Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου η εκπαιδευτική κοινότητα του Ν. Καβάλας τίμησε τους Τρεις Ιεράρχες.
Η κεντρική θρησκευτική εκδήλωση έγινε στην εκκλησία του Αγίου Παύλου. Για την εκπαίδευση και τους Τρεις Ιεράρχες μίλησε η διευθύντρια του ΓΕΛ Κρηνίδων κ. Αρετή Κώτση. Στον ιερό ναό ήταν μαθητές, εκπαιδευτικοί, οι διευθυντές εκπαίδευσης Καβάλας και άλλοι.
Η ομιλία της κ. Κώτση: “Παιδεία Ειρήνης σε Καιρούς Ταραχής: Το Μήνυμα των Τριών Ιεραρχών απέναντι στη Βία της Εποχής μας”
Σεβασμιώτατε, Κύριοι Βουλευτές, Κύριοι Διευθυντές Εκπαίδευσης, Σεβαστοί Πατέρες, Αγαπητοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί, Αγαπητοί γονείς, Εκλεκτοί εκπρόσωποι της μαθητιώσας νεολαίας, Στεκόμαστε σήμερα κάτω από τον θόλο του Ιερού αυτού Ναού, όχι απλώς για να τηρήσουμε ένα έθιμο, αλλά για να αφουγκραστούμε μια κληρονομιά. Εκπροσωπώντας την εκπαιδευτική κοινότητα, νιώθω το βάρος της ευθύνης να μιλήσω για τους Τρεις Μεγάλους Φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητος: τον Βασίλειο τον Μέγα, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο.
Συνήθως, την ημέρα αυτή υμνούμε τη σύζευξη του Ελληνισμού με τον Χριστιανισμό. Σήμερα όμως, το βλέμμα μας δεν μπορεί να μείνει καρφωμένο μόνο στο ένδοξο παρελθόν. Πρέπει να στραφεί στο ανησυχητικό παρόν. Ως εκπαιδευτικοί και γονείς, γιορτάζουμε σήμερα με μια «χαρμολύπη» στην ψυχή μας. Χαρά για τους Αγίους μας, αλλά και θλίψη για την πραγματικότητα που βιώνουμε στις σχολικές μας αυλές. Ζούμε σε μια εποχή παραδοξότητας. Ενώ η γνώση διαχέεται με ταχύτητες φωτός, το φως στις ψυχές των νέων ανθρώπων φαίνεται να λιγοστεύει. Τον τελευταίο καιρό, γινόμαστε μάρτυρες μιας πρωτόγνωρης έξαρσης βίας και παραβατικότητας στη νεολαία μας.
Το σχολείο, που οι Τρεις Ιεράρχες οραματίστηκαν ως εργαστήριο αρετής, μετατρέπεται συχνά σε αρένα συγκρούσεων.
Βλέπουμε μαθητές να αντικαθιστούν τον διάλογο με την ύβρη. Την αλληλεγγύη με τον εκφοβισμό. Βλέπουμε την τεχνολογία, αντί να γίνεται εργαλείο προόδου, να γίνεται μέσο καταγραφής και διαπόμπευσης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το ερώτημα που πλανιέται πάνω από τις σχολικές αίθουσες και τα γραφεία των καθηγητών είναι αμείλικτο: «Τι φταίει;». Φταίει η οικογένεια; Το σχολείο; Η κοινωνία; Σε αυτό το αγωνιώδες ερώτημα, οι Τρεις Ιεράρχες έρχονται να απαντήσουν, όχι με θεωρίες, αλλά με βιωματική αλήθεια. Και οι τρεις έζησαν σε εποχές σκληρές, εποχές αδικίας και βιαιότητας. Δεν κλείστηκαν όμως σε γυάλινους πύργους. Κατέβηκαν στην πλατεία, μίλησαν στον λαό, άγγιξαν τον πόνο. Η απάντησή τους στη βία είναι η επαναφορά του νοήματος της «Παιδείας». Για τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, η Παιδεία δεν είναι η ξηρή μετάδοση γνώσεων.
Όπως έλεγε χαρακτηριστικά: «Ού τούτο εστί παιδεία, το επιστήμης μεταλαβείν, αλλά το ψυχήν ρυθμίσαι». Παιδεία σημαίνει να ρυθμίζεις την ψυχή. Αν γεμίσουμε τα μυαλά των παιδιών με πληροφορίες, αλλά αφήσουμε τις καρδιές τους χέρσες, τότε, όπως προειδοποιούσαν οι Πατέρες, δεν δημιουργούμε πολίτες, αλλά –ας μου επιτραπεί η έκφραση– «ευφυείς βαρβάρους». Η βία, κατά τη θεολογία των Ιεραρχών μας, είναι αποτέλεσμα της απώλειας του «προσώπου». Όταν δεν βλέπω τον συμμαθητή μου ως «εικόνα Θεού», αλλά ως εμπόδιο ή ως αντικείμενο για να ξεσπάσω τον θυμό μου, τότε έχω χάσει την ανθρωπιά μου. Αγαπητοί μου συνάδελφοι, Σήμερα, η Εκκλησία τιμά εμάς. Τιμά τον δάσκαλο, τον καθηγητή, τον παιδαγωγό. Αλλά αυτή η τιμή είναι ταυτόχρονα και έλεγχος. Ο Μέγας Βασίλειος μας διδάσκει ότι ο δάσκαλος πρέπει να είναι πρώτα «παιδαγωγός βίου» και μετά «μεταδότης λόγου». Σε μια εποχή που τα παιδιά μας «φωνάζουν» μέσα από την παραβατική τους συμπεριφορά ότι νιώθουν μόνα, ότι νιώθουν κενά, εμείς καλούμαστε να γίνουμε κάτι περισσότερο από δημόσιοι λειτουργοί.
Καλούμαστε να γίνουμε οι «πνευματικοί ιατροί» που περιγράφει ο Άγιος Γρηγόριος. Να σκύψουμε πάνω από τον μαθητή που ασκεί βία και να διακρίνουμε πίσω από την οργή του, την πληγή του. Να προστατεύσουμε το θύμα, όχι μόνο με κανονισμούς και ποινές, αλλά διδάσκοντας στην πράξη την αγάπη και την αποδοχή. Το έργο μας είναι ιερό γιατί σμιλεύουμε ψυχές. Και όπως η σμίλη θέλει προσοχή, έτσι και η ψυχή του εφήβου θέλει διάκριση. Αν χτυπήσεις δυνατά, θα σπάσει. Αν δεν αγγίξεις καθόλου, θα μείνει αδιαμόρφωτη. Απευθύνομαι τώρα, μέσα από τους εκπροσώπους που βρίσκονται εδώ, σε όλα τα παιδιά μας, στους μαθητές και τις μαθήτριες.
Παιδιά μου, Ακούτε συχνά για τους Τρεις Ιεράρχες ως μορφές αυστηρές, μακρινές, ίσως και ξεπερασμένες. Κι όμως, ήταν οι πιο επαναστατικές μορφές της ιστορίας.
Ήταν εκείνοι που τόλμησαν να πουν στους ισχυρούς της εποχής ότι η δύναμη δεν βρίσκεται στο σπαθί, αλλά στη δικαιοσύνη. Ο Μέγας Βασίλειος δεν φοβήθηκε τον αυτοκράτορα Ουάλη. Ο Χρυσόστομος δεν φοβήθηκε την εξορία. Σήμερα, η δική σας επανάσταση, η δική σας «μαγκιά», ας μου επιτραπεί η λέξη, δεν είναι η βία. Η βία είναι η ευκολία των αδύναμων. Η βία είναι η ομολογία ότι «δεν έχω επιχειρήματα». Η βία είναι σκοτάδι. Οι Τρεις Ιεράρχες σας καλούν σε έναν άλλο δρόμο. Τον δρόμο της ανδρείας. Ανδρεία είναι να υπερασπίζεσαι τον αδύναμο συμμαθητή σου και όχι να τον βιντεοσκοπείς όταν τον χτυπούν. Ανδρεία είναι να συγχωρείς. Ανδρεία είναι να λες «όχι» στην αγέλη που θέλει να κατασπαράξει τον διαφορετικό. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος έγραψε έναν ύμνο στη φιλία, μιλώντας για τη σχέση του με τον Βασίλειο.
Περιγράφει μια φιλία συναγωνισμού στην αρετή και όχι συνενοχής στην κακία. Αυτό είναι το πρότυπο που σας προτείνουν σήμερα. Φιλίες που υψώνουν, όχι παρέες που καταστρέφουν. Σεβασμιώτατε, κυρίες και κύριοι, Οι Τρεις Ιεράρχες δεν μας παρέδωσαν μόνο συγγράμματα. Μας παρέδωσαν στάση ζωής. Σήμερα, που η νεανική εγκληματικότητα μας τρομάζει, ας μην αρκεστούμε στην αστυνόμευση και την αυστηροποίηση των ποινών στα σχολικά πλαίσια. Αυτά είναι μέτρα καταστολής. Η λύση βρίσκεται στην επιστροφή στις ρίζες της Ελληνοχριστιανικής Παιδείας. Μιας Παιδείας που δεν παράγει απλώς επαγγελματίες, αλλά Ανθρώπους με «Α» κεφαλαίο.
Ανθρώπους ελεύθερους από τα πάθη τους, ανθρώπους που βλέπουν στο πρόσωπο του άλλου τον αδελφό και όχι τον εχθρό. Εύχομαι, η Χάρις των Αγίων Τριών Ιεραρχών να φωτίζει εμάς τους εκπαιδευτικούς, ώστε να έχουμε υπομονή και διάκριση. Να φωτίζει τους γονείς, ώστε να δίνουν το καλό παράδειγμα. Μα πάνω απ’ όλα, να σκέπει και να καθοδηγεί τα παιδιά μας, τη νεολαία μας, ώστε να απορρίψουν τη βία και να χτίσουν έναν κόσμο πιο ανθρώπινο, πιο δίκαιο, πιο φωτεινό. Έναν κόσμο αντάξιο των οραμάτων του Βασιλείου, του Γρηγορίου και του Χρυσοστόμου. Χρόνια πολλά, φωτισμένα και ειρηνικά.
