ποιος θα καλύψει το κόστος και τις επιπτώσεις σε βάθος δεκαετιών ιδίως σε περίπτωση διαρροών ή περιβαλλοντικών βλαβών !!!. Πρόκειται για μία ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ καθώς μετά από λίγα χρόνια οι Έλληνες θα πληρώνουν με τους φόρους τους την διαχείριση των αποβλήτων των ρυπαντών ξένων που θα έχουν αποθηκεύσει τους ρύπους τους στην Ελλάδα.
Τα νομικά κενά και τα παραδείγματα αποθήκευσης CO2 σε άλλες χώρες καταδεικνύουν ότι η αποθήκευση CO2 δεν είναι ασφαλής. Απορούμε πως αυτά τα διεθνώς γνωστά γεγονότα η Κυβέρνηση δεν τα λαμβάνει υπόψη και τα περιφρονεί . Δεν ξέρει ότι τα εγκλήματα τελούνται και παραλείψεως. Η πρόσφατη ιστορία των ΤΕΜΠΩΝ το απέδειξε γιατί δεν διδάσκεστε από αυτήν ;
Εκ της Γραμματείας ΝΙΚΗΣ Καβάλας
