Για λίγες ημέρες ακόμη θα φιλοξενείται στον πολυχώρο Ισλαχανέ της Θεσσαλονίκης (οδός Ελένης Ζωγράφου 2) η έκθεση ζωγραφικής του Καβαλιώτη Διαμαντή Σταγγίδη Οδύσεια: εικαστικό έργο σε 24 μέρη, η οποία πρόσφατα είχε φιλοξενηθεί στο αρχαιολογικό μουσείο Καβάλας.
Η έκθεση του Δ. Σταγγίδη αποτελείται από 24 έργα ζωγραφικής σε καμβάδες μεγάλων διαστάσεων, τα οποία έχουν εγκατασταθεί στο χώρο με τέτοιο τρόπο που να διαλέγονται με τα αντικείμενα της μόνιμης εκθέσεως, κάνοντας έτσι περισσότερο βιωματική την εμπειρία της επίσκεψης στην έκθεση.
Η αφήγηση του ταξιδιού της Οδύσσειας από τον Δ. Σταγγίδη γίνεται με γραμμικό τρόπο, γεγονός που στην αρχή ενδεχομένως να παραξενεύει τον επισκέπτη, παρ’ όλα αυτά όμως η επιλογή του δημιουργού τον δικαιώνει στο τέλος της έκθεσης.
Τα έργα κρέμονται ως ιστία από τα δοκάρια και τους τοίχους της έκθεσης, κινούμενα ελεύθερα μέσα στο χώρο με μικρές “σκότες” ενίοτε να τα συγκρατούν από τη μία μεριά με σταθερά αντικείμενα, παραπέμποντας ευθέως στα πανιά του πλοίου με το οποίο ο Οδυσσέας πραγματοποίησε τον μακρύ του δρόμο προς την Ιθάκη.
Τα χρώματα της παλέτας του καλλιτέχνη, ο οποίος κινείται σαφώς μέσα στα όρια του εξπρεσιονισμού, εκπλήσσουν τον θεατή, ο οποίος θα περίμενε έντονα μπλέ και θαλασσί, αλλά συναντά ώχρες, μαύρα, κόκκινα και πράσινα να συνδέουν το νόημα της κάθε ραψωδίας, της οποίας ο τίτλος αναφέρεται στο σώμα του κάθε πίνακα, με το οπτικό αποτέλεσμα.
Οι σχεδόν βίαιες κινήσεις του πινέλου, τα έντονα περιγράμματα στους όγκους, που δούλεψε ο ζωγράφος, αλλά και τα σπατουλαριστά επίπεδα αποδίδουν με ζωντάνια μία ένταση, που βοηθά τον θεατή να κατανοήσει το κείμενο κάθε ραψωδίας, χωρίς να είναι αναγκαίο να βρίσκεται σε άμεση επαφή με αυτό.
Στην πλειονότητα οι καμβάδες είναι δουλεμένοι σε όλη την έκταση τους, μεθοδολογία όμως που υποχωρεί προς τρίτο μέρος της έκθεσης, λίγο πριν την κορύφωση της Οδύσσειας, όπου ο δημιουργός επιθυμώντας, πάντοτε κατά τη γνώμη μου, να αποδώσει τον μετεωρισμό των σχεδίων του ήρωα από την επάνοδο στην πατρίδα του, αφήνει κενά σημεία στο πεδίο δράσης του στις ραψωδίες [σ.] Οδησσέως και Ίρου πυγμή & Ραψωδία και [τ.] Οδυσσέως και Πηνελόπης ομιλία. Τα νίπτρα, έργα τα οποία ακολουθούν:
Εν συνεχεία, τα κόκκινα που ήταν παρόντα διακριτικά στους προηγούμενους πίνακες, αρχίζουν να κυριαρχούν στα σχέδια, ενώ παράλληλα γίνεται περισσότερο εμφανής και η χρήση διαλυτικού, για να φτάσουμε στον εξαιρετικής έντασης πίνακα της ραψωδίας [χ.] Μνηστηροφονία, όπου είναι έκδηλες οι επιρροές του Καραβάτζιο, όσον αφορά τη δυναμική του χρώματος, το φως και τη σύλληψη του έργου:
Η έκθεση κλείνει με δύο εξαιρετικές συνθέσεις στις ραψωδίες [ψ.] Οδυσσέως υπό Πηλενόπης αναγνωρισμός και [ω.] Σπονδαί, στις οποίες ο ζωγράφος κορυφώνει τη δημιουργική του ικανότητα, αποδίδοντας στην πρώτη περίπτωση τη συγχώνευση του νόστου και στη δεύτερη περίπτωση την ηρεμία, που επικρατεί μετά τη θεία παρέμβαση, με τον καλλιτέχνη, όπως ο ίδιος με πληροφόρησε, για πρώτη φορά να δουλεύει πράσινο σε τόσο μεγάλη έκταση σε έργο του:
Μετά από όλα αυτά λοιπόν μπορεί να καταλάβει κάποιος ότι οι εντυπώσεις μου από την έκθεση του Διαμαντή Σταγγίδη είναι κάτι περισσότερο από θετικές. Ο (αυτοδίδακτος) ζωγράφος υπερβαίνει τη σύλληψη που είχε ο ίδιος να διαβάζει εν είδει μάντρα την κάθε ραψωδία και μετά να “επιτίθεται” στον καμβά, παραδίδοντας μας 24 κομψοτεχνήματα, τα οποία παρόλο που δουλεύτηκαν τα έτη 2009 και 2010 παραμένουν το ίδιο επίκαιρα σήμερα, όπως άλλωστε το ίδιο επίκαιρη παραμένει η Οδύσσεια για σχεδόν 3.000 χρόνια.
Είναι πρότασή μου λοιπόν σε όλους όσους μπορούν και βρίσκονται ή θα βρεθούν στη Θεσσαλονίκη μέχρι τις 30 Απριλίου να απολαύσουν από κοντά τα έργα του Διαμαντή Σταγγίδη στο Ισλαχανέ, όπου παρεμπιπτόντως υπεύθυνη είναι η Καβαλιώτισσα Αρετή Κονδυλίδου.
Σεραφείμ Μ. Σανσαρίδης
Δικηγόρος
