Είπε ο χαρισματικός φιλόσοφος, ψυχίατρος και επαναστάτης συγγραφέας με μεγάλη σημασία και επιρροή στα κινήματα αποαποικιοποίησης της ηπείρου και στις αφρικανικές της ρίζες -μιλάω για τον Φραντς Ομάρ Φανόν από τη Μαρτινίκα, γιο της Αφρικής, ελεύθερο πουλί, φως της ελευθερίας: «Η αποικιοκρατία δεν είναι μια μηχανή σκέψης, δεν είναι ένα σώμα προικισμένο με λογική. Είναι βία στη φυσική της κατάσταση». Ο Αχμέντ Σεκού Τουρέ, πρώτος πρόεδρος της Γουινέας: «Η Αφρική δεν χρειάζεται ελεημοσύνες ή ξένη κηδεμονία, αλλά πραγματική κυριαρχία και ένα τέλος στην άνιση οικονομική εκμετάλλευση. η υπό όρους διεθνής βοήθεια χρησιμεύει μόνο στη διατήρηση της ανισότητας και για να ηρεμεί η συνείδηση των αποικιακών δυνάμεων».
Για να μην ξεχνάμε
Κονγκό, 14 σεπτεμβρίου 1960. Ένα πραξικόπημα που ενορχηστρώθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο τη δολοφονία του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Πατρίς Λουμούμπα. Ο Γιάνκης—αυτός είναι ο εχθρός. η CIA ενορχήστρωσε την πλεκτάνη κατά την οποία πυροβολήθηκε θανατηφόρα το 1961 από ένα εκτελεστικό απόσπασμα, ενεργώντας κατ’ εντολή και με τη σιωπηρή υποστήριξη της πρώην αποικιακής δύναμης, του Βελγίου, για να μην αναφέρουμε τη συνενοχή του Μομπούτου, υπεύθυνου για την απομάκρυνση και τη σύλληψη του ηγέτη της ανεξαρτησίας. Μισθοφόροι στρατιώτες των βελγικών αρχών, που είχαν τον έλεγχο της χώρας, διαμέλισαν το σώμα του πριν το θάψουν. Όλοι τους οι ιμπεριαλιστές – γιάνκηδες, βέλγοι, μπράβοι και προδότες όπως ο Μομπούτου, δράστες κρατικών εγκλημάτων – συνέχισαν να τον αποκηρύσσουν ακόμη και μετά τη δολοφονία του: θάφτηκε σε έναν ρηχό τάφο, τον ξέθαψαν, μετακινώντας τον 200 χιλιόμετρα για να ξαναθαφτεί, στη συνέχεια ξέθαψαν και τον έκοψαν σε κομμάτια, και τελικά τον διέλυσαν σε οξύ, για να μην αναστηθεί. Αγάπη και αγώνας για τους Πατρίς Λουμούμπα, Τόμας Σανκάρα, Αμίλκαρ Καμπράλ, Κουάμε Νκρούμα, Μάλκολμ Χ, Μεχντί Μπεν Μπάρκα, Μοχάμεντ Σιντμπραΐμ Μπασίρι… Patrice Lumumba, Thomas Sankara, Amílcar Cabral, Kwame Nkrumah, Malcolm X, Mehdi Ben Barka, Mohammad Sidbrahim Bassiri…
ο Rubén Um Nyobé, Ρουμπέν Ουμ Νιομπέ, ηγέτης της Ένωσης των Λαών του Καμερούν (UPC), ξεκίνησε τον ένοπλο αγώνα για ανεξαρτησία από την αποικιακή δύναμη που, μέχρι τη δεκαετία του 1990, απαγόρευε οποιαδήποτε αναφορά στον απελευθερωτή της πατρίδας: δολοφονήθηκε από τον γαλλικό ιμπεριαλιστικό στρατό στις 13 σεπτεμβρίου 1958..
Χιλή, 11 σεπτεμβρίου 1973: ξέσπασε πραξικόπημα, επίσης υποκινούμενο από τις ΗΠΑ μέσω του εσωτερικού εχθρού, του χιλιανού στρατού. Ο γιάνκη προώθησε το πραξικόπημα που έβαλε τέλος στη σύντομη περίοδο κοινωνικού μετασχηματισμού υπό την κυβέρνηση της Λαϊκής Ενότητας και του Προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε. Το μάθημα που αποκομίσαμε ήταν σημαντικό, δαπανηρό και δύσκολο να το χωνέψουμε. μας κάνει να σκεφτόμαστε ότι όταν γίνεται ή επιχειρείται μια επανάσταση, ειδικά μια ειρηνική όπως στη Χιλή, σε περίπτωση που δεν αποσυναρμολογηθεί η ισχύς και ο δεσποτισμός που ενσαρκώνει ο στρατός εναντίον των εκμεταλλευόμενων, των στερημένων και των δυσαρεστημένων, όλα θα παραμείνουν στα χέρια της πολιτικής τυραννίας και των επιχειρήσεων, το ίδιο και με οποιονδήποτε εγκάθετο θεσμό της κάστας που δεν μας εκπροσωπεί σε τίποτα, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Όλοι οι αγωνιστές, από τις πρώτες κιόλας στιγμές του θριάμβου, πρέπει να νιώσουν και να αγωνιστούν για την ανάγκη δημιουργίας Λαϊκής Εξουσίας, η οποία αναμφίβολα περιλαμβάνει τις πολιτοφυλακές άμυνας του λαού και τους νέους θεσμούς τους. η αδυναμία και οι συνέπειες της αποτυχίας να το κάνουν αυτό μπορεί να είναι εξαιρετικά πολυάριθμες και σωματικά και ψυχολογικά τρομερές: Αυτό το δήλωσε τόσο λαμπρά, με ακρίβεια και έξυπνα ο διοικητής Μιγκέλ Ενρίκεζ, αυτός που δεν θα ήταν πλέον [μέλος] ενός κόμματος μαρξιστικού-λενινιστικού αλλά ενός κινήματος, της αριστεράς, το MIR: »NO ESTAMOS ASISTIENDO AL FRACASO DEL SOCIALISMO ESTAMOS SUFRIENDO EL FRACASO DEL REFORMISMO. NO ESTAMOS ASISTIENDO AL CREPÚSCULO DE LA REVOLUCIÓN SINO AL LARGO Y DIFÍCIL CAMINO DEL AMANECER DE LA REVOLUCIÓN OBRERA Y CAMPESINA» – »Δεν γινόμαστε μάρτυρες της αποτυχίας του σοσιαλισμού. Υποφέρουμε από την αποτυχία του ρεφορμισμού. Δεν γινόμαστε μάρτυρες του λυκόφωτος της επανάστασης, αλλά μάλλον του μακρύ και δύσκολου δρόμου προς την αυγή της επανάστασης των εργατών και των αγροτών».
Επιβεβαιώνω τον συγκινητικό και αξέχαστο στοχασμό του, είναι μάταιο να επαναλαμβάνουμε επί αιώνες ότι πρέπει να μαθαίνουμε από την ιστορία. πρέπει να αναθεωρήσουμε τα διδάγματα που έχουμε πάρει όταν οι ταξικές αντιφάσεις είναι σαφώς αντικειμενικές, παριστάνοντας τους ανίδεους και προσποιούμενοι ότι συνεχίζουμε να είμαστε αριστεροί – σαν άνθρωποι που δεν βλέπουν, δεν διαβάζουν, δεν καταλαβαίνουν και δεν ακούν τίποτα, [κάνοντας τους τρελούς (ή τους ανήξερους) ενώ υποκρινόμαστε ότι παραμένουμε αριστεροί, κλείνοντας μάτια και αυτιά σε όλα]. Η Χιλή του 2026 κυβερνάται από έναν άμεσο απόγονο του Χίτλερ και του Πινοσέτ. προηγούμενοι πρόεδροι και υπουργοί άνοιξαν τον δρόμο γι’ αυτόν. είναι ένας ρουφιάνος και η οικογένειά του είναι ένα ποτάμι αίματος που προέρχεται από το ναζιστικό καθεστώς.
Αργεντινή, σεπτέμβριος 1975. τους μήνες που προηγήθηκαν του στρατιωτικού πραξικοπήματος του 1976, η φασιστική παραστρατιωτική ομάδα Triple A απήγαγε, βασάνισε και εκτέλεσε οκτώ νεαρούς αγωνιστές. Γνωστή ως η Νύχτα των Μολυβιών, La Noche de los Lápices, νύχτα απαγωγών και δολοφονιών μαθητών λυκείου, έλαβε χώρα στις 16 σεπτεμβρίου 1976 και τις επόμενες ημέρες, στην πόλη Λα Πλάτα, πρωτεύουσα της επαρχίας του Μπουένος Άιρες. Δέκα ακόμη μαθητές απήχθησαν και βασανίστηκαν, θύματα της δικτατορίας του Βιδέλα. Έξι από αυτούς δολοφονήθηκαν και τα πτώματά τους δεν βρέθηκαν ποτέ.
Νικαράγουα, 17 σεπτεμβρίου 1980. Σε αυτήν την περίπτωση, ο σεπτέμβριος μετατράπηκε από μαύρος σε κόκκινο, ένας λαμπερός σεπτέμβριος άξιος μιας κόκκινης σελίδας στην ιστορία, η ημέρα που ο τύραννος Σομόζα οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη στους δρόμους της Ασουνσιόν της Παραγουάης, όπου διέμενε. Με την Επιχείρηση Ερπετό, Operación Reptil, οι επαναστατικές δυνάμεις κατάφεραν ένα κεραυνοβόλο ιστορικό πλήγμα στην τυραννία του Σομόζα που βασάνιζε/μαρτύρησε τη Νικαράγουα για περισσότερα από 46 χρόνια υπό ιμπεριαλιστική κηδεμονία.
Μετά την ανατροπή του από το Σαντινιστικό Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης (FSLN) Frente Sandinista de Liberación Nacional, τον ιούλιο του 1979, ο τύραννος τράπηκε σε φυγή! Διέφυγε με τον πλούτο που είχε σφετεριστεί, υπό την προστασία ενός άλλου γενοκτονικού δικτάτορα, του σατράπη Αλφρέδο Στρέσνερ/Alfredo Stroessner (οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να διατηρήσουν τον δήμιό τους υπό διπλωματική προστασία· μόλις εκδιώχθηκε από την χώρα του με μια επανάσταση, ο αυτοκρατορικός αετός είδε τα πράγματα διαφορετικά). Ο Σομόζα εγκαθίσταται στην Παραγουάη, απολαμβάνοντας τη λεηλασία του ατιμώρητα, περιτριγυρισμένος από πολυτέλεια και προστατευμένος από τα φασιστικά δίκτυα της Επιχείρησης Κόνδωρ/de la Operación Cóndor. Και κάπου εκεί μπαίνει στο παιχνίδι η Αργεντινή! Μέσω ενός αγωνιστή που επιτάχυνε τον προλεταριακό διεθνισμό πέρα από τα σύνορά του, μια μονάδα κομάντο του Λαϊκού Επαναστατικού Στρατού, del Ejército Revolucionario del Pueblo (ERP, που ιδρύθηκε από τον δολοφονημένο αργεντίνο ηγέτη Μάριο Σαντούτσο, Mario Santucho) καθοδηγούμενη από τον μαχόμενο αντάρτη Ενρίκε Γκορριαράν Μέρλο, Enrique Gorriarán Merlo, συγκροτημένη ως «Αργεντίνικο Κομάντο Πέδρο Ρόχας», «Comando Argentino Pedro Rojas» ανέλαβε το ιστορικό καθήκον να αποδώσει δικαιοσύνη για την καταπιεσμένη πλειοψηφία.
Ένας άλλος Σομόζα είχε αυτοδικαίως εκτελεστεί χρόνια νωρίτερα, στις 21 σεπτεμβρίου 1956: Η δυναστεία των Σομόζα αντιμετώπιζε τη Νικαράγουα ως ιδιωτική της περιουσία. ήταν οι λακέδες των γκρίνγκος, διαχειριζόμενοι τα επιχειρηματικά συμφέροντα της αυτοκρατορίας με αντάλλαγμα την υποδούλωση του λαού, ζώντας σαν αντιβασιλείς. Ο ήρωας που δολοφόνησε τον Τάτσο Σομόζα/Tacho Somoza ήταν ο νικαραγουανός ποιητής Ριγκομπέρτο Λόπεζ Πέρες, Rigoberto López Pérez (Είχε τοποθετηθεί από τις ΗΠΑ ως πρόεδρος μετά την εισβολή στη Νικαράγουα). Ο επαναστάτης ποιητής Rigoberto τραυματίστηκε στην επίθεση και μεταφέρθηκε στον Παναμά, όπου πέθανε εννέα ημέρες αργότερα από τα τραύματά του.
Η σφαγή της Σάμπρα και της Σατίλα, βορειοδυτικά της Βηρυτού, μεταξύ 16 και 18 σεπτεμβρίου 1982, ενσαρκώνει τον εκτυφλωτικό θάνατο της φωτιάς και του μίσους, και στο βλέμμα της, την εξόντωση σε μια προσπάθεια να σβηστεί η παλαιστινιακή ταυτότητα. Πέρα από την ημερομηνία, συμβολίζει μια ανεξίτηλη ιστορική βαρβαρότητα, την απόλυτη ατιμωρησία όπου οι ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις, υπό την διοίκηση του Υπουργού στρατιωτικών υποθέσεων Αριέλ Σαρόν, χρησιμοποίησαν την παράλογη τρέλα τους ως σκηνή, περικυκλώνοντας τα παλαιστινιακά στρατόπεδα προσφύγων και διευκολύνοντας την είσοδο και τη σφαγή της λιβανέζικης χριστιανικής φαλαγγίτικης φασιστικής πολιτοφυλακής, ενώ οι ισραηλινές δυνάμεις απέκλεισαν τις οδούς εξόδου και εκτόξευσαν φωτοβολίδες, φωτίζοντας τα σοκάκια για τους δολοφόνους. Το θηρίο του πολέμου εξαπολύεται για την φρικτή, αδιάκριτη εξόντωση ανυπεράσπιστων ανθρώπων. Σκηνές πανικού, με πτώματα ακρωτηριασμένα με τσεκούρια, με βιασμούς, με σπίτια κατεδαφισμένα για να κρύψουν διάτρητα σώματα, και ο Σαρόν, που διηύθυνε τη σφαγή, γίνεται πρωθυπουργός. Υπουργός του σιωνιστή εποίκου, και κανείς, απολύτως κανείς ή σχεδόν κανείς στον κόσμο, ούτε μπόρεσε ούτε θέλησε ούτε απαίτησε να δικαστεί. Σήμερα, δεκαετίες μετά τη σφαγή, ο σιωνισμός συνεχίζει να σκοτώνει, με ή χωρίς ανάπαυλα. στόχος του ήταν πάντα και παραμένει η εξόντωση του παλαιστινιακού λαού.
Ταουφίκ Ζιγιάντ, Tawfiq Ziyad (παλαιστίνιος ποιητής): »Γραμμένο στον κορμό μιας ελιάς. Επειδή δεν γνέθω μαλλί, επειδή είμαι εκτεθειμένος καθημερινά σε εντάλματα σύλληψης και το σπίτι μου είναι εκτεθειμένο σε επισκέψεις της αστυνομίας, σε έρευνες, σε «επιχειρήσεις καθαρισμού». Επειδή αδυνατώ να αγοράσω χαρτί, θα καταγράψω όλα όσα μου συμβαίνουν. Θα καταγράψω όλα τα μυστικά μου σε μια ελιά στην αυλή μου, την τοποθεσία του χωριού μου, τα όριά του, τα γκρεμισμένα σπίτια, τα ξεριζωμένα δέντρα μου, κάθε θρυμματισμένο μικρό λουλούδι: τους άντρες που έχουν απολαύσει το σπάσιμο των νεύρων και της αναπνοής μου, τους κρατούμενους, τους δεσμοφύλακες».
ΣΗΜΕΙΩΜΑ(Στην 90ή επέτειο του πραξικοπήματος στη Δημοκρατία)
Barrikada Internacionalista solidaria, Διεθνιστικό οδόφραγμα αλληλεγγύης σε ένα παράθυρο ανοιχτό στις 17 σεπτεμβρίου 1973, την ημέρα που ο Cipriano Martos, ένας νεαρός εργάτης οικοδομών και μέλος του PCE(ml)-FRAP, δολοφονήθηκε στο ισπανικό Κράτος. Μετά από μια μακρά αγωνία σχεδόν τριών εβδομάδων, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Sant Joan de Reus στην Ταραγόνα, μήπως και η εμφάνιση της «ένδοξης πολιτοφυλακής» με τη λευκή ποδιά κάνει την αγαθοεργία της και επιστρέψουμε στην επίθεση. Κανένα θαύμα δεν τον έσωσε! Το πεπτικό σύστημα του Cipriano Martos υπέστη ρήξη και κάηκε, θύμα μιας δυσοίωνης ανάκρισης σε έναν στρατώνα από τους πιο σκοτεινούς της Πολιτοφυλακής/ Guardia Civil. και το εξίσου μοχθηρό καθεστώς του Φράνκο, υποστηριζόμενο από άλλα εξίσου αντιδραστικά καθεστώτα σε όλο τον κόσμο, ισχυρίστηκε ότι αυτός (το θύμα) ήταν ο ένοχος: «πως είχε αυτοκτονήσει καταπίνοντας θειικό οξύ». Οξύ το οποίο χύνεται από ένα μαγικό πουλί που φτερουγίζει, διαπερνώντας θωρακισμένους τοίχους από τουφέκια, κάπες και τρίχρωμα καπέλα. Και πώς μπορούμε να παραβλέψουμε την 19η σεπτεμβρίου 1975, πώς μπορούμε να την ξεχάσουμε; Προδομένος από τον «Λύκο», ο Andoni Campillo (gudari de ETA, μαχητής της ΕΤΑ) δολοφονήθηκε σε ηλικία 22 ετών. Σεπτέμβριος στον αγώνα, ιστορικά γεγονότα αναμφισβήτητης σημασίας, ενεργού συνείδησης και επαναστατικών αρχών: Βγαίνω στην οδό International για να τιμήσω την 27η σεπτεμβρίου 1975!
Το ίδιο το φρανκικό καθεστώς και ολόκληρη η συμμορία του, συμπεριλαμβανομένης της μοναρχίας που επιβλήθηκε με το έτσι θέλω, συμμορφώθηκαν με την απαίτηση του δικτάτορα, να εκτελέσουν δύο μαχητές της ETA και τρία μέλη του PCE(ml)-FRAP, που προέκυψαν από μια μακρά και ατελείωτη λίστα συνοπτικών δικών και περαιτέρω θανατικών ποινών κατά της οργάνωσης. Καταλαμβάνονται οι δρόμοι της εξορίας από άκρη σε άκρη σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέρα από αυτήν, ενάντια στις θανατικές ποινές. οι κινητοποιήσεις των αγωνιστών εντός της Ισπανίας κατέλαβαν τους δημόσιους χώρους που υπερασπίζονταν οι κατασταλτικές δυνάμεις: λεωφόροι αποκλείονται παντού, κατά κύματα, στήθηκαν οδοφράγματα, ξέσπασαν συγκρούσεις και γενικές απεργίες κάνουν τη δικτατορία να τρέμει. Σχεδιάζεται η «περιοδεία», la ‘Gira’, μιας κορυφαίας ομάδας σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, που θα «βουλιάξουν» από συνέδρια και ομιλίες, δελτία τύπου, συνεντεύξεις, συμμετοχή διάφορες εκδηλώσεις και διαδηλώσεις που πυροδότησαν σε κάθε χώρα αυτές οι εξελίξεις, αψηφώντας τα σύνορα σε αδιάκοπες, έντονες εκστρατείες, δίχως ανάσα. Στη Χώρα των Βάσκων, μια τριήμερη γενική απεργία ξεκίνησε στις 27 σεπτεμβρίου. υπολογίζεται ότι συμμετείχαν περισσότεροι από 200.000 εργάτες. αυτή ήταν η τρίτη γενική απεργία που προκηρύχθηκε τον σεπτέμβριο, εν μέσω δεκάδων διαμαρτυριών σε όλο το Κράτος και την Ευρώπη. Ακόμη και με κηρυγμένη την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Μπισκάγια και την Γκιπούθκοα, en Bizkaia y Gipuzkoa, τα εργαστήρια και τα εργοστάσια σταματούν, τα καταστήματα και τα μπαρ έκλεισαν, ακόμη και τα αλιευτικά σκάφη παρέμειναν στο λιμάνι. διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις, αλλά καταστάλθηκαν βίαια, με χρήση πραγματικών πυρών.
Μόλις ένα μήνα αργότερα, ο τύραννος πεθαίνει, παίρνοντας μαζί του πέντε αντιφασίστες αντάρτες, σημαδεύοντας για πάντα την πορεία στην ιστορία, Ποτέ να μην αφήνεις τον θυμό/τη μάχη, ποτέ να μην εγκαταλείπεις, ποτέ να μην κοιτάς πίσω για να μην δεις ποιος σε σημαδεύει κατάμουτρα. Τα εκτελεστικά αποσπάσματα άφησαν πίσω τους μια εξευτελισμένη και διεφθαρμένη μοναρχία, λεηλατημένη από τα ταμεία της φεουδαρχικής ολιγαρχίας, και έναν στρατό από κακοποιούς, υπηκόους μιας καταπιεστικής αυτοκρατορίας, που ερημώνουν τις αγροτικές εκτάσεις από άκρη σε άκρη. Η παρωδία των δικών, των μαρτύρων και των σκηνοθετημένων στοιχείων προχωρά, το οπλοστάσιο της προπαγάνδας [δεν έχει] ούτε δακτυλικά αποτυπώματα ούτε αληθινούς μάρτυρες, όπλα, όπλα, όπλα ανάμεσα σε χαρτιά και στα στόματα εισαγγελέων, στρατοδικείων, εκτελέσεις και δεκάδες καταδικασμένους – Κρατική «δικαιοσύνη»! Ο αγώνας για την επανάσταση σε αποφασιστικές μάχες 1936-1939 στα μέτωπα μαχών συνεχίζονταν! Οι σφαγές συνεχίζονται, τα μπουντρούμια είναι γεμάτα και οι θανατικές ποινές βάφουν κάθε ξημέρωμα, ενώ κάθε νύχτα χτυπούν με δύναμη πόρτες και παράθυρα. Το αίμα του Πούιγκ Αντίτς, του Τσιπριάνο Μάρτος, του Τσίκι, του Οταέγκι, του Γκαρσία Σαν, του Σάντσες Μπράβο, του Ξόσε Ουμπέρτο…/Puig Antich, de Cipriano Martos, de Txiki, Otaegi, García San, Sánchez Bravo, Xosé Humberto… Εθνική Αστυνομία, Πολιτοφυλακή, ο τρόμος της πράσινης σέλας, και ο δικτάτορας της ανταρσίας αποχαιρετά εκείνη την ημέρα, στέλνοντας πέντε αστέρια στο εκτελεστικό απόσπασμα για να τα γαζώσουν με σφαίρες. Συνθήματα και αιτήματα ξεπηδούν από κάθε γωνιά, καταλαμβάνοντας γη και θάλασσα, πέντε αγκάθια, πέντε στάχυα σε μια φλόγα αγώνα, και η ιστορία κοκκινίζει από τόσες φωνές για εκδίκηση.
Είπε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ:
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να σκοτώσεις κάποιον.
Μπορούν να σε μαχαιρώσουν στο στομάχι.
Να σου πάρουν το ψωμί.
Να σε αφήσουν χωρίς θεραπεία όταν είσαι άρρωστος.
Να σε βάλουν σε ένα κακό/ακατάλληλο σπίτι.
Να σε οδηγήσουν στην αυτοκτονία.
Να σε βασανίσουν μέχρι θανάτου.
Να σε στείλουν στον πόλεμο…
Κατά τη διάρκεια του φρανκισμού, πολλοί άνθρωποι πέθαναν από φτώχεια και ασθένειες. τα φάρμακα και οι γιατροί ήταν μόνο για τους πλούσιους. Ούτε ψωμί, ούτε καν ένα ξεροκόμματο για τα παιδιά. Και, μόλις εδραιώθηκε, αυτό το καθεστώς παρέμεινε σε ισχύ μέχρι την πτώση, το θάνατο του το 1975. Πόσοι εργάτες πέθαναν εξαντλημένοι στα χωράφια, στα ορυχεία, στις σκαλωσιές; πόσοι αναγκάστηκαν να ξεφύγουν από την καταστολή και την πείνα, να εγκαταλείψουν τα χωριά τους, αφήνοντας τις οικογένειές τους στη μιζέρια για να βρουν δουλειά μακριά από τη γη τους ώστε να τις θρέψουν! Αυτή η ανάγκη για αναστοχασμό, που τόσο έντονα εξέφρασε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht) σε αυτή την γωνιά του κόσμου, πως 51 χρόνια μετά την 27η σεπτεμβρίου, τα ιδανικά για τα οποία αγωνίστηκαν οι δολοφονημένοι αγωνιστές (που αριθμούσαν δεκάδες, εκατοντάδες και χιλιάδες κατά τη διάρκεια της δικτατορίας) – για μια σοσιαλιστική και ανεξάρτητη Χώρα των Βάσκων και μια σοσιαλιστική Δημοκρατία – έχουν διαβρωθεί/αλλοιωθεί με τα χρόνια σε κρατικό επίπεδο. Το Κράτος ενισχύθηκε ανατριχιαστικά με μια κοινωνική βάση που δεν είχε ποτέ πριν. Κυριάρχησαν άλλα ιδανικά και όχι εκείνα για τα οποία αυτοί θυσιάστηκαν. όσο κι αν τους τιμούμε / τους μνημονεύουμε, δεν προβάλλουμε τα ίδια αιτήματα, παρόλο που οι αντικειμενικές συνθήκες είναι οι ίδιες. Το FRAP και το PCE(ml) υπονομεύτηκαν σταδιακά μέχρι την εξαφάνισή τους, αν και ορισμένες μεμονωμένες ομάδες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τα ακρωνύμιά τους. η αυτονομιστική οργάνωση ETA αποδυναμώθηκε επίσης και, γενικά, όλες οι οργανώσεις που αγωνίστηκαν για έναν άλλο δυνατό/εφικτό κόσμο αποδυναμώθηκαν. Αυτό περιλαμβάνει, αν και δεν είχαν καμία σχέση οι δύο μεγάλοι της πιο απεχθούς διαστρέβλωσης όσον αφορά την πάλη των τάξεων, σύμμαχοι εδώ και χρόνια με τον φασισμό: το Κομμουνιστικό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Άλλες οργανώσεις έχουν δημιουργηθεί, είναι αλήθεια, Αλλά δεν έχουν καμία σχέση [μεταξύ τους]. οι περισσότερες είναι ανταγωνιστικές στην πολιτική, στις μεθόδους αγώνα και στην ιδεολογική στράτευση τους.
Και γι’ αυτό… σας φοβούνται ακόμα. η εξουσία δεν θέλει καν να ακούει να μιλούν για τα θύματα της δικτατορίας. σας φοβούνται όλους, τους εκατοντάδες και χιλιάδες νεκρούς από το φασιστικό πραξικόπημα. σας φοβούνται επειδή συνεχίζετε να ζείτε μέσα σε αυτούς που εξακολουθούν να αγωνίζονται. Παρακολουθούν τα μάτια μας, εξετάζοντας κάθε σήμα που μας στέλνετε, τις κινήσεις μας, τους τάφους σας. Και οι ομαδικοί τάφοι που ξεθάφτηκαν τους κάθονται στο λαιμό, τους είναι ασήκωτοι-τους προκαλούν ασφυξία, επειδή στόχος τους είναι να φιμώσουν, να εμποδίσουν οποιονδήποτε να σκέφτεται. γι’ αυτό φοβούνται. ξέρουν ότι δεν είστε νεκροί. Σαν τον διαχρονικό τραγουδιστή Lluis Llach, μέσα από αμέτρητες νύχτες αγαπάς τη ζωή… μέσα από αλήθειες, μέσα από ψέματα, ξέρεις ότι σκότωσες μόνο την ύλη, ξέρεις ότι ανάμεσά μας η προσπάθειά σου παραμένει φρέσκια, σμιλευμένη στην ιστορία δίπλα στα λόγια του συνθέτη και μουσικού που σε καταδικάζει: »Δολοφόνοι λογικής και ζωής,
να μη βρείτε ποτέ ησυχία σε καμιά από τις μέρες σας
κι ακόμα και στον θάνατο
να σας καταδιώκουν οι μνήμες μας»: Assassins de raons i de vides que mai no tingueu repòs en cap dels vostres dies i que en la mort us persegueixin les nostres memòries: Asesinos de razones y de vidas, que nunca tengáis reposo a lo largo de vuestros días y que en la muerte os persigan nuestras memorias».
O «El Lobo» (Ο Λύκος) ήταν το ψευδώνυμο του Μικέλ Λεχάρθα (Mikel Lejarza), του Βάσκου πράκτορα που διείσδυσε στην αντάρτικη οργάνωση ETA τη δεκαετία του 1970
Το FRAP (Frente Revolucionario Antifascista y Patriótico) ήταν μια ριζοσπαστική ισπανική αντιφραγκική, μαρξιστική-λενινιστική οργάνωση που ιδρύθηκε στη δεκαετία του 1970 (συγκεκριμένα γύρω στο 1971-1973)
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος Haize Gorriak
