27/11/2025
Η εκεχειρία, όπως οι διαπραγματεύσεις, έχει γίνει ένα ακόμη πεδίο μάχης όπου το Τελ Αβίβ κωλυσιεργεί, παίζει με τον χρόνο, και η Ουάσινγκτον γράφει το αποτέλεσμα. Το μέλλον της Γάζας είναι ήδη γραμμένο, και όχι από τους παλαιστίνιους.
Πηγή: English version
Του Mohammad al-Ayoubi – 20 νοεμβρίου 2025
Η πρώτη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός δεν είχε ποτέ συλληφθεί ώστε να αποτελέσει ένα τέλος, αλλά μόνο μια αρχή. Για τους παλαιστίνιους, προσέφερε μια σπάνια ανάπαυλα, μια ανακωχή από τη Σφαγή, μια ευκαιρία να ανακτήσουν τα σώματα, να επανασυνδέσουν τους οικογενειακούς δεσμούς και να αντιτεθούν στη Μηχανή της Γενοκτονίας.
Αλλά μόλις η Αντίσταση εκπλήρωσε τις δεσμεύσεις της παραδίδοντας τους κρατούμενους, επιστρέφοντας τα πτώματα και τηρώντας κάθε ρήτρα, η μάσκα έπεσε. Η πρόθεση του Τελ Αβίβ δεν ήταν ποτέ να προχωρήσει σε μια δεύτερη φάση, αλλά να αποσπάσει ό,τι μπορούσε, στη συνέχεια να καθυστερεί, να αλλάζει τα προκαθορισμένα όρια αναθεωρώντας τους κανόνες της συμφωνίας και να επανακτά τον έλεγχο με άλλα μέσα.
Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ
Η εκεχειρία, που μεσολαβήθηκε με το πρόσχημα μιας ανακούφισης, σχεδιάστηκε από το Τελ Αβίβ και την Ουάσινγκτον ως εργαλείο για την αποκατάσταση της λαβής τους, όχι μόνο επί της Γάζας, αλλά και επί των ευρύτερων όρων πολέμου και ειρήνης στη Δυτική Ασία.
Οι δυτικές δυνάμεις χρησιμοποιούν εδώ και καιρό τις διαπραγματεύσεις ως μηχανισμούς για να νομιμοποιήσουν εκ νέου την Κυριαρχία τους. Η γλώσσα του Διεθνούς Δικαίου, η αρχιτεκτονική της διπλωματίας, ακόμη και το λεξιλόγιο του ανθρωπισμού, όλα χρησιμοποιούνται συστηματικά για την εξυπηρέτηση- εργαλειοποιούνται στην υπηρεσία των συμφερόντων του ιμπεριαλισμού.
Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις και τις διαδικαστικές καθυστερήσεις υπήρχε ένα βαθύτερο σχέδιο, που στοχεύει στο να μετατρέψει την παύση σε ένα σημείο καμπής και να αναδιαμορφώσει το μέλλον της Γάζας με τρόπο που να περιθωριοποιεί πλήρως τους παλαιστίνιους. Η ίδια η διαδικασία κατάπαυσης του πυρός έχει καταστεί ένα Όργανο Κυριαρχίας, διαμορφωμένο από τις ίδιες δυνάμεις των οποίων ο Στρατιωτικός και Πολιτικός Μηχανισμός οδήγησε τη Γάζα στην καταστροφή.
Το κεντρικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι γιατί καθυστερεί η δεύτερη φάση. Είναι: ποιος την καθυστερεί, για ποιο σκοπό και εντός ποιας πολιτικής αρχιτεκτονικής διαχειρίζεται αυτή η διαδικασία;
Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, πρέπει να κοιτάξουμε πέρα από τους τίτλους των ειδήσεων και να εμβαθύνουμε στους διαδρόμους εξουσίας που εκτείνονται από την κυβέρνηση πολέμου του Ισραήλ έως τον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας της Ουάσιγκτον, από τις διαιρέσεις εντός του ισραηλινού στρατού έως τις κόκκινες γραμμές που χάραξε η Παλαιστινιακή Αντίσταση στα διεθνή Σχέδια κηδεμονευόμενης διαχείρισης.
Η Αντίσταση σεβάστηκε τη συμφωνία, το Τελ Αβίβ την παραβίασε
Ο ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς, Αμπντέλ Ματζίντ αλ-Αουάντ, Abdel Majid al-Awad παρέχει έναν απλό αλλά συντριπτικό απολογισμό: η Αντίσταση τίμησε πλήρως τις υποχρεώσεις της στην πρώτη φάση, συμπεριλαμβανομένης της απελευθέρωσης όλων των ζωντανών κρατουμένων σε μία μόνο παρτίδα και της συνεχιζόμενης παράδοσης σορών παρά τις υλικοτεχνικές πολυπλοκότητες.
Από την άλλη πλευρά, δεν υπήρξε μια τέτοια δέσμευση. Οι καθημερινές παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, η αδιάκοπη καταστροφή των υποδομών και η στοχευμένη δολοφονία αμάχων αντιπροσωπεύουν τη συνέχιση του σταθερού, μακροχρόνιου, εδραιωμένου σχήματος καθυστερήσεων και αποδράσεων του Ισραήλ υπό την μάσκα «λόγων ασφαλείας».
Αυτό είναι το πλαίσιο στο οποίο λαμβάνει χώρα τώρα η δεύτερη φάση. Και εδώ, η θέση της Αντίστασης είναι αυτή που ανατρέπει την κυρίαρχη αφήγηση.
Σύμφωνα με τον Mahfouz Munawwar, ανώτερο αξιωματούχο της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ, η Αντίσταση δεν έχει υπογράψει καμία πολιτική συμφωνία για μετά τη σύγκρουση. Η μόνη συμφωνία που υπογράφηκε αφορούσε την πρώτη φάση. Όλα τα άλλα, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων για τη κυβέρνηση και την ασφάλεια στη Γάζα, έχουν αναβληθεί σε μια μελλοντική ενδοπαλαιστινιακή συναίνεση. Ο αφοπλισμός δεν βρίσκεται στο τραπέζι. Θα συζητηθεί μόνο όταν τελειώσει η Κατοχή.
Αυτή η αλήθεια διαψεύδει τον μύθο, που διαδίδεται ευρέως στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τον οποίο η Αντίσταση θα είχε αποδεχτεί κατά συνέπεια τη δεύτερη φάση. Δεν το έκανε. Διατήρησε τη θέση σύμφωνα με την οποία οποιοδήποτε πολιτικό μέλλον για τη Γάζα πρέπει να αποφασιστεί συλλογικά από τους παλαιστίνιους, όχι να επιβληθεί από ξένες δυνάμεις.
Κηδεμονία με άλλο όνομα
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ να συστήσει ένα «Συμβούλιο για την Ειρήνη» για τη διοίκηση της Γάζας είναι μια από τις πιο επικίνδυνες εξελίξεις μέχρι σήμερα. Για τη Χαμάς, «το ψήφισμα επιβάλλει έναν διεθνή μηχανισμό προστασίας στη Λωρίδα της Γάζας, τον οποίο ο λαός μας και οι παρατάξεις του απορρίπτουν. Επιβάλλει επίσης έναν μηχανισμό για την επίτευξη των στόχων της Κατοχής, τους οποίους δεν κατάφερε να φτάσει, να επιτύχει με την βάναυση Γενοκτονία της».
Η λεγόμενη «υπό όρους έγκριση» που επικαλούνται η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα μιντιακό, επικοινωνιακό κόλπο, εύρημα. Η πραγματική εφαρμογή της δεύτερης φάσης παραμένει αδύνατη επειδή το Ισραήλ θέλει αυτή να απαλλαγεί από τα κόστη, την πολιτική, τα παλαιστινιακά δικαιώματα και οποιαδήποτε αποτελεσματική αποχώρηση, πραγματική απόσυρση.
Το Ισραήλ συνδέει τώρα την πρόοδο στη δεύτερη φάση με τρία ζητήματα: την επιστροφή των σορών, το δίκτυο σηράγγων και αυτό που αποκαλεί «υπολειμματικές απειλές».
Όπως εξηγούν οι Awad και Munawwar, δεν πρόκειται για γνήσιες ανησυχίες για την ασφάλεια, αλλά πολιτικά εργαλεία για την καθυστέρηση της αποχώρησης και την επιβολή νέων πραγματικοτήτων επί τόπου, στο πεδίο.
Από την αρχή του πολέμου, το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει το ζήτημα των σηράγγων για να δικαιολογήσει τη συνέχιση των χερσαίων επιχειρήσεων του, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο στρατός του αναγνωρίζει ότι να ξεριζώσει το δίκτυο των σηράγγων είναι ένας ανέφικτος στόχος. Ο όρος «υπολειμματικές απειλές» είναι σκόπιμα ασαφής, σχεδιασμένος, έχει συλληφθεί για να διατηρήσει μια κατάσταση μόνιμου πολέμου.
Με άλλα λόγια, πρόκειται για προσπάθειες επιβολής των όρων ενός νικητή μετά από μια ήττα στο πεδίο της μάχης. Το Τελ Αβίβ επιδιώκει να εξασφαλίσει πολιτικές παραχωρήσεις μέσω συνομιλιών που δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει με τη δύναμη.
Αναδιαμορφώνοντας τη Γάζα
Μία από τις πιο επικίνδυνες από ετούτες τις προσπάθειες είναι η επιβολή της λεγόμενης «Κίτρινης Γραμμής», μιας γεωγραφικής διαίρεσης που ουσιαστικά θα διαιρούσε τη Γάζα μεταξύ Βορρά και Νότου, μετατρέποντας μια προσωρινή στρατιωτική συμφωνία σε μια μόνιμη πολιτική ρήξη.
Η λεγόμενη ζώνη ασφαλείας αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης εκστρατείας του Ισραήλ να διαμελίσει την παλαιστινιακή γεωγραφία, διαχωρίζοντας τη Γάζα από την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, απομονώνοντας την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ και τώρα διχοτομώντας την ίδια τη Γάζα.
Ο Αουάντ είναι κατηγορηματικός: η Αντίσταση δεν θα δεχτεί καμία αναδιαμόρφωση συνόρων, είτε στρατιωτικών είτε πολιτικών. Δεν υπάρχει Γάζα χωρίς Παλαιστίνη, ούτε Παλαιστίνη δίχως Γάζα. Οποιαδήποτε προσπάθεια να μεταφραστούν οι γραμμές του πεδίου της μάχης σε μόνιμα σύνορα είναι απλώς μια νέα εκδοχή του σχεδίου «Νέα Γάζα», ένα σχέδιο για τον διαχωρισμό της Λωρίδας από το εθνικό της πλαίσιο-περιβάλλον και τη μετατροπή της σε μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, εξαρτώμενη από τις βοήθειες.
Εξίσου ανησυχητική είναι η αλλαγή της εντολής της προτεινόμενης «Διεθνούς Δύναμης Ασφαλείας». Αυτή που αρχικά είχε σχεδιαστεί ως μια αποστολή παρακολούθησης για την επιτήρηση της κατάπαυσης του πυρός έχει τώρα μετατραπεί, κατόπιν αιτήματος των Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια πραγματική διοικητική οντότητα.
Από την παρακολούθηση της αποχώρησης, μέχρι τη διοίκηση της Γάζας, την άσκηση εξουσίας και την επιβολή μιας νέας πολιτικής τάξης, η δύναμη ασφαλείας στοχεύει να στερήσει από την Αντίσταση κάθε ρόλο και να επιβάλει μια πολιτική τάξη στην υπηρεσία των ξένων συμφερόντων.
Τόσο η Χαμάς όσο και η Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ έχουν απορρίψει κατηγορηματικά αυτήν την πρόταση, όχι ως τακτική στάση, αλλά ως θέση αρχής: κάθε ξένη δύναμη που δεν εγκρίνεται από την παλαιστινιακή συναίνεση είναι μια Δύναμη Κατοχής, ανεξάρτητα από τη σημαία που ανεμίζει.
Ακόμα και αραβικά Κράτη κλειδιά έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, αναγνωρίζοντας ότι αυτό το σχέδιο δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια επανεξέταση, μια εκ νέου επίσκεψη του παλιού μοντέλου κηδεμονίας της Ουάσιγκτον. Υποβιβάζει την Παλαιστινιακή Υπόθεση σε ένα ανθρωπιστικό ζήτημα και συσκοτίζει το θεμελιώδες ζήτημα της εθνικής Απελευθέρωσης.
Γιατί λοιπόν το Ισραήλ εμποδίζει τη Δεύτερη Φάση;
Πηγές τόσο από τη Χαμάς όσο και από την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ αναφέρουν ότι το Ισραήλ εμποδίζει τη δεύτερη φάση για τέσσερις βασικούς λόγους.
Πρώτον, η πρόοδος στην επόμενη φάση θα ισοδυναμούσε με την αναγνώριση της αποτυχίας του πολέμου του. Εντός του Ισραήλ, η συναίνεση είναι σαφής: η στρατιωτική εκστρατεία δεν έχει αποφέρει αποτελέσματα. Η επισημοποίηση μιας δεύτερης φάσης θα επιβεβαίωνε αυτήν την αποτυχία, επομένως η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία προτιμά να κρατά τη διαδικασία σε εκκρεμότητα, αγοράζοντας χρόνο με την ελπίδα να ανακτήσει την χαμένη μόχλευση.
Δεύτερον, επειδή η Ουάσινγκτον παίζει και με τις δύο πλευρές. Ενώ πιέζει δημόσια το Τελ Αβίβ να συμμορφωθεί, επιτρέπει ταυτόχρονα στον ισραηλινό στρατό να επαναπροσδιορίσει τους όρους. Αυτή η διπροσωπία δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη την οποία το Τελ Αβίβ εκμεταλλεύεται προς όφελός του.
Τρίτον, επειδή η ακροδεξιά ισραηλινή κυβέρνηση αντιλαμβάνεται οποιαδήποτε αποχώρηση ως συνθηκολόγηση. Η πρόοδος στην εκεχειρία απειλεί να διασπάσει τον κυβερνώντα συνασπισμό, εκθέτοντας την κυβέρνηση σε εσωτερική κατάρρευση.
Και τέταρτον, επειδή το Τελ Αβίβ προσπαθεί να επιτύχει μέσω διαπραγματεύσεων αυτό που δεν κατάφερε να επιβάλει με τη δύναμη. Απαιτεί τον αφοπλισμό της Αντίστασης δίχως συμβιβασμούς, την καταστροφή των σηράγγων δίχως μάχες, την ξένη εποπτεία χωρίς λογοδοσία και τον οριστικό διαχωρισμό της Γάζας από την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όλα αυτά παρουσιάζονται ως εκεχειρία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχοντας ενορχηστρώσει την εκεχειρία, αντιμετωπίζουν τώρα ένα δίλημμα. Θέλουν να τερματιστεί ο πόλεμος για να αποφύγουν την περιφερειακή κατάρρευση και να αποκαταστήσουν τη θέση τους στην παγκόσμια σκηνή. Αλλά δεν μπορούν να αναγκάσουν το Ισραήλ να αποσυρθεί πλήρως χωρίς να θέσουν σε ενέργεια μια εσωτερική πολιτική αντίδραση και να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω την Περιοχή.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ελεγχόμενο πάγωμα. Ο στόχος δεν είναι να τερματιστεί ο πόλεμος, αλλά να περιοριστεί, διατηρώντας τον εντός ορίων που προστατεύουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ χωρίς να διακυβεύεται η περιφερειακή τους στρατηγική.
Αυτό σηματοδοτεί μια μετατόπιση από τον «ολοκληρωτικό πόλεμο» σε έναν πόλεμο αργής κίνησης κυβερνώμενο από διεθνείς πολιτικές αποφάσεις, όχι από αεροπορικές επιδρομές ή εισβολές.
Ένα παλαιστινιακό όραμα για τη Δεύτερη Φάση
Σε αυτό το κενό, η Αντίσταση έχει σκιαγραφήσει την οπτική της για τη δεύτερη φάση.
Πρώτον, η Γάζα δεν είναι μια ξεχωριστή οντότητα. Είναι αδιαχώριστη από τον παλαιστινιακό εθνικό ιστό. Δεν υπάρχει μέλλον για τη Γάζα εκτός του πλαισίου της παλαιστινιακής ενότητας.
Δεύτερον, οποιαδήποτε διεθνής δύναμη πρέπει να περιοριστεί στην παρακολούθηση των συνόρων. Δεν μπορεί να κυβερνά, να διαχειρίζεται ή να αστυνομεύει-παρακολουθεί την παλαιστινιακή κοινωνία.
Τρίτον, η ανοικοδόμηση και η πολιτική διακυβέρνηση της Γάζας θα πρέπει να καθοδηγούνται από μια παλαιστινιακή τεχνική επιτροπή, η οποία θα συγκροτηθεί μέσω εθνικής συναίνεσης και θα υποστηριχθεί από τα αραβικά και ισλαμικά Κράτη.
Ωστόσο, αυτή η οπτική είναι ασυμβίβαστη με το αμερικανικό σχέδιο. Είναι το αντίδοτό του.
Λοιπόν, έχει καθυστερήσει ή έχει εμποδιστεί η δεύτερη φάση;
Η απάντηση κλίνει προς το δεύτερο. Σκόπιμα, στρατηγικά και σε πλήρη συντονισμό μεταξύ Τελ Αβίβ και Ουάσινγκτον. Όπως αφηγούνται τόσο ο Αουάντ όσο και ο Μουναουάρ, η δεύτερη φάση, μακράν από το να είναι απλές διαπραγματεύσεις, θα διαμορφώσει το μέλλον της Γάζας, της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, της Παλαιστινιακής Αρχής, της Αντίστασης και της περιφερειακής τάξης.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Ισραήλ και οι σύμμαχοί του κωλυσιεργούν. Θέλουν να διασφαλίσουν ότι, όταν ξεκινήσει η δεύτερη φάση, η Αντίσταση ούτε θα επιστρέψει σε θέση πρωτοβουλίας ούτε θα ρίξει την ισραηλινή κυβέρνηση.
Επιδιώκουν-προσπαθούν να μπλοκάρουν κάθε δρόμο προς την παλαιστινιακή ενότητα γύρω από μια ανεξάρτητη εθνική διοίκηση. Θέλουν να αποτρέψουν-εμποδίσουν την επανέναρξη μιας βιώσιμης διαδρομής, ενός διαβατού μονοπατιού προς την δημιουργία ενός Κράτους, να διατηρήσουν τον διαχωρισμό μεταξύ Γάζας και κατεχόμενης Δυτικής Όχθης και να διατηρήσουν τον έλεγχο των περασμάτων, του προγράμματος ανοικοδόμησης και της ευρύτερης πολιτικής αφήγησης.
Η δεύτερη φάση θα ξεκινήσει μόνο όταν το Τελ Αβίβ είναι βέβαιο ότι δεν θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα παλαιστινιακής Απελευθέρωσης.
Και έτσι, επιστρέφουμε στη θεμελιώδη αντίφαση: η Αντίσταση έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της· η Κατοχή δεν έχει εκπληρώσει καμία. Σε αυτό το χάσμα μεταξύ πλήρους συμμόρφωσης και ολοκληρωτικής αποφυγής, ξεδιπλώνεται, λαμβάνει χώρα ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια του παλαιστινιακού αγώνα.
Στη Δυτική Ασία, οι συμφωνίες σπάνια αποτελούν εργαλεία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά εργαλεία για τη διάλυση της Αντίστασης.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: μπορεί το Ισραήλ να αναβάλει για πάντα το αναπόφευκτο ή μήπως η πολιτική ορμή που σφυρηλατήθηκε από την Αντίσταση στο πεδίο της μάχης θα επικρατήσει και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων;
Η απάντηση βρίσκεται στον παλαιστινιακό λαό: στην ενότητά του, στην απόρριψη της ξένης κηδεμονίας και στην ικανότητα της Αντίστασης να μεταφράσει τη στρατιωτική της αντίσταση σε μια πολιτική στρατηγική ικανή να αναδιαμορφώσει ολόκληρη την περιφερειακή εξίσωση.
Ο Μοχάμεντ αλ-Αγιούμπι, Mohammad al-Ayoubi είναι παλαιστίνιος συγγραφέας και ερευνητής, με πτυχίο δημοσιογραφίας και σπουδών επί των μέσων ενημέρωσης και διδακτορικό στη νομική.
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος infoaut.org
