15/09/2025
Ραντεβού στη Σαρδηνία με τη Μαρτίνα Μαρκιό, Martina Marchiò, νοσοκόμα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, MSF
η Martina Marchiò σε μια εκδήλωση του MSF
“Ποιοι είναι οι ήχοι και οι μυρωδιές της Γάζας;» ρωτάει ο Luca Rondi τη Martina Marchiò σε μια συνέντευξη τον περασμένο ιούλιο για την Altreconomia. «Από τις 7 οκτωβρίου και μετά δεν έχει υπάρξει ούτε μια στιγμή σιωπής: το βουητό των drones, το σφύριγμα των πυραύλων, ο βροντερός ήχος των εκρήξεων, των πυροβολισμών και αυτός των μαχητικών αεροσκαφών που στριφογυρίζουν με όλη τους την ταχύτητα από πάνω είναι ήχοι που γεμίζουν την καθημερινή ζωή όσων ζουν στη Λωρίδα”
Οι διευθυντές του MUA του Sinnai (δημοτικό Μουσείο και Αρχείο στο κέντρο κοντά στο Κάλιαρι) έχουν πάρει στα σοβαρά την έκκληση “Occhi aperti su Gaza”, «Μάτια ανοιχτά στη Γάζα», και αφού προγραμμάτισαν μια συνάντηση για τις 14 Σεπτεμβρίου με την Samar Abu Elouf, Σαμάρ Αμπού Ελούφ, την φωτογράφο από τη Γάζα που κέρδισε την κατηγορία Φωτογραφία της Χρονιάς του World Press Photo 2025 [στη Bottega μιλήσαμε για αυτό 1), για την επόμενη εβδομάδα (παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου) διοργανώνουν συνάντηση με τη Μαρτίνα Μαρκιό, η οποία βρισκόταν στη Γάζα μέχρι πριν από λίγους μήνες με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, την ανθρωπιστική οργάνωση της οποίας η νοσοκόμα από το Τορίνο είναι ιατρική συντονίστρια για τη Λωρίδα.
Κατά τη διάρκεια της περιοδείας της στη Σαρδηνία, η Martina Marchiò θα βρίσκεται επίσης στο Αλγκέρο, στις 21 σεπτεμβρίου στις 6.30 μ.μ. στο Ίδρυμα Laconi στην Via Mazzini 99.
Το γεγονός ότι η κύρια διεθνής έκθεση φωτοδημοσιογραφίας παρουσιάζεται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, και ακριβώς στα χρόνια που δύο παλαιστίνιοι φωτογράφοι κέρδισαν το βραβείο φωτογραφίας της χρονιάς με δυνατές εικόνες που μαρτυρούν το δράμα της Γάζας 2, είναι ήδη από μόνο του ένα δεινό παράθυρο που ανοίγει το MUA στη δραματική κατάσταση στη Γάζα και στα άλλα παλαιστινιακά εδάφη. Ωστόσο, το Δημοτικό Μουσείο, il Civico Museo του Σιννάι έχει συχνά φιλοξενήσει και οργανώσει εκδηλώσεις για να συζητήσει την Παλαιστίνη και την ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση, ακόμη και εκτός των παράλληλων εκδηλώσεων του WPP. Όπως ήδη τον δεκέμβριο του 2023, με μια συνάντηση που διοργανώθηκε από κοινού με την ANPI, με τίτλο «Ποτέ ξανά για κανέναν», “Never again for anyone- mai più per nessuno” για να καταγγελθεί η έναρξη της τελευταίας ισραηλινής επιχείρησης στη Λωρίδα αμέσως μετά τις 7 οκτωβρίου. Και ακόμη νωρίτερα, τον σεπτέμβριο του 2020, όταν φιλοξένησε στους χώρους του ένα από τα δύο στάδια της επίσκεψης στη Σαρδηνία του Μάρκο Ροντάρι, Marco Rodari – Claun Il Pimpa 3, ο οποίος συνδέεται στενά με τη Γάζα.
Η ομάδα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Γάζα
Η Martina Marchiò είναι ιατρική συντονίστρια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για τη Λωρίδα της Γάζας, όπου βρισκόταν στη Rafah και στο Khan Younis την άνοιξη του 2024 και στην πόλη της Γάζας φέτος, από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο.
Ωστόσο, η δέσμευσή της και οι πρώτες της αποστολές με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα χρονολογούνται από το 2017, λίγα χρόνια μετά την αποφοίτησή της από τη Νοσηλευτική στο Τορίνο.
Πριν από τη Γάζα, υπηρέτησε στο Κονγκό, τη Μοζαμβίκη, την Αιθιοπία, το Νότιο Σουδάν, το Μεξικό, την Ελλάδα (στον καταυλισμό προσφύγων Μόριας) και το Μπαγκλαντές.4
Και μετά από λίγο καιρό, πείστηκε ότι το να είναι απλώς εκεί για να παρέχει φροντίδα, ταξιδεύοντας με μοτοσικλέτα ή κανό σε μερικά από τα λιγότερο βιώσιμα και πιο επικίνδυνα μέρη στον πλανήτη, για να παρέχει ανακούφιση ή να αποτρέπει καταστροφές, δεν ήταν αρκετό. Αυτά τα μέρη τα έχουμε καταστήσει, και συνεχίζουμε να τα καθιστούμε μη βιώσιμα, αβίωτα και επικίνδυνα.
Είχε ανάγκη να μοιραστεί, να διηγηθεί εκείνο που ανακάλυπτε. Χρειαζόταν να ειπωθεί.
Η καταστροφή των κτιρίων στη Γάζα © Martina Marchiò από Altreonomia
ΤΟ ΝΑ ΔΙΗΓΕΙΣΑΙ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ
Έτσι, έχοντας ήδη μια προδιάθεση στην αφήγηση και το storytelling, άρχισε και να γράφει, να εξιστορεί και να μαρτυρεί όσα έβλεπε και ζούσε όταν έφευγε για τις αποστολές με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα.
Πρώτα στο Instagram, με μια ιστοσελίδα και ένα προφίλ υπογεγραμμένα “infermiera zen”, «νοσοκόμα ζεν» 5, και στο Fb 6, όπου αφηγείται για την εργασία της ως νοσοκόμα και την δραστηριότητα της ως δασκάλα γιόγκα και διαλογισμού. Έπειτα έρχονται τα podcast 7 8 και με συνεντεύξεις σε εφημερίδες και tv.
Τέλος με τα βιβλία.
Το 2023, από τις εκδόσεις Infinito edizioni και με πρόλογο του Valerio Nicolosi, δημοσίευσε το βιβλίο Απομνημονεύματα από το πεδίο μιας ζεν νοσοκόμας, Memorie dal campo di un’infermiera zen, στο οποίο αφηγείται τις αφρικανικές της εμπειρίες. Στη συνέχεια, το 2024, και πάλι από τις εκδόσεις Infinito και με πρόλογο του Pablo Trincia, το βιβλίο Καίγεται Και η ανθρωπότητα, η ανθρωπιά. Ημερολόγιο μιας νοσοκόμας στη Γάζα, Brucia anche l’umanità. Diario di un’infermiera a Gaza, το οποίο επίσης θα παρουσιάσει στη Σινάι, Sinnai και στο Αλγκέρο, όπως κάνει περιοδεύοντας στην Ιταλία, όπως, όταν και εκεί που της δίνεται η ευκαιρία.
από το smartphone της Martina στη Gaza City από Pedagogia.it
Επειδή εκτός από το γράψιμο, η Μαρτίνα αφηγείται, και ξέρει να το κάνει καλά, σε εκδηλώσεις που διοργανώνονται με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα ή το επαγγελματικό Τάγμα των Νοσηλευτών του Τορίνο· σε σχολεία, βιβλιοπωλεία, και στα γραφεία αλληλέγγυων ή ανθρωπιστικών ενώσεων.
Διότι το θεωρεί απαραίτητο «Σε αυτό το σενάριο, η παρουσία ανθρωπιστικών οργανώσεων αναλαμβάνει διπλό ρόλο: από τη μια η ιατρουγειονομική, από την άλλη η μαρτυρία και η καταγγελία. Στη Γάζα συνειδητοποιούμε πραγματικά πώς η σιωπή καθίσταται συνένοχη δολοφονώντας και πώς η ευαισθητοποίηση πρέπει και μπορεί να κάνει τη διαφορά, πάνω απ’ όλα σε μια στιγμή όπως αυτή. Είμαστε στο τέλος της κούρσας· δεν υπάρχει άλλος χρόνος. 9“
Και ξέρει πώς να μιλάει ως αδιάψευστος μάρτυρας, για όλα τα μέρη που έχει εργαστεί, ειδικά στην Αφρική, και τώρα στη Γάζα. Στη συνέντευξή της τον ιούλιο στην Altreconomia, απαντώντας στην ερώτηση «Μιλώντας για σωστές λέξεις. Είναι αυτό μια γενοκτονία;» είπε: “Υπάρχει μια συστηματική δολοφονία αμάχων, υπάρχει μια συστηματική καταστροφή των υποδομών, δρόμων, των σχολείων. Όλα όσα κάνουν ένα μέρος βιώσιμο. Ορισμένες γειτονιές έχουν ισοπεδωθεί ολοσχερώς και οι κάτοικοι δεν καταφέρνουν ούτε να αναγνωρίσουν πού ήταν κάποτε το σπίτι τους. Γίνονται βομβαρδισμοί σε σχολεία που έχουν καταστεί καταφύγια και στη συνέχεια σε νοσοκομεία, κλινικές και εξωτερικά ιατρεία. Υπάρχουν σφαίρες καρφωμένες με απόλυτη ακρίβεια στα σώματα παιδιών. Υπάρχουν άσπρες σακούλες με μόνο ένα χέρι ή ένα πόδι: δεν μπορείς να ξέρεις σε ποιον ανήκαν. Υπάρχουν άνθρωποι που έλαβαν τηλεφωνήματα τα οποία τους έλεγαν ότι θα σκοτωθούν, αλλά μπορούσαν να επιλέξουν να πεθάνουν εκεί που ήταν με τις οικογένειές τους ή να περπατήσουν μέχρι το καθορισμένο σημείο. Περπατούσαν, έτσι, πηγαίνοντας προς τον θάνατο και αποχαιρετώντας για τελευταία φορά αυτούς που άφηναν πίσω. Θα μπορούσα να συνεχίσω για ώρες με αυτή τη λίστα. Τι είναι ετούτο αν όχι μια γενοκτονία;“
η M. Marchiò στην Aφρική
Τα λόγια της Martina Marchiò απλώς επιβεβαιώνουν αυτό που μπορεί καθείς να διαβάσει απευθείας στη Σύμβαση για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας, η οποία εγκρίθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη στις 9 δεκεμβρίου 1948 11, για να συμπεράνει πως είναι παρούσες τουλάχιστον τέσσερις από τις πέντε συνθήκες που ορίζουν την ορθότητα του όρου γενοκτονία και συντρέχουν στη Γάζα. Μόνο μία θα ήταν αρκετή 12
Η Γάζα θέτει σε σκληρή δοκιμασία ακόμη και εκείνους, όπως η Μαρτίνα Μαρκιό, που γνώρισαν και εργάστηκαν σε ζώνες πολέμου και λιμού· ίσως επειδή φαίνεται τόσο παράλογο ότι ένας επαγόμενος λιμός, που προκαλείται από το Ισραήλ, θα μπορούσε να συμβεί μπροστά στα μάτια του κόσμου13, όπως αναφέρεται στο πρόσφατο ψήφισμα απόφαση της IAGS 13, Associazione internazionale degli studiosi di genocidio, διεθνούς Ένωσης των μελετητών γενοκτονίας.
Εκδήλωση των MSF
“Στη Γάζα ξεπέρασα τα όριά μου για άλλη μια φορά», δηλώνει η Μαρτίνα στη συνέντευξη που αναφέρθηκε παραπάνω στην Il Post. «Σήμερα συνεχίζω να πίνω τη ζωή με μεγάλες γουλιές, προσπαθώ, κάνω αυτό που με παθιάζει περισσότερο και κάθε μέρα νιώθω τη σημασία του να είμαι μια από τις πολλές σταγόνες που φτιάχνουν τον ωκεανό, επειδή πιστεύω ότι κατά βάθος οι αλλαγές ξεκινούν από εμάς και ότι πρέπει να πιστέψουμε σε αυτό, σε αυτές. Πρέπει να νιώσουμε ετούτο το αόρατο νήμα που μας συνδέει όλους, μέρος ενός κόσμου ο οποίος αλλάζει και μερικές φορές μας τρομάζει.”
Ας πάρουμε λοιπόν μέρος στις συναντήσεις με τη Martina Marchiò, η οποία ίσως πριν από την μαρτυρία της (ή ως μέρος αυτής) να μας κάνει ακόμη και λίγες ασκήσεις γιόγκα ή διαλογισμού. Και ας συμμετάσχουμε με κάθε τρόπο που μπορούμε για να συνεισφέρουμε με τον κόκκο της άμμου μας στο να μπλοκάρουμε τον μηχανισμό της κολάσεως που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας.
Η Martina γράφει στο προφίλ της Instagram στις 30 ιουλίου, παραθέτοντας τον Μπέρτραντ Ράσελ:
“Ποτέ μην σταματάτε να διαμαρτύρεστε. μην σταματήσετε ποτέ να διαφωνείτε, να κάνετε ερωτήσεις, να τις θέτετε στον εαυτό σας, να αμφισβητείτε την αυθεντία, τις αρχές, τα κλισέ, τα δόγματα. Δεν υπάρχει η απόλυτη αλήθεια. Ποτέ μην σταματάτε να σκέφτεστε.
Να είστε φωνές έξω από το ρεφρέν. Να είστε το βάρος που γέρνει τη ζυγαριά. Να διαφωνείτε πάντα γιατί η διαφωνία είναι ένα όπλο. Να είστε πάντα ενημερωμένοι και μην κλείνεστε στη γνώση διότι και η γνώση είναι ένα όπλο. Ίσως να μην αλλάξετε τον κόσμο, αλλά θα έχετε βοηθήσει να γέρνει η ζυγαριά προς την κατεύθυνσή σας και θα έχετε κάνει τη ζωή σας άξια να ειπωθεί.
Ένας άνθρωπος που δεν διαφωνεί είναι ένας σπόρος που δεν θα μεγαλώσει ποτέ.”
Bertrand Russell
Αυτά τα λόγια έχουν ακόμη πιο αληθινό νόημα σε μια ιστορική στιγμή όπως αυτή, μια περίοδο που η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης απειλείται συνεχώς, όταν άνθρωποι ξυλοκοπούνται στους δρόμους ενώ εκφράζουν τη διαφωνία τους προς έναν κόσμο στον οποίον δεν αναγνωρίζονται.
Είναι λόγια που μας υπενθυμίζουν τη σημασία αυτών των συγκεκριμένων χειρονομιών που κάνουν τη διαφορά, που μας θυμίζουν πώς κάθε μεμονωμένη σταγόνα μπορεί ακόμα να κινήσει έναν ωκεανό δυνατοτήτων.
Το μέλλον εξαρτάται από εμάς. Να το θυμόμαστε αυτό, ακόμα και όταν είμαστε κουρασμένοι και νιώθουμε ότι δεν αντέχουμε άλλο.
ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΕΜΑΣ!”
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος La Bottega del Barbieri
