Σε κάθε γειτονιά, σε κάθε πόλη ή χωριό αυτής της χώρας, υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αναλάβει έναν ρόλο βαθιά απαιτητικό, αλλά ελάχιστα αναγνωρισμένο: οι φροντιστές ατόμων με αναπηρία.
Κείμενο της Ευστρατίας Χριστοδούλο
Πρόκειται κυρίως για γονείς, συζύγους, αδέλφια ή άλλους συγγενείς, οι οποίοι καθημερινά βιώνουν τη φροντίδα αγαπημένων τους προσώπων, χωρίς ωράριο, χωρίς εκπαίδευση χωρίς εξειδίκευση.
Έχοντας πολλές φορές να αντιμετωπίσουν μια πρωτόγνωρη και άγνωστη κατάσταση. Κι όμως, παρ’ όλο που το έργο τους που είναι ανεκτίμητης αξίας, η πολιτεία εξακολουθεί να τους αντιμετωπίζει ως “αόρατους”.
Η φροντίδα ενός ατόμου με οποιαδήποτε αναπηρία δεν είναι απλώς μια πράξη αγάπης· είναι μια πλήρης και διαρκής απασχόληση, που επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής του φροντιστή: την εργασία, την υγεία, την κοινωνικότητα, ακόμη και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Πολλοί γονείς και σύζυγοι φροντιστές αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την εργασία τους, να απομονωθούν κοινωνικά και να επωμιστούν τεράστια οικονομικά βάρη, προκειμένου να προσφέρουν στα αγαπημένα τους πρόσωπα τη φροντίδα που χρειάζονται και που η πολιτεία συστηματικά αδυνατεί να εξασφαλίσει.
Παρά τα παραπάνω, το κράτος όχι μόνο παραμένει απών, αλλά και προχωρά σε καταργήσεις ευνοϊκών ρυθμίσεων, όπως εκείνων που επέτρεπαν σε γονείς και φροντιστές να συνταξιοδοτούνται νωρίτερα, λόγω των αυξημένων και διαρκών υποχρεώσεών τους.
Οι ρυθμίσεις αυτές δεν ήταν «προνόμια», αλλά ένα ελάχιστο δείγμα θεσμικής αναγνώρισης ενός εξαιρετικά απαιτητικού ρόλου. Η απόσυρσή τους, χωρίς καμία εναλλακτική πρόβλεψη, συνιστά όχι μόνο κοινωνική αδικία, αλλά και ένδειξη πλήρους αποσύνδεσης της κρατικής πολιτικής από την πραγματικότητα που βιώνουν χιλιάδες οικογένειες στην Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων την υποστήριξη των οικογενειών και των φροντιστών.
Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των δεσμεύσεων παραμένει ελλιπής έως ανύπαρκτη. Χωρίς κρατικά προγράμματα ανακούφισης, χωρίς ψυχολογική στήριξη, και χωρίς ένα ουσιαστικό πλαίσιο θεσμικής προστασίας, οι φροντιστές αφήνονται να αντιμετωπίσουν μόνοι τους μια καθημερινότητα γεμάτη προκλήσεις και αδιέξοδα.
Η κοινωνική συνοχή, η προστασία των ευάλωτων και ευπαθών ομάδων και η αλληλεγγύη δεν μπορούν να παραμείνουν κενές έννοιες στα επίσημα κείμενα· πρέπει να μεταφραστούν σε πρακτικά, εφαρμόσιμα μέτρα πολιτικής.
Απαιτείται άμεση επαναφορά των ευνοϊκών ρυθμίσεων συνταξιοδότησης, ουσιαστική οικονομική και κοινωνική στήριξη των φροντιστών, αλλά και θεσμική αναγνώριση του ρόλου τους, με την πρόβλεψη αντίστοιχων δικαιωμάτων.
