Η Νίκη λέει «ΟΧΙ» στην αποθήκευση CO2

Η Τεχνολογία της δέσμευσης και της αποθήκευσης διοξειδίου του  άνθρακα (Carbon Capture $ Storage (CCS) παρουσιάζεται εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την μείωση των εκπομπών CO2.

Το έργο CCS στον Πρίνο αφορά τη μόνιμη αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO2) σε υπόγεια πετρελαϊκά κοιτάσματα σε βάθος 2.000 έως 3.000 μέτρων. Όμως αυτό το έργο συνοδεύεται από πολλαπλά επίπεδα κινδύνου, τεχνικά και περιβαλλοντικά.

Πως λειτουργεί η διαδικασία CCS:

1.Καταρχάς το Cο2 συλλέγεται  από βιομηχανίες (π.χ. εργοστάσιο τσιμέντου)

2. Στην συνέχεια υγροποιείται και μεταφέρεται με πλοίο στην Καβάλα

3. Από εκεί, διοχετεύεται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στον Πρίνο

4.Εγχύνεται σε υπόγεια πετρώματα σε μεγάλο βάθος, όπου παραμένει παγιδευμένο.

Η κατασκευή του έργου σχεδιάζεται να ξεκινήσει το 2026 με διάρκεια άδειας 25 έτη. Φάση 1: Αποθήκευση 1 εκατομμυρίων τόνων CO2 ετησίως Φάση 2: Δυνατότητα αποθήκευσης έως 3 εκατομμύρια τόνους CO 2 ετησίως Συνολική χωρητικότητα: Έως 66 εκατομμύρια τόνους CO2 μέχρι το 2050.

Ένα έργο τέτοιας κλίμακας θα έπρεπε να πληροί αυστηρά γεωτεχνικά κριτήρια:

    1. απόσταση από κατοικημένες περιοχές

    2. απουσία σεισμικής δραστηριότητας

    3. ύπαρξη στεγανών σφραγιστικών στρωμάτων.

Στην περίπτωση του Πρίνου, κανένα από τα αυτά δεν ικανοποιείται πλήρως. Η περιοχή είναι κοντά σε οικισμούς, εντάσσεται στο δίκτυο ΝΑΤURA 2000 και βρίσκεται πλησίον του Αγίου Όρους . Μάλιστα η Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους έχει καταθέσει έγγραφες  αντιρρήσεις στο Υπουργείο Περιβάλλοντος

Η Νίκη λέει ΟΧΙ στην ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ CO2 για λόγους Τεχνικής Ασφάλειας και αποφυγής καταστροφής τους Περιβάλλοντος. Υπάρχει σοβαρή ανησυχία για το αν το CO2  μπορεί να παραμείνει μόνιμα αποθηκευμένο, εξαιτίας της σεισμικότητας της περιοχής διότι ο Πρίνος βρίσκεται σε σεισμογενή ζώνη. Αν ένας σεισμός προκαλέσει διαρροή CO2 στην θάλασσα θα προκληθεί οξίνιση των υδάτων καταστρέφοντας την θαλάσσια ζωή και έτσι θα καταστραφεί και η  τοπική αλιεία. Το C02 σχηματίζει ανθρακικό οξύ όταν διαλύεται, με άμεσες συνέπειες στα θαλάσσια οικοσυστήματα κοράλλια, πλαγκτόν και αλιευτικά αποθέματα. Τα τοπικά οικοσυστήματα και μαζί τους η αλιεία και ο τουρισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την υγεία των υδάτων.

Το CO2 θα ψάχνει το δρόμο του και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να εισχωρήσει θαλασσινό νερό στις γεωτρήσεις μέσα στην Θάσο από τις οποίες αντλούμε πόσιμο νερό. Επίσης μία διαρροή  στα υπόγεια ύδατα  του υδροφόρου ορίζοντα θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, διότι θα μετέτρεπε το νερό υδρευσης σε γκαζόζα και θα κατέστρεφε κάθε καλλιέργεια. Η πρόσφατη  διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι τεχνολογία αυτή προκαλεί μεγάλη βλάβη στο περιβάλλον.

Σας θυμίζουμε:

1. Περίπτωση Weyburn —Midale, Καναδάς 2011. Καταγγελίες για διαρροή του αποθηκευμένου CO2 στην επιφάνεια με αποτέλεσμα την ασφυξία ζώων και αναπνευστικά προβλήματα στους κατοίκους
2. Περίπτωση Ιn Salah. Αλγερία 2011. Κλείσιμο του έργου λόγω γεωλογικών μετατοπίσεων και κινδύνων διαρροής
3. Περίπτωση Petra  Nova, ΗΠΑ 2020 Οικονομική Αποτυχία και διακοπή λειτουργίας του έργου, που αποδεικνύει την αστάθεια του οικονομικού μοντέλου χρήσης της τεχνολογίας CCS.
4. Περίπτωση, Decatur,ΗΠΑ, 2011. Πρόκληση σεισμών (3,8 ρίχτερ) λόγω της έγχυσης CO2!
5. Περίπτωση Gorgon CCS, Aυστραλία 2021. Αποτυχία αποθήκευσης καθόσον οι ποσότητες CO2 που εκπέμπονταν ήταν μεγαλύτερες από εκείνες που πετύχαιναν να αποθηκεύσουν.

Η αποθήκευση CO2 εγκυμονεί πολλούς κινδύνους για την Θάσο, τον κόλπο της Καβάλας, τον Στρυμωνικό κόλπο και τις ακτές του Αγίου Όρους και γενικά για όλο το Βόρειο Αιγαίο διότι:

    1. Η περιοχή της Θάσου βρίσκεται κοντά σε σεισμογενείς ζώνες. Η αποθήκευση CO2 μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σεισμών, όπως συνέβη στο έργο του Decatur ( HΠΑ).

    2. Η διαρροή CO2  από τα υποθαλάσσια πηγάδια αποθήκευσης οδηγεί σε οξίνιση των υδάτων καταστρέφοντας την θαλάσσια ζωή και έτσι θα καταστραφεί και η  τοπική αλιεία.  Αυτό το αναφέρει στην με αριθμό πρωτοκόλλου 2612/61871 / 5-2-2025  απάντηση του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας που εδρεύει στην Νέα Πέραμο Καβάλας στον Νησιωτικό Περιβαλλοντολογικό Σύλλογο Θάσου

    3. Το CO2 μπορεί να αλληλεπιδράσει με τα πετρώματα απελευθερώνοντας τοξικά βαρέα στο υπέδαφος και στα υπόγεια ύδατα.

4.  Επιπλέον η αποθήκευση CO2  έρχεται σε σύγκρουση με την τουριστική ανάπτυξη που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια στην Θάσο Η εγκατάσταση και λειτουργία ενός έργου αποθηκεύσεις CO2 με την μέθοδο CCS σε τόσο κοντινή απόσταση με το νησί της Θάσου   γύρω στα 4,5 μίλια και 6,5 μίλια από την πόλη της Καβάλας έρχεται σε σύγκρουση με την παραπάνω τουριστική δραστηριότητα η οποία βασίζεται στο χωροταξικό της σχεδιασμό . Ρητώς  στην σελ.2551του ανωτέρω Φ.Ε.Κ. ορίζεται ότι δεν πρέπει να υπάρχει σύγκρουση τουρισμού και εξορυκτικής δραστηριότητας (δ. Νησιωτικός χώρος με σκοπό την αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ τουριστικών και εξορυκτικων δραστηριοτήτων )].

Η ΝΙΚΗ λέει ΟΧΙ διότι υπάρχουν διότι υπάρχουν ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ της ΕΛΛΑΔΟΣ που αμφισβητούν την νομιμότητα του έργου Το έργο φαινομενικά καλύπτεται από την Οδηγία 2009/ 31/ ΕΚ της Ε.Ε. Όμως η Ελλάδα  έχει υπογράψει και κυρώσει το Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης το οποίο απαγορεύει την απόθεση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένου του Co2 – κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα της Μεσογείου. Η Ελλάδα, ως πλήρες συμβαλλόμενο μέλος, δεσμεύεται από την απαγόρευση και οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης CO2  κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα της Μεσογείου ( όπως στον Πρίνο της Θάσου), είναι ασύμβατο με τις διεθνείς υποχρεώσεις της.

Επιπροσθέτως, η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος στην Σύμβαση του Λονδίνου του 1972, και δεν έχει εγκρίνει ούτε την διασυνοριακή μεταφορά CO2. Aυτό δημιουργεί νομικό κενό για την επόμενη φάση του έργου, που θα αφορά την αποθήκευση για λογαριασμό τρίτων χωρών. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ( ΚΥΑ 48416/ 2037/ Ε. 103/ 2011 ΦΕΚ Β΄ 2516/2011) που εναρμονίζει την Οδηγία 2009/31/ΕΚ της ΕΕ για την αποθήκευση Co2, την ευθύνη για την παρακολούθηση και ασφάλεια του αποθηκευμένου CO2 φέρει ο φορέας εκμετάλλευσης για τουλάχιστον 20 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της έκχυσης . Μετά από το διάστημα αυτό η ευθύνη μεταβιβάζεται στο Δημόσιο . Η διαδικασία αυτή δημιουργεί το εύλογο ερώτημα ποιος θα καλύψει το κόστος και τις επιπτώσεις σε βάθος δεκαετιών ιδίως σε περίπτωση διαρροών ή περιβαλλοντικών βλαβών!

Αυτό σημαίνει ότι μετά από λίγα χρόνια οι Έλληνες θα πληρώνουν την διαχείριση των αποβλήτων των ρυπαντών ξένων κρατών που θα έχουν αποθηκεύσει τους ρύπους τους στην Ελλάδα! Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την αποθήκευση CO2 στον Πρίνο είναι ένα έγγραφο που περιγράφει το σχεδιασμό, την αδειοδότηση, τα πρότυπα ασφαλείας και τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές του έργου. Η μελέτη του CIEL ( Deep Trouble) είναι μία αναλυτική αναφορά που καταγράφει τους κινδύνους, τις ελλείψεις και τα κενά των υπεράκτιων έργων αποθήκευσης CO2 βάσει παγκόσμιας εμπειρίας και νομικού πλαισίου.

Η ΝΙΚΗ λέει ΟΧΙ στην Αποθήκευση Co2 διότι:

α. Δεν είναι εθνικό συμφέρον η μετατροπή της πατρίδας μας σε χωματερή ρύπων και η Καταστροφή του Ελληνικού Τουρισμού. Κανείς δεν πηγαίνει για για τουρισμό σε ένα νησί στο οποίο θα αποθηκεύονταν το CO2 των βιομηχανιών όλης της Ευρώπης.

Β.Η χωροθέτηση ενός τέτοιου έργου στον κόλπο της Καβάλας είναι απαράδεκτη καθώς :

α. Έρχεται σε αντίθεση με τον χαρακτήρα της περιοχής ως προστατευόμενης και προσανατολισμένης στην τουριστική ανάπτυξη, με ανεπανόρθωτες συνέπειες στην οικονομική, πολιτισμική και κοινωνική ζωή του τόπου.

β. Δεν προβλέπεται ούτε επιτρέπεται από τον Γενικό Χωροταξικό Σχεδιασμό της περιοχής.

γ. Δεν μπορεί κανείς να βεβαιώσει ότι θα γίνει σωστός διαχωρισμός του CO2 από τις εξαιρετικά τοξικές ενώσεις των εργοστασιακών ρύπων και ότι δεν θα μεταφέρονται και οι εξαιρετικά τοξικές ενώσεις στον Πρίνο π.χ πηρυνικά απόβλητα.

δ. Πολλά παρόμοια έργα έχουν διακοπεί στην πορεία της κατασκευής τους λόγω απρόβλεπτου κόστους, αλλά αφού έχουν ήδη προξενήσει βλάβη στο περιβάλλον. Επιπλέον δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι μετά τη μεταφορά των ρύπων οι ανάδοχοι θα συνεχίσουν να λειτουργούν το έργο. Κυριολεκτικά το νησί και η απέναντι περιοχή καθίστανται εσαεί όμηροι αγνώστων. Μια ωρολογιακή βόμβα τοποθετείται στην περιοχή.

ε. Τέτοια έργα κύριοι απαγορεύτηκαν στην Γερμανία Βαλτική Θάλασσα και στην Νορβηγία βόρεια θάλασσα)

ζ.. Κατ’ ουσίαν πρόκειται στην πραγματικότητα για μια επιχείρηση κερδοσκοπίας τεραστίου μεγέθους, με πρόσχημα την κλιματική κρίση, από την οποία θα κερδίσουν τεράστια ποσά οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και μετά θα μετακυλήσουν σε νέες γενιές των Ελλήνων την συντήρηση του έργου. Δεν μπορεί να σταθεί το επιχείρημα περί «εθνικού συμφέροντος» της επένδυσης διότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί εθνικό συμφέρον η μετατροπή μιας χώρας σε χωματερή ρύπων.

Εκ της γραμματείας ΝΙΚΗΣ Καβάλας