Η Ιθάκη σαν έννοια συμβολίζει το γυρισμό στα Ομηρικά Έπη από ένα μακρόχρονο ταξίδι. Ο Οδυσσέας μετά από πολλές απώλειες, τρομερές δυσκολίες, πολλές και μακροχρόνιες περιπέτειες, επιστρέφει στην πατρίδα που νοσταλγούσε.
Η προσπάθεια του περιγράφεται τρομερή. Φτάνει μόνος στο νησί του φορτωμένος με τεράστιες εμπειρίες της ζωής, παλεύοντας με θεούς και δαίμονες. Για να ξανακερδίσει το βασίλειό του, ο αγώνας δεν ήταν εύκολος, έπρεπε να νικήσει τους πολλούς μνηστήρες που το ορέγονται. Αυτά μας λέει εν ολίγοις ο Όμηρος στο σπουδαίο του έργο της Οδύσσειας, που γαλούχησε γενεές επί γενεών διαχρονικά. Ο Κ. Καβάφης πάλι -στην δική του Ιθάκη- τονίζει εμφαντικά ότι το ταξίδι για την Ιθάκη είναι το σπουδαιότερο και όχι η ίδια η Ιθάκη. Για τον λόγο αυτό και εύχεται στον δικό του ταξιδιώτη «Να είναι μακρύς ο δρόμος γεμάτος περιπέτειες γεμάτος γνώσεις».
Λέει ακόμη ο μεγάλος μας αυτός ποιητής στον ταξιδιώτη του να μη κουβαλά μαζί του μες στη ψυχή του τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες, αυτούς να τους ξεχάσει, να τους αφήσει πίσω. Αλλιώς θα τους ξανασυναντήσει στην επιστροφή του και θα είναι περισσότερο οδυνηρό για αυτόν. Στόχος του Καβαφικού ήρωα πρέπει να είναι μόνο το ταξίδι και του εύχεται να φορτωθεί δίχως τσιγκουνιές από αυτό πραμάτειες, «Να σταματήσεις σε Εμπορεία Φοινικικά και τις καλές πραμάτειες να αποκτήσεις» του λέει. Απαραίτητη όμως και η συμβουλή του ποιητή στον δικό του οδοιπόρο να επισκεφθεί τους σπουδαγμένους στις Αιγυπτιακές πόλεις, γιατί και από εκεί θα γεμίσει τις αποσκευές του με σπουδαίες γνώσεις της ζωής και του πνεύματος.
Και τελειώνει ο Κ. Καβάφης, εξηγώντας στον Ταξιδιώτη του τι σημαίνει Ιθάκη «Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε. Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα ήδη θα κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν». Αυτά μας λένε οι δυο μεγάλοι μας ποιητές για την Ιθάκη τους. Ο συμβολισμός τους φανερός, ο «Νόστος». Ιθάκη είναι όμως είναι και ο τίτλος του βιβλίου που διάλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για να μας δηλώσει την δική του επιστροφή. Το βιβλίο δεν κυκλοφόρησε για να το διαβάσουμε και να πληροφορηθούμε το περιεχόμενο του, ασφαλώς όμως σηματοδοτεί τον «νόστο», την επιστροφή δηλαδή του Αλέξη στην πολιτική δράση, ας περιμένουμε. Φαντάζομαι ότι ο ίδιος ο Τσίπρας θα το παρουσιάσει προσωπικά Πανελλήνια.
Για τον Αλέξη Τσίπρα μπορούμε να πούμε ότι είναι ένας νέος άνθρωπος που δεν είχε την τύχη να απολαύσει τη θαλπωρή κοντά στα γνωστά τζάκια της εξουσίας. Αυτό δεν τον εμπόδισε όμως να γίνει Πρωθυπουργός στα 40 του. Πολλοί λένε ότι δεν τον βοήθησε η καταγωγή του αλλά η εμπλοκή του από νεαρή ηλικία -δυναμικά- στους κομματικούς μηχανισμούς της αριστεράς. Εκεί αναδείχθηκαν τα ηγετικά του προσόντα και αυτοί που το λένε δεν έχουν άδικο. Μπορεί αυτός να μην πέρασε από τα Campus του Χάρβαρντ και άλλων Αμερικανικών Ιδρυμάτων με τα βαριά τους διδακτορικά που κατείχαν οι Πρωθυπουργοί που μα κυβέρνησαν τελευταία. Είχε και αυτός όμως τα δικά του βαριά χαρτιά των Ελληνικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων κύρους.
Άσχετα που πολλοί τον χαρακτήριζαν «Άλεξη» και αγράμματο από κακία. Τα διδακτορικά των άλλων αποκτήθηκαν επειδή τα ακολουθούσαν τα βαριά ονόματα και τα υπερβολικά δίδακτρα με τα οποία αγοράζονταν συνήθως. Τα χαρτιά του Αλέξη ήταν Ελληνικά και τα στόλιζαν όμως από κάτω συνήθως βαριές υπογραφές αριστερών δασκάλων που έπρεπε να βοηθήσουν το παιδί τους. Η επιστροφή του στο πεδίο που θέλει να πρωταγωνιστήσει δυσκολότερη του Οδυσσέα. Οι μνηστήρες πολλοί και μερικοί από αυτούς δηλωμένα σφόδρα εχθρικοί. Αν η επιστροφή του γίνει μάλιστα, φορώντας την παλιά του λεοντή, το ταξίδι του για την Ιθάκη ήταν μάταιο. Αν συμβεί αυτό, τότε ούτε σοφότερος έγινε και πολύ περισσότερο δεν θα απέκτησε τις εμπειρίες εκείνες για ένα καινούργιο ξεκίνημα.
Αυτά όλα θα τα μάθουμε από το βιβλίο του. Τα σημάδια όμως που μας έδειξε με τις διάφορες εμφανίσεις του παρουσίασαν έναν άλλον Αλέξη. Έναν Αλέξη αποδεσμευμένο από τις αγκυλώσεις της αριστεράς και περισσότερο προσαρμοσμένο στην Ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Ακόμη και στα Αγγλικά του που υστερούσε έχει παρουσίασε πρόοδο. Η αλήθεια είναι ότι στην λειψανδρία που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια για ηγέτες στην πολιτική ζωή του τόπου, ένας Αλέξης Τσίπρας χρειάζεται… Θα είναι πολύ ωφέλιμο για τον τόπο αν στην πραμάτεια που φορτώθηκε στο ταξίδι του, υπάρχουν όλα εκείνα που ο Κ. Καβάφης συμβουλεύει τον δικό του ταξιδιώτη να επωμισθεί.
Παναγιώτης Φώτου
