Ο Επιτάφιος Θρήνος είναι η πιο ωραία ψαλμωδία της Μεγάλης Εβδομάδας. Με συγκινεί αφάνταστα γιατί υμνεί τον πόνο που δημιουργεί ο θάνατος. Ο άγνωστος συγγραφέας αυτών των υπέροχων στοίχων θα πρέπει να είχε δυο βαθειά βιώματα στην ζωή του.
Το πρώτο ότι στον βίο του θα συνάντησε πολλές απώλειες αγαπημένων που του προκάλεσαν μεγάλο πόνο. Μόνο ένας πολύ πονεμένος άνθρωπο μπορεί να εκφράσει τόση θλίψη. Το δεύτερο χαρακτηριστικό του ήταν η άμετρη αγάπη και η πίστη του στον Χριστό. Το μεγαλείο δε του υπέρτατου θρήνου το συναντάμε στο τρίτο στάσιμο του Επιτάφιου Θρήνου. Εκεί περιγράφεται το μοιρολόι της Παναγιάς προς τον γιο της. Βαρεία η ευθύνη της απέναντι στον Θεό της, αυτήν εμπιστευτικέ να εξανθρωπίσει τον Γιό του. Ο γιος της Παρθένου ήρθε στον κόσμο αυτό ακολουθώντας την φυσική οδό, την ανθρώπινη την φθαρτή. Και ήρθε το τέλος αυτής της ζωής. Η Μάνα έπρεπε να κηδεύσει τον γιό. Αυτό έπρεπε να γίνει με όλους τους κανόνες των ανθρώπων.
Ήρθε με τις Μυροφόρες να καθαρίσουν το σώμα και να το μυρώσουν, να το κλάψουν, να τον μοιρολογήσουν. Αυτή η φροντίδα περιγράφετε σ αυτό μοιρολόι της Παναγιάς σ αυτό το κομμάτι των Παθών. Η μοίρα των ανθρώπων είναι αυτή,να πεθαίνουν, οι Θεοί δεν πεθαίνουν. Στον σταυρό επάνω νεκρός είναι ο γιος, αυτόν που η μοίρα και η Θεία Επιλογή την διάλεξε για να φέρει στον κόσμο.Το πνεύμα δεν είναι μέσα σ αυτό το σώμα το φθαρτό, το πνεύμα είναι Άγιο. Δεν πεθαίνει. Η Μάνα κλαίει το Γλυκύ της Έαρ, την άνοιξη της που με πόνους το έφερε στον κόσμο και το βλέπει επάνω στο σταυρό κατακρεουργημένο και νεκρό και ανακράζει «Γλυκιά μου άνοιξη ,γλυκό μου παιδί που είναι η ομορφιά σου, που είναι τα κάλλη σου γιέ μου».
Μητέρα είναι η Παναγιά πονά το σπλάχνο της, το «Γλυκύ της Έαρ», αυτή το γέννησε. Η ίδια το ανάστησε μέχρι εκεί που έπρεπε και το ξέρει. Απορεί η μάνα πως ο γιός της, ο θεός της δέχτηκε αυτήν την μεταχείριση, την Θεϊκή του υπόσταση την ξέρει ,την γνώρισε (Υιέ Θεού παντάναξ, Θεέ μου πλαστουργέ μου, πως πάθος κατεδέξω). Υπέροχη περιγραφή του πόνου της Παναγιάς, της κάθε μάνας στην εικόνα του νεκρού παιδιού της στον παρακάτω στοίχο. Από βαθιά, μέσα της βγαίνει αυτός ο άμετρος πόνος και το «Αχ γιατί σ εμένα Θεέ μου όπως θα έλεγε κάθε μάνα», βγαίνει με σπαραγμό ψυχής (Ανέκραζεν η Κόρη, θερμώς δακρυρροούσα, τα σπλάγχνα κεντουμένη). Ματάκια μου γλυκά πώς θα σκεπάσει εσένα ψυχή μου ο Τάφος! Γλυκό μου βλαστάρι που με αφήνεις εμένα! Μεγάλος ο πόνος γιέ μου! Δεν αντέχετε ψυχούλα μου (Ω φως των οφθαλμών μου, γλυκύτατόν μου Τέκνον, πως τάφω νυν καλύπτη)!
Ο πόνος της απώλειας ενός παιδιού από μια μάνα δεν έχει μέτρο. Αυτόν τον πόνο τον έζησε και η Παναγιά στο δράμα της Σταύρωσης του Ιησού. Προνόμιο η επιλογή της να φέρει στον κόσμο τον Χριστό στην ανθρώπινη του διάσταση. Ήρθε το τέλος αυτής της ανθρώπινης διάστασης και αυτό θρηνεί. Λέει και άλλα ο υμνωδός σ αυτό το τρίτο στάσιμο των Παθών, τιμωρητικά για τους ενόχους του Άγιου. Παθός και άλλα. Εμένα με αρκούν αυτά της ψυχής και του πόνου της δικής μου Παναγιάς της Μάνας μου στην οποίαν προστρέχουν όλοι νυστεύσαντες μή νυστεύσαντες, πιστεύοντες μη πιστεύοντες γιατί είναι η Παναγιά η Ανθρώπινη της αγάπης και του πόνου. Η Παναγιά της Ελλάδας μας!
Παναγιώτης Φώτου
