Παναγία Θάσου: Εκεί που το νερό τραγουδάει κάτω από τα πλατάνια
Γράφει η Μανίνα Ζουμπουλάκη
Η Παναγία στη Θάσο είναι ένα ορεινό χωριό με τρεχούμενα νερά, πλατάνια και δροσερή αύρα, ακόμα και το κατακαλόκαιρο: Η Θάσος έχει όμορφα ορεινά χωριά, που όμως τα τρώνε λάχανο οι παραλίες και δεν τα βλέπεις παρά μόνον αν σε ξεναγήσουν ντόπιοι. Ενώ έχουμε ανέβει χίλιες φορές στην Παναγία όταν είμασταν παιδιά (μιας και η Θάσος ήταν το δεύτερο σπίτι μας), ενώ έχουμε πέσει τάχαμου κατά λάθος μέσα στις στέρνες με το παγωμένο νερό, έχουμε σκαρφαλώσει στο Παρατηρητήριο των Πειρατών και έχουμε κατέβει μέχρι την τρομακτική Δρακότρυπα… τα τελευταία χρόνια είχαμε ξεχάσει το χωριό. Είναι σκαλωμένο στην πλαγιά, οκτώ χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα, τον Λιμένα, και παρόλο που τα χιλιόμετρα είναι λίγα, με μικρά παιδιά και με ακόμα περισσότερα παιδιά, οι παραθεριστές του νησιού τρέχουμε στις παραλίες τα καλοκαίρια. Φίλος Θασίτης, ο Σούλης, με ανέβασε προχθές για πρώτη φορά (εδώ και πολλά χρόνια), κι έπειτα ανεβήκαμε και οικογενειακώς: η Παναγία είναι το πιο καλλιτεχνικό χωριό του νησιού, με ζωγραφισμένες πόρτες, τοίχους, πέτρες και εικόνες παντού, με παραδοσιακά σπιτάκια και γκρίζες στέγες φτιαγμένες από πλάκες σχιστόλιθου, όπως ήταν παλιά όλες οι στέγες της Θάσου. Μοιάζει με χωριό του Πηλίου, σωστά σκέφτεστε κοιτάζοντας τις φωτογραφίες, η Παναγία έχει πλατάνια με δροσερές σκιές και πάρα πολλά νερά, που την διασχίζουν από τη μια άκρη ως την άλλη.
Οι πηγές στη Θάσο είναι πέντε τον παρά, είναι ίσως το ένα και μοναδικό Ελληνικό νησί που δεν ξεμένει ποτέ από φρέσκο νερό. Παγωμένο, πεντακάθαρο και ορμητικό, κατρακυλάει από την κορυφή, ενώνεται με νερό από άλλες πηγές και περνάει μέσα από το χωριό κατεβάζοντας τη θερμοκρασία. Στην πάνω πλατεία, με τη μεγάλη βρύση, έχει εστιατόρια και καφέ – ο Βασίλης Φωτιάδης, αυτός που φτιάχνει την καταπληκτική ντόπια μπίρα «Thassitsa», έχει ανοίξει ένα όμορφο καφέ μπαρ με το ίδιο όνομα στη δεξιά μεριά, σε ένα ανακαινισμένο παλιό σπίτι (το υπόγειο του οποίου έχει μια δική του πηγή! Και δεν το τρώει η υγρασία γιατί όπως όλα τα παλιά σπίτια εδώ, είναι χτισμένο από πέτρα). Η «Thassitsa» σερβίρει καφέδες, ποτά, σνακ και πρωινά δίπλα στο ρυάκι, που κυλάει στο μισό μέτρο κελλαρυστό και σε κάνει να μην ζεσταίνεσαι, ακόμα κι όταν έχει ζέστη… Αν και, στην Παναγία δεν κάνει ποτέ πολλή ζέστη, το χειμώνα χιονίζει κι όλας, κι ας είναι στα 300 μέτρα υψόμετρο μόνο. Οι ντόπιοι έχουν το συνήθειο να «τρώνε» μερικά φωνήεντα, κι έτσι η μπίρα, και το καφέ, που θα ήταν «Θασσίτισα» κανονικά, χάνουν το ενδιάμεσο γιώτα κατά την εγχώρια προφορά.
Στην Παναγία βρίσκεται η ωραία, παμπάλαια (1831) εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, που γιορτάζει κάθε Δεκαπενταύγουστο και μαζί της ξεσηκώνεται όλο το χωριό, και όλη η Θάσος. Οργανώνεται τρελό πανηγύρι κάθε χρόνο, με κοψίδια (στα οποία έχει εξπερτίζ η Παναγία, ως χωριό), μουσικές, χορούς και εορτασμούς που κρατάνε όλη την ημέρα. Το χωριό έχει 11 ξωκλήσια, μερικά από τα οποία χρονολογούνται από τα 1800+. Για μεγάλα διαστήματα στην Ιστορία της η Παναγία υπήρξε κεφαλοχώρι, πρωτεύουσα του νησιού λόγω της ασφαλούς θέσης της, μάλιστα πριν από τριακόσια χρόνια είχε δικό της νόμισμα, τις μπακίρες. Οι πειρατές, που έλυναν κι έδεναν στο Αιγαίο για πολλούς αιώνες, δεν ανεβαίνανε ως την Παναγία – που έχει ακόμα το Παρατηρητήριο, στην κορφή πάνω από το χωριό, για τους ορειβατικούς επισκέπτες: ένα μαγικό σημείο με αεροπλανική θέα, από το οποίο ο φρουρός αγνάντευε το πέλαγος και «σποτάριζε» τυχόν πειρατικά πλοία.
Γύρω από την Παναγία υπάρχουν ορειβατικά μονοπάτια, κι ένα από αυτά ξεκινάει πίσω από το σχολείο και κατεβαίνει ως τη θάλασσα, όπου βρίσκεται η «Δρακότρυπα». Είναι δουλίτσα, να κατέβεις ως εκεί πόσο μάλλον να ανέβεις (χα!), αν και τα τοπία σε αποζημιώνουν με την καταπληκτικότητά τους – την έχω κάνει τη βόλτα σε ηλικία ανάμεσα στην παιδική και εφηβική, θυμάμαι τη σπηλιά, που σύμφωνα με το μύθο φιλοξενούσε ένα δράκο κάποτε, και την αίσθηση επικείμενου κινδύνου, που όμως στη Θάσο δεν ισχύει από την ώρα που ενηλικιώνεσαι και μετά. Τα πιο άγρια ζώα είναι οι σκαντζόχοιροι και τα πιο επικίνδυνα έντομα, οι μέλισσες. Οι οποίες είναι απαραίτητες για την διατήρηση της ζωής στη γη, τα ξέρουμε – και παρασκευάζουν πολύ φιλότιμα το αρωματικό, μοναδικό πευκόμελο Θάσου. Με πευκόμελο φτιάχνεται το καρυδάκι γλυκό του κουταλιού, παραδοσιακό προϊόν του νησιού και της Παναγίας, που εκτός από φουλ πλατάνια, έχει και αμέτρητες καρυδιές.
Αν σας φέρει ο δρόμος σας στη Θάσο, τολμήστε μια επίσκεψη στην Παναγία. Το νησί έχει κι άλλα ωραία ορεινά χωριά – το Σωτήρος, το Καζαβίτι, το Κάστρο, την Ποταμιά, τον Θεολόγο – αλλά η Παναγία είναι πανέμορφη, και αποκλείεται να μην σας συγκινήσει. Ανεβείτε στην πάνω πλατεία, αυτήν με την κεντρική βρύση και απολαύστε τις βαθιές σκιές πλάι στο δροσερό, μη σας πω καρα-παγωμένο, νεράκι… Παναγία, ορεινό χωριό, 7-8 χλμ από τα φέριμποτ του Λιμένα
“Thassitsa”, καφέ μπαρ, Παναγία Θάσου, 2593061051
πηγή: athensvoice.gr
