Κείμενο του ιατρού- χειρουργού του Νοσοκομείου Καβάλας Γιάννη Τριανταφυλλίδη
Πριν από περίπου δύο εβδομάδες, ένας συνάδελφος ιατρός και ένας γνωστός μου δέχθηκαν τηλεφωνικές κλήσεις από αριθμό που, σύμφωνα με τα στοιχεία που μου μετέφεραν, αντιστοιχεί στην εταιρεία δημοσκοπήσεων «To the Point Α.Ε.». Κατά την διάρκεια των συνομιλιών κλήθηκαν να απαντήσουν σε σειρά ερωτήσεων σχετικά με τη λειτουργία του Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας. Ορισμένες αφορούσαν απολύτως αναμενόμενα ζητήματα: την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, την επάρκεια του προσωπικού, την συμπεριφορά των εργαζομένων απέναντι στους ασθενείς, την εξυπηρέτηση από τις διοικητικές υπηρεσίες, την λειτουργία του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών και τους χρόνους αναμονής.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε και ορισμένες ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες ερωτήσεις:
– Κατά πόσο η λειτουργία του Νοσοκομείου έχει βελτιωθεί ή χειροτερέψει κατά τα τελευταία τρία χρόνια.
– Πώς αξιολογείται το κλίμα μεταξύ των επαγγελματιών υγείας, με ειδική αναφορά σε εντάσεις, διαπληκτισμούς και συμπεριφορές μεταξύ εργαζομένων.
– Πώς αξιολογείται η σημερινή Διοίκηση του Νοσοκομείου και ειδικά το έργο του Διοικητή.
– Πώς αξιολογούνται ο ρόλος και οι παρεμβάσεις του Ιατρικού Συλλόγου Καβάλας στα ζητήματα του Νοσοκομείου.
Όταν οι ερωτηθέντες ζήτησαν να πληροφορηθούν ποιος είχε παραγγείλει τη δημοσκόπηση και εάν αντίστοιχη έρευνα διεξαγόταν και για άλλα νοσοκομεία της περιοχής, δεν έλαβαν απάντηση. Αναπάντητο, σύμφωνα με όσα μου μετέφεραν, έμεινε και το ερώτημα πώς είχαν εντοπιστεί οι προσωπικοί αριθμοί κινητής τηλεφωνίας τους.
Προφανώς, η διεξαγωγή μιας δημοσκόπησης για ένα δημόσιο νοσοκομείο δεν είναι ούτε μεμπτή ούτε ασυνήθιστη. Αντιθέτως, μια επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτύπωση της εμπειρίας των πολιτών μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο αξιολόγησης και βελτίωσης των υπηρεσιών υγείας, αρκεί να πρόκειται πράγματι για επιστημονική έρευνα, με σαφή μεθοδολογία, αντιπροσωπευτικό δείγμα και ερωτήσεις που μετρούν όσα υποτίθεται ότι μετρούν.
Εν προκειμένω, όμως, η συγκεκριμένη θεματολογία δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
Για ποιον λόγο επιλέγεται ως περίοδος αναφοράς η τελευταία τριετία; Με ποια επιστημονικά κριτήρια ζητείται από πολίτες να αξιολογήσουν τις εσωτερικές εργασιακές σχέσεις, τις όποιες εντάσεις και τις συμπεριφορές μεταξύ επαγγελματιών υγείας; Πώς τεκμηριώνεται ότι οι ερωτώμενοι διαθέτουν πραγματική γνώση των περιστατικών για τα οποία καλούνται να διατυπώσουν κρίση; Και, κυρίως, πώς προέκυψε η επιλογή να αξιολογηθεί, μαζί με το έργο της Διοίκησης, και η δημόσια παρουσία του Ιατρικού Συλλόγου Καβάλας;
Τα ερωτήματα αυτά δεν συνιστούν απόδειξη κάποιας σκοπιμότητας. Καθιστούν, όμως, απολύτως εύλογη την ανάγκη να γνωρίζουμε το πλήρες ερωτηματολόγιο, τη σειρά και την ακριβή διατύπωση των ερωτήσεων, τον πληθυσμό αναφοράς, τον τρόπο επιλογής του δείγματος, το μέγεθός του, τη στάθμιση των απαντήσεων και τον τρόπο αντιμετώπισης των περιπτώσεων στις οποίες ο ερωτώμενος δηλώνει ότι δεν γνωρίζει.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι να διευκρινιστεί ποιος ανέθεσε την έρευνα, ποιος καθόρισε τους θεματικούς της άξονες, σε ποιον θα παραδοθούν τα αποτελέσματα και για ποια χρήση προορίζονται.
Υπάρχει, βεβαίως, και το οικονομικό σκέλος. Ποιο είναι το κόστος της δημοσκόπησης; Ποιος το καταβάλλει; Πρόκειται για ιδιωτική χρηματοδότηση ή χρησιμοποιούνται πόροι κάποιου θεσμικού ή συλλογικού φορέα; Εάν συμβαίνει το δεύτερο, ποιο αρμόδιο όργανο αποφάσισε τη σχετική δαπάνη;
Τέλος, υπάρχει ένα ανεξάρτητο και απολύτως ουσιαστικό ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Από ποια πηγή προήλθαν οι αριθμοί κινητής τηλεφωνίας των ερωτηθέντων; Προέκυψαν από τυχαία επιλογή τηλεφωνικών αριθμών, από νόμιμα διαθέσιμη βάση δεδομένων ή από συγκεκριμένο κατάλογο προσώπων; Εάν χρησιμοποιήθηκαν υπηρεσιακά στοιχεία εργαζομένων του Νοσοκομείου, με ποια νόμιμη βάση διατέθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν; Ποιος είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας και ποια ενημέρωση παρέχεται στους συμμετέχοντες;
Δεν γνωρίζω ποιος παρήγγειλε τη συγκεκριμένη έρευνα και δεν πρόκειται να αποδώσω προθέσεις χωρίς στοιχεία. Εκείνο που θεωρώ αναγκαίο είναι να υπάρχουν σαφείς απαντήσεις για τη μεθοδολογία, τη χρηματοδότηση και την προβλεπόμενη αξιοποίηση των ευρημάτων. Διότι άλλο πράγμα είναι να διερευνά κανείς επιστημονικά τη λειτουργία ενός νοσοκομείου και άλλο να χρησιμοποιεί επιλεκτικά δημοσκοπικά ευρήματα για να στηρίξει μια προϋπάρχουσα αφήγηση. Η αξιοπιστία μιας δημοσκόπησης δεν εξασφαλίζεται από την επωνυμία της εταιρείας που τη διενεργεί, αλλά από τη μεθοδολογία της και τη δυνατότητα ανεξάρτητου ελέγχου των συμπερασμάτων της. Σε μια έρευνα που αφορά έναν τόσο σημαντικό δημόσιο θεσμό, όπως το Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας, η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση αξιοπιστίας.
