Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026 με μεγάλη επιτυχία η ομιλία του Dr. Maxim Gorbunov, Καθηγητή στο Rutgers University, New Jersey, USA στο ΙΝΑΛΕ (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ) με θέμα «Using fluorescence kinetics to infer photosynthesis in aquatic ecosystems».
Κείμενο Σωτήρη Ορφανίδη, διευθυντή Ερευνών ΙΝΑΛΕ
Ετυμολογικά, ο όρος φωτοσύνθεση προέρχεται από τις λέξεις «φως» και «σύνθεση», που σημαίνει κυριολεκτικά «δημιουργία μέσω του φωτός». Πράγματι μέσω αυτής της διαδικασίας οι φυτικοί οργανισμοί συλλαμβάνουν την ηλιακή ενέργεια (φωτόνια) και τη μετατρέπουν καταρχήν σε ηλεκτρική (ηλεκτρόνια) και στη συνέχεια σε χημική (σουκρόζη), χρησιμοποιώντας νερό, διοξείδιο του άνθρακα, αλλά και θρεπτικά άλατα, ενώ ταυτόχρονα απελευθερώνεται οξυγόνο. Επομένως, χωρίς αυτή τη διαδικασία, που η αρχή της χρονολογείται εδώ και 3.5 δις έτη (οξειδωτικό γεγονός), δεν θα υπήρχε οξυγόνο στην ατμόσφαιρα και η τροφική αλυσίδα θα κατέρρεε. Βεβαίως, τα φυτά, το φυτοπλαγκτόν και τα μακροφύκη, όταν δέχονται ηλιακό φως, χρησιμοποιούν ένα τμήμα του για φωτοσύνθεση, ενώ άλλο τμήμα το αποβάλλουν ως θερμότητα και ένα άλλο πολύ μικρό το εκπέμπουν ως κόκκινη ακτινοβολία (φθορισμός).
Ο Καθηγητής Dr. Maxim Gorbunov, σε συνεργασία με τον Καθηγητή Dr. Paul Falkowski (pioneers), στο εργαστήριό τους στο New Jersey, USA, ανέπτυξαν όργανα και μεθόδους που μετρούν με ακρίβεια αυτά τα «χαμένα» φωτόνια, κι έτσι μπορούμε να καταλάβουμε, πόσο αποδοτικά φωτοσυνθέτει το φυτοπλαγκτόν, αν υπάρχει έλλειψη θρεπτικών αλάτων και ποια είναι η παραγωγικότητα των ωκεανών σε παγκόσμια κλίμακα. Οι πληροφορίες αυτές είναι ιδιαιτέρως σημαντικές γιατί αφορούν στην τροφική αλυσίδα (φύτο-, ζωοπλαγκτόν, ψάρια), αλλά και στην κλιματική κρίση, γιατί ο άνθρακας (CO2) δεσμεύεται μέσω του φυτοπλαγκτού και μεταφέρεται στο βυθό, όπου και τελικά απολιθώνεται.
Τις μεθοδολογίες των καθηγητών τις χρησιμοποιούμε και εμείς σήμερα για την απάντηση παρόμοιων ερωτημάτων στο Βόρειο Αιγαίο. Παρόμοια θέματα διαχείρισης του φωτός μπορούν να απαντηθούν και για την παραγωγικότητα των μακροφυκών, είτε ως βιοδεικτών στο θαλάσσιο περιβάλλον, είτε ως παραγωγών βιομάζας σε δεξαμενές μαζικής καλλιέργειας.
