Σχεδόν όλοι, τόσο αριστεροί όσο και δεξιοί, πιστεύουν ότι πίσω από τις καυχησιολογίες του Τραμπ εναντίον του μισού κόσμου υπάρχει μια αήττητη, απαράμιλλη και πρωτοφανής στρατιωτική μηχανή στην ιστορία του κόσμου, γράφει ο Pino Arlacchi *.
Αυτό δίνει στον αμερικανό πρόεδρο μια αξίωση ουσιαστικά απεριόριστης εξουσίας, δύναμης. Ο Τραμπ μπορεί να παραβιάζει τα δικαιώματα, τις αξίες και τα συμφέροντα των λαών και των εθνών ατιμώρητα, βασιζόμενος στην πανάρχαια αρχή ότι η πιο βάναυση δύναμη – η βία των όπλων – δίνει τάξη στον κόσμο. Αυτό γίνεται εις βάρος των πόρων που είναι διαθέσιμοι στα θύματα, τα οποία μπορούν να βασίζονται μόνο στην άυλη ενέργεια που παράγεται από το εξίσου πανάρχαιο, αταβιστικό αλλά αποτυχημένο αίσθημα δικαιοσύνης.
Αυτή είναι η επικρατούσα άποψη για την αμερικανική ισχύ σήμερα. Μια λανθασμένη και παραπλανητική άποψη. Και αυτό για δύο λόγους. Επειδή είναι καρπός μιας καλοσχεδιασμένης εξαπάτησης, και επειδή η πραγματικότητα των γεγονότων δείχνουν ακριβώς το αντίθετο. Τα ψέματα και οι βιαιαότητες του Τραμπ δεν είναι καρπός μιας συντριπτικής στρατιωτικής ισχύος, αλλά, αντίθετα, πηγάζουν από μια βαθιά αδυναμία, η οποία παρέμεινε κρυμμένη για μισό αιώνα αφού αποκαλύφθηκε με την ήττα στο Βιετνάμ.
Θαμμένο κάτω από τον αμερικανικό θρίαμβο του ψυχρού Πολέμου και συνεχιζόμενο κρυμμένο, υπόγεια, κατά τη διάρκεια της Belle Époque του Κλίντον, αυτό το υποκείμενο ελάττωμα επανεμφανίστηκε σε μεγαλύτερη κλίμακα στον νέο αιώνα με τη σειρά στρατιωτικών και πολιτικών ηττών στη Μέση Ανατολή (Ιράκ, Αφγανιστάν, Υεμένη) και την Ουκρανία. Είναι η πραγματική βάση για τις ομοβροντίες μοναχικής επιθετικότητας του Τραμπ εναντίον όλων και των πάντων. Πίσω τους δεν υπάρχει η σοβαρότητα, la gravitas μιας δύναμης με αυτοπεποίθηση, σίγουρης για τον εαυτό της, η οποία δεν έχει ανάγκη να απειλεί, να εξαπολύει προσβολές και επιθέσεις που μυρίζουν ανασφάλεια και εμμονή. Πίσω τους μπορείς να δεις την αγωνία της χαμένης δύναμης, την απεριόριστη δυσαρέσκεια μιας δυσοίωνης παρακμής, μια δύσης.
Οι απειλές του Τραμπ είναι αξιολύπητες, σχεδόν όλες στερούνται αξιοπιστίας. Ποιος θα μπορούσε να μπερδέψει την ανακατάληψη του Μεξικού, την προσάρτηση του Καναδά, την υποβάθμιση της Βενεζουέλας σε αποικία προς εκμετάλλευση και την ίδια την αποκατάσταση του Δόγματος Μονρόε ως σχεδιασμούς που βρίσκονται στη σφαίρα της εφικτότητος και όχι σε εκείνη του παραληρήματος; Ή ως ιδέες επάνω στις οποίες να βασιστεί μια αναβίωση της περασμένης ηγεμονίας, ίσως μέσω μιας φαρσικής αναπαραγωγής, μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία, του Συμφώνου της Γιάλτας του 1945;
Η ετυμηγορία του Βιετνάμ και των φιάσκο στη Μέση Ανατολή ενισχύθηκε πρόσφατα από την επανάσταση στην στρατιωτική τεχνολογία. Μια μνημειώδης αλλαγή, που αγνοήθηκε συνειδητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά την οποίαν καβάλησε η Κίνα για μια δεκαετία, εφαρμόστηκε από το Ιράν και υιοθετήθηκε γρήγορα από τη Ρωσία μετά τις αποτυχίες που υπέστη ο απαρχαιωμένος στρατιωτικός της μηχανισμός στους πρώτους καιρούς του ουκρανικού πολέμου. Εννοώ την επανάσταση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των πυραύλων αμελητέου κόστους που έφεραν στην εμβέλεια του κάθε Δαβίδ τη σφεντόνα που του επέτρεπε να σκοτώσει τον Γολιάθ.
Ένα ζευγάρι drones που κοστίζουν χίλια ευρώ το καθένα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε ένα άρμα μάχης, έναν αεροδιάδρομο, καθώς και σε στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές. Ένα σμήνος drones αξίας 100.000 ευρώ μπορεί να απενεργοποιήσει την πιο θανατηφόρα προβολή ισχύος, ένα αεροπλανοφόρο αξίας 13 δισεκατομμυρίων ευρώ. Εάν υποστηρίζεται από ένα ζευγάρι πυραύλων κατά πλοίων αξίας 2-5 εκατομμυρίων ευρώ το καθένα, αυτό το σμήνος μπορεί να βυθίσει οποιοδήποτε σκάφος με κόστος 0,03-0,1% της αξίας που καταστρέφεται. Για να μην αναφέρουμε, στη συνέχεια, την καταστροφική επίδραση που μπορούν να έχουν αυτά τα ίδια drones και πύραυλοι στην άλλη σημαντική προβολή παγκόσμιας ισχύος: τις 750 αμερικανικές βάσεις που είναι διάσπαρτες σε όλο τον κόσμο, οι οποίες έχουν γίνει εξαιρετικοί σταθεροί στόχοι, όπως απέδειξε τον περασμένο Ιούνιο η άμυνα του Ιράν ενάντια στην επίθεσης Ηπα. Ένας αντιαεροπορικός πύραυλος HQ-9 αξίας 3 εκατομμυρίων δολαρίων μπορεί να καταρρίψει ένα F-35 αξίας 100 εκατομμυρίων.
Η κρίσιμη αδυναμία είναι ότι τα συμβατικά όπλα ηπα παραμένουν τα ίδια, απελπιστικά απαρχαιωμένα, όπως ήταν κατά τη διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και του ψυχρού Πολέμου: πλοία, αεροπλάνα, πυροβόλα, στρατιωτικές βάσεις και άρματα μάχης τόσο ακριβά όσο και ευάλωτα σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους, δορυφόρους, αισθητήρες και προηγμένα ραντάρ. Αυτές οι εξελίξεις στην στρατιωτική τεχνολογία έχουν καταστήσει άνευ νοήματος οποιαδήποτε στοιχεία για τον εθνικό στρατιωτικό προϋπολογισμό.
Η οικονομική αξία δεν αντιστοιχεί πλέον στην ισχύ πυρός, και αυτό έχει παραλύσει τις εναπομείνασες στρατιωτικές φιλοδοξίες του Θείου Σαμ. Σε όλα αυτά προστίθεται η διαφθορά και η ανεξέλεγκτη σπατάλη που έχουν υπονομεύσει το Πεντάγωνο εδώ και δεκαετίες. Η εκτίμησή μου είναι ότι μεταξύ 80 και 90 τοις εκατό των στρατιωτικών δαπανών των ΗΠΑ είναι άχρηστα για πολεμικούς σκοπούς, είτε για άμυνα είτε για επίθεση.
Il deep state, το βαθύ κράτος γνωρίζει πολύ καλά την κύρια συνέπεια όλων αυτών: οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν μπορούν πλέον να κερδίσουν κανέναν πραγματικό πόλεμο. Το τελευταίο πράγμα που σκέφτεται το Πεντάγωνο είναι να ξεκινήσει, να μπαρκάρει σε έναν νέο πόλεμο, επειδή είναι βέβαιο ότι θα τον χάσει.
Σαν φωνή που ξέφυγε από τη Γερουσία, δεν ήταν άλλος από τον Υπουργό Άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς που, το 2011, δήλωσε στους δοκίμους της Ακαδημίας στο Γουέστ Πόιντ ότι «οποιοσδήποτε μελλοντικός Υπουργός Άμυνας που θα συνιστούσε την αποστολή μεγάλου στρατού στην Ασία, τη Μέση Ανατολή ή την Αφρική θα έπρεπε να εξεταστεί στο κεφάλι του».
Οι επιδρομές του Τραμπ και οι γεμάτες ψέματα βρισιές του χρησιμεύουν μόνο για να αποκρύψουν το γεγονός ότι ο Βασιλιάς είναι γυμνός, και ότι ο αμερικανικός στρατός ηπα είναι ανίκανος να επικρατήσει, σε σταθερή βάση και χωρίς μη βιώσιμες απώλειες, έναντι οποιουδήποτε Κράτους με προηγμένα όπλα που κοστίζουν μερικά δισεκατομμύρια ευρώ.
Το 2020, οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη όπως το τουρκικό Bayraktar που χρησιμοποίησε το Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ κατέστρεψαν περίπου 200 αρμενικά άρματα μάχης και πολλά συστήματα αεράμυνας. Το αποτέλεσμα της σαουδαραβικής επιθετικότητας του 2015 κατά της Υεμένης, που πραγματοποιήθηκε με τετραπλάσιο συμβατικό οπλισμό από εκείνον της Ιταλίας, και με πλήρη αμερικανική υλικοτεχνική και μυστικών υπηρεσιών υποστήριξη, ανατράπηκε από την είσοδο στη σκηνή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων.
Λοιπόν, κάποιος θα μπορούσε να αντιταχθεί σε αυτό το σημείο. Αν ισχύει αυτό, αν είναι έτσι τα πράγματα, τι εμποδίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες να μετατρέψουν και να εκσυγχρονίσουν τη στρατιωτική τους βιομηχανία; Η Ρωσία το έκανε μετά τις αρχικές αποτυχίες που υπέστη ο στόλος της στη Μαύρη Θάλασσα, και η ουκρανική σύγκρουση έχει μετατραπεί από πόλεμο θέσεων σε πόλεμο πυραύλων και drones, όπου η ρωσική υπεροχή είναι συντριπτική.
Η απάντηση δεν είναι δύσκολη. Δεν υπάρχει στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα στη Ρωσία. Τα ρωσικά εργοστάσια όπλων ανήκουν σε ένα πρώην σοσιαλιστικό Κράτος. Οι αμερικανικές στρατιωτικές βιομηχανίες είναι το κατεξοχήν παράδειγμα ιδιωτικού καπιταλισμού, και όλη η Αμερική είναι μια οικονομική και στρατιωτική πλουτοκρατία που στηρίζεται χάρη σε ένα τρισεκατομμύριο δολάρια σε αμυντικές δαπάνες που στηρίζουν την οικονομία ολόκληρων κρατών, εκλέγουν βουλευτές, χρηματοδοτούν εκλογικές διαδικασίες, εκβιάζουν και ελέγχουν προέδρους, ζωντανεύουν το βαθύ κράτος.
Είναι ένας στρατιωτικός καπιταλισμός αδύνατο να καταργηθεί γρήγορα, ακόμη και αν είναι σαφώς άχρηστος. Όλο αυτό, ετούτη η παράγκα στηρίζεται επάνω σε έναν ψευδή αλλά αποτελεσματικό μύθο, ο οποίος πρέπει να διαιωνιστεί πάση θυσία, αποφεύγοντας τις απαιτητικές δοκιμές.
Οι αμερικανοί πολίτες είναι θύματα μιας γνωστικής απάτης. Είναι σίγουροι ότι ζουν στην ασφαλέστερη Χώρα στον κόσμο επειδή η ελίτ της εξουσίας τους έχει πείσει ότι αυτό οφείλεται στην κατοχή των ισχυρότερων ενόπλων δυνάμεων στον πλανήτη και όχι σε ένα διπλό δώρο γεωγραφίας και ιστορίας: τους δύο ωκεανούς που περιβάλλουν τη χώρα, οι οποίοι την καθιστούν απρόσβλητη από πολέμους και εισβολές, και τη γενοκτονία των ιθαγενών αμερικανών που ίδρυσε το έθνος εξαλείφοντας τον κίνδυνο εσωτερικής ανατροπής.
Η μεγάλη απάτη της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής έχει εξαπλωθεί στον υπόλοιπο κόσμο, αλλά είναι ακριβώς οι αυταπάτες του Τραμπ που αποκαλύπτουν την ευθραυστότητά της. Είναι οι σπασμοί ενός οργανισμού στην τελική του φάση, αλλά για αυτόν ακριβώς τον λόγο, δεν είναι λιγότερο επικίνδυνος από πριν. Η σωρευτική καταστροφή, οι βομβαρδισμοί και οι φρικαλεότητες που κρύβουν την ανίατη ανικανότητα μιας ετοιμοθάνατης αυτοκρατορίας θα μπορούσαν παρόλα αυτά να καταστούν ένα τεράστιο κόστος για όλη την ανθρωπότητα.
* από Il Fatto Quotidiano
18 Ιανουαρίου 2026 –
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος contropiano.org
