Μια κυριακάτικη εξόρμηση στην Ξάνθη και η βόλτα στα σοκάκια της παλιάς πόλης, μας επεφύλαξαν μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Απέναντι ακριβώς από τον παλιό κινηματογράφο ΟΛΥΜΠΙΑ, όπου πίναμε τον καφέ μας, επί της οδού Ορφέως, βρίσκεται το μοναδικό στο είδος του «Σπίτι της Σκιάς» το οποίο κι επισκεφθήκαμε.

Ας είναι καλά ο Γιώργος που το πρότεινε και μας συνόδευσε προκειμένου να γνωρίσουμε τον καλλιτέχνη Τριαντάφυλλο Βαΐτση, να ξεναγηθούμε στο χώρο του και να συνειδητοποιήσουμε τα παράξενα παιχνίδια που παίζουν το φως και οι σκιές. Για πρώτη φορά μέσα στο «Σπίτι της Σκιάς» λοιπόν διδαχθήκαμε ότι «Αυτό που βλέπουμε είναι πάντοτε λιγότερο από αυτό που κοιτάμε».

Εκεί που όλοι εμείς οι υπόλοιποι μπορεί να βλέπουμε σκουπίδια, ο Τριαντάφυλλος Βαΐτσης βλέπει δημιουργία, τέχνη, φως και σκιές! Πλαστικό, αλουμίνιο, ξύλο, χαρτόνι, γυαλί που για τους περισσότερους έχουν θέση στους κάδους απορριμμάτων, στα χέρια εκείνου αποκτούν εκ νέου όψη, ζωή και νόημα. Το ταλέντο, η φαντασία, η υπομονή και η δεξιοτεχνία του συνεργάζονται δημιουργώντας εντυπωσιακά αποτελέσματα. Για τους επισκέπτες του χώρου, τα εκθέματα που κρύβονται στα δωμάτια του «Σπιτιού της σκιάς» αποτελούν μια αξέχαστη εμπειρία, ενδεχομένως και χωρίς προηγούμενο για τα ελληνικά δεδομένα.Αν η δουλειά του καλλιτέχνη φαντάζει εύκολη στα μάτια των άπειρων επισκεπτών, παρόλα αυτά πίσω από κάθε δημιουργία κρύβονται μπόλικες εργατοώρες, πολύς προσωπικός κόπος, καθώς κι ένα βαθύ νόημα. Κι αυτό γιατίκαθένα από τα εκθέματα του περιέχει πολλαπλά επίπεδα, ερμηνείες και συμπεράσματα.

Μοναδικός και μαγευτικός ο χώρος του Τριαντάφυλλου Βαΐτση, διακοσμημένος με μεράκι και αγάπη, καταφέρνει επιτυχώς να σε παρασύρει και να σε ταξιδέψει σ’ ένα φανταστικό χωροχρόνο.Σε αναγκάζει να αφήσεις έστω και λίγο στην άκρη όλα τα υπόλοιπα ώστε να συγκεντρωθείς απόλυτα και να παρατηρήσεις, να αναζητήσεις, να σκεφτείς τα βαθύτερα νοήματα που με μαεστρία κρύβει καθένα από τα έργα του. Δίπλα στον επισκέπτη στέκεται ο καλλιτέχνης- δημιουργός Τριαντάφυλλος, πανέτοιμος να σου ερμηνεύσει τα έργα του, να σε καθοδηγήσει, να σε βοηθήσει να «ανοίξεις» διαφορετικά το μυαλό και τα μάτια προκειμένου να κοιτάξεις πιο βαθιά, πίσω και μέσα στις σκιές, ίσως και μέσα στην ψυχή του. Όλα τα έργα συνοδεύονται από αναλυτική επεξήγηση μέσω χρήσης QR code στο κινητό τηλέφωνο.Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, το «Σπίτι της Σκιάς» είναι ο πρώτος χώρος όπου δεν χρειάζεται να πληρώσει κανείς αντίτιμο εισόδου εκ των προτέρων! Ο επισκέπτης έχει την ευχέρεια να πληρώνει στο τέλος της ξενάγησης κι αυτό μόνο αν του άρεσανόλα όσα είδε. Το «εισιτήριο εξόδου» κοστίζει 3€ για τους ενήλικες και 1,5€ για τους ανήλικους.

Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ

Αν αναζητήσετε διαδικτυακά περισσότερες πληροφορίες για τον χώρο και τον καλλιτέχνη, θα μάθετε πως πρόκειται για ένα διαφορετικό μουσείο, μοναδικό του είδους στην Ελλάδα, που η ονομασία του αρχικά μπορεί να σας τρομάξει, αλλά σίγουρα θα σας ενθουσιάσει μόλις περάσετε στους σκοτεινούς χώρους του. Το «Σπίτι της Σκιάς» στην Ξάνθη, δεν σχετίζεται με φαντάσματα και στοιχειωμένες ιστορίες, ούτε με τον αγαπημένο μας Καραγκιόζη του Θεάτρου Σκιών, αλλά πρόκειται για ένα πρότυπο χώρο τέχνης, που «εκτίθενται» σκιές, από έργα που έχουν φιλοτεχνηθεί από άχρηστα υλικά και καθημερινά σκουπίδια, αφού πρώτα έχουν φωτιστεί κατάλληλα. Ο δημιουργός, και ιδιοκτήτης του «Σπιτιού της Σκιάς» Τριαντάφυλλος Βαΐτσης, θεωρείται κορυφαίος της λεγόμενης Shadow Art (τέχνη της σκιάς) και όχι άδικα, αφού τα ιδιαίτερα έργα του, θα σας βάλουν -κυριολεκτικά- να «παίξετε» με το μυαλό σας. Ταγλυπτά ίσως να μη δημιουργούν ιδιαίτερη εντύπωση στο βάθρο, με την πρώτη ματιά, μα στη συνέχεια βλέποντας τη σκιά τους στον τοίχο, θα νιώσετε έκπληξη και θαυμασμό, για το πώς αντικείμενα που προορίζονταν για τον κάδο απορριμμάτων έγιναν έργα τέχνης, αποτυπώνοντας τις μορφές των: Δημόκριτου, Κωνσταντίνου Καβάφη, Άλμπερτ Αϊνστάιν, Τσε Γκεβάρα, Μέριλιν Μονρόε, Τζον Λένον, κ.α.

Όμως ο καλλιτέχνης δεν αρκείται μόνο στις προσωπογραφίες, αλλά και σ’ ολόκληρες παραστάσεις.Μάλιστα πολλές από αυτές υποκρύπτουν βαθύτερα νοήματα, βάζοντας τον επισκέπτη να συλλογιστεί, να σκεφτεί, να προβληματιστεί κι έτσι να του ξυπνήσουν συναισθήματα. Τα έργα εκτίθενται σε τέσσερις διαφορετικές ενότητες, που διαρθρώνονται κατάλληλα στους εσωτερικούς σκοτεινούς χώρους του μουσείου. Η πρώτη ενότητα ονομάζεται «Αντιθέσεις» και περιλαμβάνει γλυπτά που φωτίζονται από δύο πλευρές και έχουν δύο αντιθετικές σκιές. Η δεύτερη είναι τα «Πρόσωπα» και η τρίτη η «Ψυχή», όπου ο δημιουργός αποτύπωσε την πορεία της ψυχής. Τέταρτη και τελευταία ενότητα είναι τα «Σπήλαια του μυαλού», η οποία στηρίζεται στο γνωστό μύθο του σπηλαίου του Πλάτωνα, με τον δημιουργό να ξετυλίγει την ιστορία του «ζωντανεύοντας» τις σκιές. Υπάρχουν και άλλα έργα που παρουσιάζονται στους χώρους, ενώ συχνά ο δημιουργός πραγματοποιεί εκθέσεις και εκτός Ξάνθης, όπως στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.

Η τέχνη της σκιάς (shadow art) είναι η κατασκευή περίπλοκων έργων από σκληρά υλικά που με τον κατάλληλο φωτισμό εμφανίζουν σε επιφάνειες τις σκιές προσώπων, κτηρίων, ακόμα και ιδεών. Από τα έργα που εντυπωσιάζουν είναι το «Καμπαναριό», το οποίο ο καλλιτέχνης δημιούργησε για τις ανάγκες της ταινίας του Γιώργου Κορδέλλα «Η Ρόζα της Σμύρνης». Πρόκειται για την εντυπωσιακή απεικόνιση του καμπαναριού της Αγίας Φωτεινής της Σμύρνης, που καταστράφηκε στα δραματικά γεγονότα του 1922. Για το «Καμπαναριό» και όλα τα έργα που παρουσιάζονται, ο Τριαντάφυλλος και η σύζυγός του Ευδοκία θα σας ενημερώσουν αρχικά και στη συνέχεια θα σας αφήσουν να «ταξιδέψετε» στις σκοτεινές αίθουσες, ανάμεσα σε γλυπτά και σκιές. Το «Σπίτι της Σκιάς» βρίσκεται στην «καρδιά» της γραφικής παλιάς πόλης (Ορφέως 33) και αποτελεί αγαπημένο προορισμό, για όσους επισκέπτονται την πόλη της Ξάνθης. Το εισιτήριο είναι προαιρετικό. Θα πληρώσετε στο τέλος και εφόσον είστε ευχαριστημένοι για όσα είδατε. Στο χώρο λειτουργεί και πωλητήριο, με χειροποίητα αναμνηστικά και έργα του καλλιτέχνη καθώς και το εργαστήριό του.

O ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΤΩΝ ΣΚΙΩΝ

O Τριαντάφυλλος Βαΐτσης σπούδασε μηχανικός περιβάλλοντος στη Πολυτεχνική σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Ασχολήθηκε με το επάγγελμα του μηχανικού περιβάλλοντος από το 2003. Από τη παιδική του ηλικία ήδη ασχολήθηκε με διάφορα είδη τέχνης, σε ερασιτεχνικό επίπεδο, όπως ζωγραφική, ξυλογλυπτική, κατασκευές με σύρμα, θέατρο και ποίηση. Το 2008 ανακάλυψε την Trash Art (τέχνη από σκουπίδια). Γοητευμένος από αυτήν και αναζητώντας διάφορες τεχνικές προκειμένου να εμβαθύνει, ήρθε αντιμέτωπος με ένα «γλυπτό σκιάς» (Shadow Art). Έκτοτε ασχολείται με τη τέχνη της σκιάς. Το 2013 αποφάσισε να εγκαταλείψει το αντικείμενο του μηχανικού περιβάλλοντος. Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας. Κατοικεί στην Ξάνθη από το 1994, ενώ το 2014 δημιούργησε το «Σπίτι της Σκιάς» (The House of Shadow). Εμπνευσμένος από τα βιώματα και τις εικόνες της παιδικής του ηλικίας αλλά και από την απαράμιλλη ομορφιά της παλιάς πόλης της Ξάνθης, στην οποία ζει τα τελευταία χρόνια, δημιούργησε τα γνωστά «γλυπτά σκιάς». Από τις πιο βαθυστόχαστες προτάσεις του τα έργα των αντιθέσεων ή έργα διπλής σκιάς. Ένα τέτοιο έργο είναι «Ο Πρώιμος Κύκλος» που αποτελεί οπτικοποίηση ενός ποιήματος του καλλιτέχνη τα «σκοινιά». Άλλα έργα του είναι η «Αβάσταχτη αγριότητα του όντος» και «Η Αρχή του τέλους και το τέλος της Αρχής». Πολλά ακόμη γλυπτά προσωπογραφίας και όχι μόνο, προστίθενται στη συλλογή όπως η «Marilyn Monroe» o «Albert Einstein». Ο «Che Cuevara» καθώς και ο «Ρωμαίος και η Ιουλιέτα». Από τις τελευταίες του δημιουργίες είναι το σύνολο έργων με την ονομασία «Ψυχή» (Soul). Το κοινό έρχεται αντιμέτωπο με ένα περιστρεφόμενο γλυπτό, πλάθει εικόνες στο μυαλό του μέχρι όλοι να δουν να αναγράφεται η λέξη «PSYCHE». Στην συλλογή αυτή ανήκουν στάδια της ψυχής όπως η γονιμοποίηση, η διασκέδαση, η χαρά, η απώλεια και τέλος η κάθαρση. Έχει στο ενεργητικό του περισσότερες από 25 ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και 8 εκθέσεις διεθνώς (Ηνωμένο Βασίλειο, Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Τουρκία, Κύπρο και Ταϊβάν, Σαουδική Αραβία, Σερβία). Έργα του ανήκουν σε διάφορες ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό κι έχει κάνει διάφορες συνεργασίες με μεγάλες εταιρίες και οργανισμούς.