Σκοπός των μετονομασιών διαχρονικά ήταν να εξελληνιστεί ο χάρτης ώστε να απαλειφθούν τα ξενικά, «κακόηχα» ονόματα.
Γράφει ο υπεύθυνος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Παγγαίου, Στέργιος Κεχαγιάς
Τα πρώτα χρόνια από την ίδρυση του ελληνικού κράτους κύρια προσπάθεια ήταν οι μετονομασίες να αποδώσουν ονόματα από την κλασική αρχαιότητα, στοιχείο αυτονόητο για το νέο κράτος που επιθυμούσε να ενισχύσει τους δεσμούς με αυτήν. Ο νόμος για τα χωριά που μετονομάστηκαν ήταν αυστηρός. Απαγορευόταν η χρησιμοποίηση του παλαιού ονόματος από τον πρόεδρο ή τους κοινοτικούς συμβούλους. Οι παραβάτες τιμωρούνταν από το Νομάρχη με χρηματικό πρόστιμο.
«Απαγορεύεται απολύτως η χρήσις των παλαιών ονομάτων υπό των δημοσίων αρχών ή οργάνων εν τη επισήμω αλληλογραφία αυτών, των συλλόγων, σωματείων, συνεταιρισμών κλπ. νομικών προσώπων εν τη αλληλογραφία αυτών. Η παράβασις της απαγορεύσεως ταύτης αποτελεί πταισματικήν παράβασιν τιμωρουμένην με πρόστιμον μέχρι 100 δραχμών ή με κράτησιν μέχρι 10 ημερών» (Πηγή : ΦΕΚ Α΄. 287/1927). Η μετονομασία τοπωνυμίων (συνοικισμών, χωριών, κωμών και πόλεων), των οποίων τα ονόματα θεωρήθηκαν ότι είχαν προέλευση τουρκική, σλαβική, αλβανική, αρβανίτικη και βλάχικη ή ήταν κακόηχα, άρχισε το 1909.
Το μεγάλο και σπουδαίο αυτό έργο είχε αναλάβει η Επιτροπεία τοπωνυμίων Ελλάδας. (Είναι βεβαίως λυπηρόν το φαινόμενον τούτο, διότι τα βάρβαρα ονόματα και τα κακόφωνα ελληνικά λυπούσι μεν το γλωσσικόν συναίσθημα, έχουσι δε και επιβλαβή μορφωτικήν επήρειαν εις τους κατοικούντας συστέλλοντά πως και ταπεινούντα το φρόνημα αυτών, αλλά και παρέχουσι ψευδή υπόνοιαν περί της εθνικής συστάσεως των χωρίων εκείνων, ών τα ξενικά ονόματα ηδύναντο να εκληφθώσιν ως μαρτυρούντα και ξενικήν καταγωγήν” (Επιτροπεία Τοπωνυμιών της Ελλάδος, “Γνωμοδοτήσεις”).
Επικεφαλής της επιτροπής τίθεται ο γνωστός Νικόλαος Πολίτης ο μεγάλος λαογράφος και πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλη γνωστοί λόγιοι της εποχής. Το 1926 – 1927 κυρώθηκαν τα Διατάγματα που αφορούσαν την μετονομασία αυτή. Για το σκοπό αυτό συγκροτήθηκε σε κάθε Νομό της Ελλάδας Επιτροπή, πρόεδρος της οποίας ήταν ο εκάστοτε Νομάρχης και μέλη της, καθηγητές, έφοροι αρχαιοτήτων και τοπικές προσωπικότητες.
Έργο της Επιτροπής, η οποία συνεδρίαζε κάθε εβδομάδα, ήταν να συντάξει κατάλογο των συνοικισμών, των χωριών, των κωμών και των πόλεων με τα ξενικά ή κακόηχα ονόματα και για τη μετονομασία τους να προτείνει νέα. Τα προτεινόμενα ονόματα τα έθετε με ειδική έκθεση στο υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο στη συνέχεια για τελική διεκπεραίωση, τα προωθούσε προς την Επιτροπεία τοπωνυμίων της Ελλάδας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, ότι 5 χωριά του Παγγαίου δεν είχαν ποτέ τουρκικό ή άλλης γλώσσα τοπωνύμιο, τα εξής: Παλαιοχώρι, Νικήσιανη, Μουσθένη, Μεσορόπη και Ελευθερές.
