Μήπως είναι ώρα για περιορισμό της οικοδομικής δραστηριότητας σε Χαλκιδική και Θάσο; Το… μπλόκο στην οικοδομική δραστηριότητα σε Μύκονο και Σαντορίνη προανήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα συνεδρίου, προκαλώντας επιδοκιμασίες, αλλά και αντιδράσεις. Επιδοκιμασίες απ’ όσους βλέπουν τον κορεσμό και τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί στα δύο αυτά νησιά, τα οποία βρίσκονται στην αιχμή του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Και αντιδράσεις από ξενοδόχους και άλλους… επενδυτές και ιδιοκτήτες εκτάσεων σε δύο νησιά, όπου η γη κοστίζει χρυσάφι.
Γράφει ο Γιώργος Μητράκης
Σε μία χώρα στην οποία το real estate -και μάλιστα ακόμη και σε άναρχη και ασύδοτη μορφή- συνιστά βασική αναπτυξιακή παράμετρο το μπλόκο σε Μύκονο και Σαντορίνη είναι μέτρο τολμηρό μεν, σωτήριο δε. Προφανώς κάποιοι χάνουν όσα υπολόγιζαν ότι θα κέρδιζαν, αλλά οι πολλοί -και κυρίως οι ντόπιοι- μεσομακροπρόθεσμα θα βγουν κερδισμένοι, αφού στις δύο περιοχές η ανοικοδόμηση έχει ήδη από χρόνια… ξεχειλώσει, οι υποδομές -επίσης εδώ και χρόνια- δεν επαρκούν, ενώ το φυσικό κάλος και περιβάλλον καταστρέφονται βάρβαρα. Για τη Βόρεια Ελλάδα τα ανάλογα παραδείγματα είναι η Χαλκιδική και η Θάσος, που αποτελούν την αιχμή του τουριστικού προϊόντος της Μακεδονίας. Ειδικά η Χαλκιδική έχει αναφορά σε όλη τη χώρα και όλο τον κόσμο, ενώ η Θάσος αναπτύσσεται έντονα τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας πόλο έλξης για τους Βαλκάνιους. Όπως είναι φυσικό και στις δύο περιοχές η ανοικοδόμηση είναι μεγάλη απειλώντας ευθέως υποδομές, περιβάλλον κι τρόπο ζωής. Τόσο στη Χαλκιδική, όσο και στη Θάσο υπάρχουν έντονα προβλήματα με την ύδρευση, την αποχέτευση, τα απορρίμματα και σε ορισμένες περιπτώσεις και με την ηλεκτροδότηση. Ειδικά για την… αυλή της Θεσσαλονίκης, το περίφημο «Σαν τη Χαλκιδική δεν έχει» διατυπώθηκε δεκαετίες πριν, όταν το παραθαλάσσιο κομμάτι του νομού μπορούσε να συγκριθεί με τον Παράδεισο. Διότι σήμερα τα χωριά έχουν εξελιχθεί σε άχαρες, άχρωμες και τσιμεντένιες κωμοπόλεις, ενώ οι παραλίες σχεδόν σε όλο το μήκος τους φιλοξενούν θερινούς οικισμούς και τα ελεύθερα σημεία έχουν καταληφθεί από μπιτσόμπαρα. Τα καλοκαίρια ο πληθυσμός του νομού πολλαπλασιάζεται -ίσως και να δεκαπλασιάζεται- κάτι που εξ ορισμού είναι αφύσικο, αφού οι υποδομές δεν επαρκούν, με αποτέλεσμα τα προβλήματα στην καθημερινότητα να είναι σε ορισμένες περιπτώσεις μεγάλα. Ως εκ τούτου ο άλλοτε… Παράδεισος να έχει εκπέσει λόγω της μαζικότητας σε βαβουριάρικο πανηγυράκι μιας πρόχειρα οργανωμένης τουριστικής δήθεν βιομηχανίας. Και τα πράγματα μάλλον θα ήταν πολύ χειρότερα εάν δεν είχε μεσολαβήσει η χρεοκοπία της χώρας και η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010, κατά τη διάρκεια της οποίας η ανοικοδόμηση «πάγωσε», αφού δεν υπήρχε καμία ζήτηση για ακίνητα, ούτε καν στη Χαλκιδική, ενώ και οι χρηματοδοτήσεις δυσκόλεψαν πολύ. Χωρίς υπερβολή αυτή η συνθήκη, που άφησε πίσω της μισοτελειωμένα κουφάρια, έσωσε ότι μπορούσε να σωθεί και έστω και γι’ αυτό το λόγο κάποια σημεία έμειναν άκτιστα. Όσο για τη ΘάσοContent, που τα τελευταία χρόνια ανθεί τουριστικά λόγω της Εγνατίας Οδού που διευκόλυνε αφάνταστα την πρόσβαση στο νησί -κυρίως μέσω Κεραμωτής- είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα για το πως ένα σχεδόν παρθένο νησί μπορεί να μετατραπεί σε θερινό εφιάλτη που μιλάει ρουμάνικα.
Η μαζική έλευση βαλκάνιων στο νησί -κυρίως Ρουμάνων, αλλά και Βούλγαρων και Τούρκων- δημιούργησε τουριστική έξαψη πέραν των ορίων αντοχής και της φέρουσας ικανότητας της περιοχής, που βασίζεται αποκλειστικά στο φυσικό περιβάλλον, το οποίο εδώ και μία δεκαετία οι πάντες -ή σχεδόν- ποδοπατούν πανταχόθεν. Και το τελευταίο σπίτι του μικρότερου χωριού έχει γίνει Airbnb και Rooms to let, ενώ παράλληλα χτίζονται βιομηχανοποιημένα συγκροτήματα προς εκμετάλλευση. Κι ενώ τα προβλήματα με την υδροδότηση, την αποχέτευση, τα σκουπίδια και την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος αυξάνονται και πυκνώνουν, οι κατασκευαστές αυτών των συγκροτημάτων καταφέρνουν να βγάλουν άδειες για… πισίνες, λίγες μόνο δεκάδες μέτρα από τη θάλασσα! Παράλληλα, το οδικό δίκτυο, η ασφαλτόστρωση του οποίου έγινε από την περίφημη ΜΟΜΑ του στρατού επί χούντας, παραμένει όπως ήταν πριν από έξι δεκαετίες. Όταν σε κάποιο σημείο δεν πηγαίνει άλλο -στην πράξη εάν διακόπτεται η κυκλοφορία- γίνονται κάποια… μπαλώματα, αλλά πλέον τα καλοκαίρια δέχεται υπερβολικό φόρτο και εμφανίζει σημαντικά προβλήματα. Αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά για να περιοριστεί -ίσως όχι να ανασταλεί, αλλά τουλάχιστον να περιοριστεί- η οικοδομική δραστηριότητα στη Χαλκιδική και στη Θάσο, τότε κάτι δεν πάει καλά στο σύστημά μας. Διότι η αύξηση των μεγεθών και η μαζικότητα είναι η μία όψη ενός τουρισμού, στον οποίο συμπεριφερόμαστε σα να μην υπάρχει αύριο. Αν πολιτεία και τοπικές κοινωνίες δεν ενδιαφέρονται για την προοπτική και δεν φροντίζουν για το μέλλον τότε οι καλύτερες ημέρες είναι πίσω και μπροστά μας. Μπορεί η Ελλάδα να είναι σήμερα βασική επιλογή για τις καλοκαιρινές διακοπές, κάτι από το οποίο προσπαθούν συχνά με… πρωτόγονο τρόπο να επωφεληθούν περίπου όλες οι περιοχές της χώρας, αλλά το τίμημα σε αρκετές περιπτώσεις είναι μεγάλο. Και όπως φάνηκε σε κάποιες περιπτώσεις μέσα στην κρίση -για παράδειγμα στη Χαλκιδική-, μια τουριστική εγκατάσταση ή ένας τουριστικός οικισμός που παραδίνονται στην ερήμωση, τη φθορά του χρόνου και τροφοδοτούν τη μελαγχολία για «τα περασμένα μεγαλεία», μόνο με το θέαμα των εγκαταλειμμένων εργοστασίων αυτοκινήτων στο Ντιτρόιτ μπορεί να συγκριθεί, όπου τα κουφάρια απλώς θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα υπογραμμίζουν το μίζερο παρόν και το αδιευκρίνιστο μέλλον. Αντίθετα ένα… φρένο στην ανοικοδόμηση θα οδηγήσει στην περαιτέρω υποβάθμιση των δύο περιοχών. Είναι το πρώτο βήμα για ενδεχόμενη αναβάθμιση του τουριστικού τους προϊόντος, το οποίο θα αξίζει πραγματικά τον κόπο όσο μεγαλύτερη υπεραξία αποκτά.
πηγή: voria.gr


