Dark Mode Light Mode

Η αιώνια ροή του χάσματος γενεών: Γράφει η Αθηνά Βολτέα

Η δυνατότητα μελέτης και σύγκρισης των διαφορετικών γενεών, περιορίζεται κυρίως σε  τρεις γενεές. Τη γενιά των γονιών μας, τη δική μας και των παιδιών μας. Η μεταξύ των γενεών αλληλεπίδραση, η ροή ενέργειας από τους γονείς προς τα παιδιά και τούμπαλιν δε φέρει μόνο Αγάπη, τρυφερότητα, έγνοια, δόσιμο, αυταπάρνηση. Κουβαλάει και κάποια άλλα ιδιαίτερα γνωρίσματα που επαναλαμβάνονται σταθερά στο χρόνο. Γνωρίσματα που εμφανίζονται στους κύκλους ζωής των ανθρώπων, αφήνοντας όμως αρνητικό αποτύπωμα.

Το 10  συχνό κοινό στοιχείο είναι οι επικρίσεις, οι μομφές, οι κατηγόριες για τη στάση των γονιών μας στο μεγάλωμά μας και κατά συνέπεια η απόδοση  ευθυνών και υπαιτιότητας για δυσμενείς συνθήκες στη ζωή μας ως αποκλειστική απόρροια της συμπεριφοράς τους. Και η 2η  διαχρονικά κρατούσα συνθήκη είναι η δυσκολία επικοινωνίας με τις νεότερες γενιές που συνοδεύεται συχνά από την αυστηρότητα των αρχαιότερων καθώς και από πολλαπλή απαξίωση, μηδενισμό και διάθεση για κηρύγματα προς τους νεότερους. Αυτοί οι δυο τρόποι αντίδρασης συντηρούν κραταιά την υπόστασή τους μέσα στο χρόνο. Πασχίζοντας, με επιτυχία ομολογώ, να διατηρήσουν το αρνητικό επιδραστικό τους πρόσημο. Δημιουργώντας ή συντηρώντας ένα χάσμα μεταξύ των γενεών. Μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει, το παιδί από τη μια, αντιλαμβάνεται με τα δικά του ιδιαίτερα φίλτρα τα εξωτερικά ερεθίσματα, τις συμπεριφορές, τα συναισθήματα…

Ο εύπλαστος εγκέφαλος του εφήβου πρέπει να επεξεργαστεί το δύσκολο πέρασμα από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση με τρόπο διαφορετικό από ότι ένας ενήλικας. Μια από τις ερμηνείες για αυτήν την διαφοροποίηση  επικεντρώνεται στην ελλιπή ισορροπία  μεταξύ του τμήματος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την κριτική σκέψη και τη λήψη λογικών αποφάσεων (προμετωπιαίος φλοιός), που ωριμάζει όμως αργά, χωρίς βιασύνη μέχρι την ενήλικη ζωή του ατόμου, και του τμήματος εκείνου του εγκεφάλου (αμυγδαλή) που έχει αναπτυχθεί και είναι σε πλήρη δράση στην εφηβεία και σχετίζεται με κοινωνικούς και συναισθηματικούς προβληματισμούς. Από την άλλη, την ίδια περίοδο με το μεγάλωμα του παιδιού, στον γονέα αναπτύσσονται τα αντανακλαστικά εκείνα που λειτουργούν ενστικτωδώς και προσπαθούν να προστατεύσουν το παιδί  από δύσκολες, δυσάρεστες καταστάσεις, που βίωσαν όμως οι ίδιοι οι γονείς στο παρελθόν, και να του προσφέρουν χαρές που είναι σημαντικές για τους ίδιους.

Εγκλωβισμένος ο γονιός στο δικό του παρελθόν, στις χαρές, τις λύπες και τα τραύματα της παιδικής του ηλικίας δυσκολεύεται να δει τον τρόπο που βιώνει το παιδί του το σύγχρονο κόσμο. Γίνεται με ζέση ο γονιός που θα ήθελε με τη φαντασία του να είχε ο ίδιος. Το παρελθόν μπορεί να έχει πόνο και δυσκολίες. Συνοδεύεται όμως από γνώση και δώρα. Και ζώντας  ξανά και ξανά το παρελθόν, νομοτελειακά υποδουλώνεται ο ίδιος ο εαυτός μας και το μέλλον των παιδιών μας σε  αυτό. Αυτό συμβαίνει είτε εξιδανικεύοντας το παρελθόν, θεωρώντας πως έχουμε εκδιωχθεί από ένα χαμένο παράδεισο, είτε αναμοχλεύοντάς το συνεχώς, με αρνητική και θυμοβόρα διάθεση. Οι συνθήκες ζωής πάντα άλλαζαν και πάντα θα αλλάζουν. Οι αγωνίες επίσης. Ο κόσμος γύρω μας δεν είναι στατικός. Δεν μπορούμε να μπούμε στο ίδιο ποτάμι δύο φορές. Παρόλα αυτά θεωρούμε πως έχουμε τη δυνατότητα να το πετύχουμε  γιατί παραμένουμε δημιουργήματα της εποχής που μεγαλώσαμε.

Δύσκολα μπορούμε να ξεφύγουμε από μνήμες του παρελθόντος που μας σημάδεψαν είτε θετικά είτε αρνητικά. Είτε αντικειμενικά είτε υποκειμενικά. Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως μια γόνιμη συνύπαρξη μεταξύ των γενεών θα μπορούσε να διευκολυνθεί αν κατάφερναν να βρεθούν όλοι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι σε έναν κοινό τόπο, με διάθεση να επιμεληθούν της προσωπικής και κοινωνικής τους παρουσίας στο «τώρα» επεξεργαζόμενοι το παρελθόν. Να αποτινάξουν π.χ μια ρομαντική εποχή που έχουν στο μυαλό τους ως φενάκη, μιας και αυτή η εποχή βαρύνεται με τη δική της βία, τις δικές της δυσλειτουργίες, τη δική της σκοτεινή σεξουαλικότητα. Να μην απορούν επίσης  με την απροθυμία των μαθητών να αποστηθίσουν γνώση όταν με μια κίνηση, γκουγκλάροντας, μπορούν να έχουν οποιαδήποτε απάντηση. Ή πάλι να μην πέφτουν από τα σύννεφα που τα παιδιά δεν επιδιώκουν τις σπουδές, όταν οι μορφωμένοι γονείς γυρίζουν από τη δουλειά τους οικτίροντας για τη ζωή τους. Ή όταν πάλι αναρωτιούνται για απαράδεκτες ή παραβατικές συμπεριφορές ανηλίκων όταν συστηματικά τα δικαιολογούν, δείχνοντας την δίχως όρια συμπαράστασή τους, καταργώντας τα όρια-στηρίγματα στο μεγάλωμά τους.

Πριν βιαστούμε όλοι μας, νέοι και παλιοί να καταδικάσουμε, να λοιδορήσουμε, να χλευάσουμε, να μηδενίσουμε  ή να εκθειάσουμε, να υμνήσουμε, να αποθεώσουμε την άλλη γενιά, ίσως να μην ήταν και τόσο φάλτσο το σενάριο εργασίας, να δραπετεύαμε από το κέλυφος του παρελθόντος δημιουργώντας συνθήκες διαλόγου στο «τώρα», για να μη χαθεί για άλλη μια φορά η ευκαιρία να μάθουμε να συνομιλούμε στο «τώρα» για το «τώρα» με συνθήκες του «τώρα». {θα σαι πάνω απ’ όλα τα πράγματα χαρούμενος και νέος. Γιατί αν είσαι νέος όποια ζωή κι αν φοράς θα γίνει εσύ˙ και αν είσαι χαρούμενος του οτιδήποτε η ζωή εσύ θα γίνει

……………………………………………………………………………………….

Καλύτερα να μάθαινα από ένα πουλί ένα τραγουδώ
παρά δέκα χιλιάδες άστρα να διδάξω εγώ να μη χορεύουν
}

«Σωκράτης Σκαρτσής»

Αθηνά Βολτέα

Προηγούμενο άρθρο

Οι προτάσεις του Γιάννη Σαρρή στη σύσκεψη του Επιμελητηρίου

Επόμενο άρθρο

Για το χθεσινό περιστατικό στα Πετρέλαια...