Τι είναι το σηραγγώδες αιμαγγείωμα;
Το σηραγγώδες αιμαγγείωμα είναι μια σπάνια αγγειακή δυσπλασία που εντοπίζεται κυρίως στον εγκέφαλο και, λιγότερο συχνά, στον νωτιαίο μυελό. Αποτελείται από μικρά, παθολογικά αιμοφόρα αγγεία, τα οποία σχηματίζουν κοιλότητες γεμάτες αίμα. Οι κοιλότητες αυτές χωρίζονται μεταξύ τους από συνδετικό ιστό, δημιουργώντας μια χαρακτηριστική εικόνα που συχνά παρομοιάζεται με βατόμουρο.
Το μέγεθος του σηραγγώδους αιμαγγειώματος μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πολύ μικρό, ενώ σε άλλες μπορεί να φτάσει αρκετά εκατοστά. Πολλές φορές δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και εντοπίζεται τυχαία σε απεικονιστικό έλεγχο. Ωστόσο, όταν επηρεάζει λειτουργικές περιοχές του νευρικού συστήματος ή όταν αιμορραγήσει, μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές εκδηλώσεις.
Πού εμφανίζεται και ποια είναι τα αίτια;
Το σηραγγώδες αιμαγγείωμα εμφανίζεται συχνότερα στον εγκέφαλο, στο εγκεφαλικό στέλεχος και πιο σπάνια στον νωτιαίο μυελό. Τα συμπτώματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την περιοχή όπου βρίσκεται η βλάβη. Αν και αφορά κυρίως το κεντρικό νευρικό σύστημα, μπορεί να αναπτυχθεί και σε άλλα σημεία του σώματος όπου υπάρχουν αιμοφόρα αγγεία.
Τα ακριβή αίτια εμφάνισής του δεν είναι πλήρως γνωστά. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται σποραδικά, χωρίς ξεκάθαρο προδιαθεσικό παράγοντα ή οικογενειακό ιστορικό. Παρ’ όλα αυτά, σε ορισμένους ασθενείς υπάρχει κληρονομική προδιάθεση. Στην οικογενή μορφή της πάθησης μπορεί να υπάρχουν πολλαπλά σηραγγώδη αιμαγγειώματα σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου ή του νευρικού συστήματος.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Σε αρκετούς ασθενείς το σηραγγώδες αιμαγγείωμα παραμένει ασυμπτωματικό. Όταν όμως προκαλεί συμπτώματα, αυτά σχετίζονται είτε με τη θέση του είτε με πιθανή αιμορραγία στην περιοχή. Οι πιο συχνές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν επιληπτικές κρίσεις, πονοκέφαλο, ζάλη, δυσκολία στην ομιλία, προβλήματα ισορροπίας, μούδιασμα ή αδυναμία σε κάποιο σημείο του σώματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν δυσκολία συγκέντρωσης ή προβλήματα μνήμης.
Η εξέλιξή του δεν είναι ίδια σε όλους τους ασθενείς. Μπορεί να παραμείνει σταθερό για χρόνια, να μεγαλώσει σταδιακά, να συρρικνωθεί, να εμφανίσει μικροαιμορραγίες, να θρομβωθεί ή να αποτιτανωθεί. Για τον λόγο αυτό, η τακτική παρακολούθηση είναι σημαντική.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στις απεικονιστικές εξετάσεις. Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί την πιο αξιόπιστη εξέταση, καθώς δείχνει με λεπτομέρεια τη θέση, το μέγεθος και τη σχέση της βλάβης με τις γειτονικές δομές. Παράλληλα, μπορεί να αναδείξει παλαιότερες μικροαιμορραγίες.
Η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται κυρίως σε επείγουσες περιπτώσεις, όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας. Η αγγειογραφία συνήθως δεν απεικονίζει το σηραγγώδες αιμαγγείωμα, στοιχείο που βοηθά στη διαφοροδιάγνωσή του από άλλες αγγειακές δυσπλασίες.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται και εξαρτάται από τη θέση, το μέγεθος, τα συμπτώματα, την ύπαρξη αιμορραγίας και τον κίνδυνο επιπλοκών. Όταν η βλάβη είναι τυχαίο εύρημα και δεν προκαλεί προβλήματα, συνήθως προτείνεται παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες. Αν υπάρχουν επιληπτικές κρίσεις ή πονοκέφαλοι, μπορεί να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχό τους.
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν υπάρχουν αιμορραγία, νευρολογικά ελλείμματα ή επιληπτικές κρίσεις που δεν ελέγχονται ικανοποιητικά. Η επέμβαση πραγματοποιείται μικροχειρουργικά, με τη βοήθεια τεχνικών όπως η νευροπλοήγηση και η νευροπαρακολούθηση. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί και η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική.
Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση σχετικά με το σηραγγώδες αιμαγγείωμα, επικοινωνήστε με τον νευροχειρουργό Δρ. Αστέριο Τσίμπα.
