24/09/2025
Στην Ιταλία, τη δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου, συνέβη κάτι τεράστιας πολιτικής σημασίας, πιθανώς σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους της «κοινωνικής παθητικότητας».
Μια γενική απεργία που κηρύχθηκε από ένα συνδικάτο όπως το USB – σημαντικό, αλλά σίγουρα όχι της κλίμακας των δύο καθεστωτικών συνδικάτων και εξακολουθούν να κυριαρχούν στο εργατικό τοπίο – συγχωνεύτηκε με το αίσθημα ειρηνικής εξέγερσης εκατομμυρίων ανθρώπων που παρακολουθούν μια γενοκτονία ζωντανά στην τηλεόραση εδώ και δύο χρόνια.
Το εύρος των ενώσεων και των οργανώσεων που κάλεσαν την κινητοποίηση ήταν σίγουρα μεγάλο, όπως έχει συμβεί τόσες πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά ποτέ πριν δεν είχε κινητοποιήσει μια τέτοια μάζα ανθρώπων όπως αυτή που είδαμε χθες.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι ταυτόχρονα τρομερά απλό και περίπλοκο: τι ενώνει αυτή τη μάζα; Τι θα την κρατήσει ενωμένη, μαζί, κάνοντάς την να αναπτυχθεί, τους επόμενους μήνες και χρόνια;
Η προσπάθεια απομόνωσης της πτυχής της οικονομικής διαμάχης, που συνήθως σχετίζεται με τα συνδικάτα, από τις πολιτικές, κοινωνικές και ανθρώπινες πτυχές, καθίσταται αδύνατη σήμερα. Η πραγματικότητα του σημερινού κόσμου συνδέει άρρηκτα τα «δομικά» δεδομένα και το σύμπαν των κοινωνικών αντιφάσεων, έστω και απλώς «βασισμένων σε αξίες».
Το κατάλαβαν πρώτοι και καλύτερα οι εργαζόμενοι που επινόησαν το σύνθημα «Κάτω τα όπλα, πάνω οι μισθοί». Γιατί ποτέ όπως σήμερα είναι ορατή, τη νιώθουν στο πετσί τους, η αλυσίδα που συνδέει την εξαθλίωση-φτωχοποίηση αυτών που έχουν έστω μια δουλειά και τους πολέμους στις πόρτες μας.
Ποτέ πριν δεν ήταν τόσο σαφές ότι ο τερατώδης πλουτισμός λίγων εκλεκτών τροφοδοτείται από μια υπερ-εκμετάλλευση που κορυφώνεται στον μηδενισμό όχι μόνο της αξιοπρέπειας του εργαζομένου, αλλά και της ίδιας της ζωής του. Ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός «ατυχημάτων στον χώρο εργασίας» πλέον κοινώς αποκαλείται «ανθρωποκτονίες». Δεν είναι πλέον «λευκά» ατυχήματα, που αποδίδονται σε καθαρή ατομική κακή τύχη, αλλά κυνικά σχεδιασμένα από αδίστακτους επιχειρηματίες, με την άδεια άτιμων πολιτικών. Αν όχι ακριβώς «προμελετημένα», σίγουρα καθόλου αναπόφευκτα. Αντιθέτως…
Αλλά όλα αυτά θα παρέμεναν περιορισμένα εντός της κανονικής διαλεκτικής σύγκρουσης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ανεύθυνη επιδίωξη κλιμάκωσης από τους διεφθαρμένους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μεμονωμένων Κρατών, τα απαράδεκτα «διπλά μέτρα και σταθμά» που εφαρμόζονται σε τρομερά επεισόδια που είναι εντελώς παρόμοια, έχουν σταδιακά καταστήσει σαφές ότι οι καπιταλιστικές «αξίες της Δύσης» αρχίζουν και τελειώνουν στις στήλες των λογιστικών βιβλίων. Αν υπάρχει κέρδος, εντάξει. Διαφορετικά, μπορείτε όλοι να πεθάνετε. Εσείς οι άλλοι καημένοι σπασαρχίδες, φυσικά…
Αλλά πάνω απ’ όλα ήταν η Γάζα, αυτή η καθημερινή γενοκτονία στην prime-time ζώνη που αρνούνται οι ίδιοι εκείνοι υπηρέτες που έτσι κι αλλιώς πρέπει με κάποιο τρόπο να «μιλήσουν γι’ αυτήν», αυτή η ατελείωτη καταστροφή σπιτιών και σωμάτων untermeschen [1] -σήμερα παλαιστινίων κατά τη ναζιστική-σιωνιστική άποψη, αλλά και αράβων γενικότερα, οι οποίοι δεν υπάρχουν, τουλάχιστον μέχρι να αρχίσουν να Αντιστέκονται- που οριστικά έθεσε μαύρο στο άσπρο, καρέ-καρέ, ότι τα «ανθρώπινα δικαιώματα» είναι ένα γλωσσικό τέχνασμα για τις άρχουσες τάξεις, μια λογοτεχνική μυθοπλασία απλωμένη επάνω σε μια φρικτή πραγματικότητα.
Αν το δικαίωμα στη ζωή μπορεί να σβηστεί, να διαγραφεί τόσο βάναυσα για έναν ολόκληρο λαό, τα άλλα «δικαιώματα» είναι απλώς άσκοπες φλυαρίες και κονκάρδες, καύσιμο για talk shows, απαιτητά από «τους δικούς μας» αλλά ανέφικτα, αδιάβατα για όλους τους άλλους.
Το όριο του απάνθρωπου έχει ξεπεραστεί χιλιάδες φορές, μέχρι εκείνο το «ορίστε παιδάκι» που ξεστόμισε σιωπηλά ένας ισραηλινός σιωνιστής, το οποίο κατάφερε να εξοργίσει ακόμη και έναν ηλικιωμένο κωμικό που είχε διατηρήσει μια δική του ανθρώπινη κλίμακα αξιών.
Ο τρόμος, ο καθαρός τρόμος, είναι πλέον το πραγματικό σήμα κατατεθέν του «δυτικού πολιτισμού», από την Ουάσινγκτον μέχρι το Τελ Αβίβ.
Σε όλα αυτά, και σε πολλά άλλα, η μάζα των ανθρώπων που βγήκαν στους δρόμους απαιτεί να ειπωθεί »φτάνει»!, «αρκετά!». Το απαιτεί γνωρίζοντας πολύ καλά ότι οι αντίστοιχες κυβέρνηση και οι ομάδες κυβερνήσεων (ΕΕ, Νατο, κ.λπ.) είναι εντελώς κουφές και τυφλές.
Μια φρίκη που λογικά ξεπερνά τα όρια της «απλής» ταξικής σύγκρουσης, τη σύγκρουση για τους μισθούς, την πρόνοια, την υγειονομική περίθαλψη, την ατομική ελευθερία (για να βγάλεις χρήματα· τίποτα περισσότερο δεν είναι δυνατό). Αλλά περιλαμβάνει επίσης όλα εκείνα τα ζητήματα για τα οποία ο καθένας, σε διαφορετικό βαθμό, βιώνει καθημερινά την αβιωσιμότητα αυτού του συστήματος συσσώρευσης. Όχι «ζωής», αλλά το αντίθετό της…
Η εμπειρική απόδειξη ήρθε —εντελώς απροσδόκητα— από τους οδηγούς που είχαν κολλήσει στην κίνηση, οι οποίοι χειροκρότησαν ανοιχτά τους διαδηλωτές που τους «ενοχλούσαν». Για πολύ λιγότερα, μόλις πριν από λίγους μήνες, η νεολαία της Ultima Generazione ξυλοκοπήθηκε.
Αν αυτό ισχύει, όπως μας φάνηκε καθώς περιπλανιόμασταν στην τεράστια πορεία της Ρώμης και αλλού, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε ότι αυτή η μάζα ανθρώπων -εργαζομένων, φοιτητών, συνταξιούχων, μητέρων κ.λπ.- αναζητά μια εκπροσώπηση που είναι πρωτίστως ιδανικών, ιδεών, αξιών και πολιτισμική με την ευρύτερη έννοια.
Αναζητούν κάτι που να υπερασπίζεται όλα όσα πιστεύουν -ακόμα κι αν είναι ποικιλόμορφο, όπως είναι σωστό να είναι- και το προτείνει στη συγκρουσιακή και πολιτική σκηνή ως τρόπο ύπαρξης και σκέψης, τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον.
Είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια «πολιτική εκπροσώπηση» που θα ψηφιστεί στις επόμενες εκλογές, αλλά κάτι πιο αυθεντικό, βαθύ και διαρκές, με την ελπίδα να αλλάξει εντελώς τον βόθρο στον οποίο βουλιάζουμε. Μια συνεκτική κοσμοθεωρία, όραμα του κόσμου, συνεπές, υποστηριζόμενο από οργανωμένες δυνάμεις που μπορεί να αποτελούν ακόμα μειοψηφία, αλλά σίγουρα δεν είναι διατεθειμένες να ανταλλάξουν ιδανικές αξίες με θέσεις και πολυθρόνες.
Κάτι έχει γεννηθεί. Είναι ένα άτυπο κοινωνικό μπλοκ, σε σύγκριση με το μακρινό παρελθόν. Αλλά τελικά, αυτές είναι διαφορετικές εποχές – εποχές πολέμου και επομένως επαναστάσεων – και δεν μπορούμε ούτε πρέπει να αναζητήσουμε το «ήδη γνωστό» για να αντιμετωπίσουμε το άγνωστο. Είναι ένα νέο σενάριο, που απαιτεί νέες προοπτικές, καινούργια γυαλιά.
Να εργαζόμαστε με προσοχή και σεβασμό, ώστε να αναπτυχθεί, να εδραιωθεί και να διευκρινιστεί γύρω από οποιοδήποτε θέμα, είναι η προϋπόθεση για να ελπίζουμε ότι θα φτάσει ζωντανό στη γραμμή τερματισμού. Αυτήν ενός κόσμου χωρίς ταξικά ή θρησκευτικά αισθήματα υπεροχής, και επομένως δίχως εκμετάλλευση, χωρίς πόλεμο και δίχως γενοκτονίες.
Υστερόγραφο. Όπως ήταν αναμενόμενο, η κυβέρνηση –μέσω της αστυνομίας– προσπάθησε τουλάχιστον στο Μιλάνο να εξαφανίσει όσα έχουμε προσπαθήσει να περιγράψουμε κάτω από το «ήδη γνωστό» με τις «συγκρούσεις». Ένας εξαιρετικά επικοινωνιακός τρόπος για να κάνουν τα πολλά αξιοκαταφρόνητα άτομα που καταλαμβάνουν τις έδρες του Κοινοβουλίου, της κυβέρνησης και των ειδησεογραφικών αιθουσών να μιλήσουν για κάτι άλλο.
Mικράνθρωποι που απλώς περιμένουν να συνεχίσουν όπως και πριν, υπερασπιζόμενοι τη γενοκτονία και τον επανεξοπλισμό, κατηγορώντας άλλους για «βία». Αν δεν μπορούν να διακρίνουν μερικά σπασμένα τζάμια από την ατελείωτη εξόντωση, ίσως χρειάζονται έναν εξαιρετικά ικανό οφθαλμίατρο, κάποιον που μπορεί να κοιτάξει βαθιά μέσα σε έναν εξαντλημένο, ξεπουλημένο εγκέφαλο.
Η Τζόρτζια Μελόνι έχει δίκιο σε ένα πράγμα, ωστόσο, όταν σχολίασε τις επιθέσεις στο Μιλάνο, αποκαλώντας τες «βία και καταστροφή που δεν θα αλλάξουν ούτε στο ελάχιστο τη ζωή των ανθρώπων στη Γάζα».
Στην πραγματικότητα, τα όπλα και η πολιτική κάλυψη που η κυβέρνησή της συνεχίζει να παρέχει στο Ισραήλ έχουν πολύ πιο «αποτελεσματικές» συνέπειες στη ζωή των ανθρώπων στη Γάζα.
Τους εξοντώνουν.
[1]. Ούντερμενς (Untermensch) είναι ένας ναζιστικός όρος για τους μη Άριους ανθρώπους που θεωρούνται κατώτεροι, οι οποίοι συχνά αναφέρονται ως «οι μάζες από την Ανατολή», δηλαδή Εβραίοι, Ρομά και Σλάβοι. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε επίσης για «μουλάτους» και μαύρους.
23 2025 – Σεπτεμβρίου της Σύνταξης του Contropiano
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος
