Ήμουν στο Λάχτι για ένα συνέδριο· μια πόλη καταπράσινη, με χαρούμενη ατμόσφαιρα και εμφανή περηφάνια για όσα έχουν καταφέρει στο κομμάτι του sustainability και της πράσινης ανάπτυξης. Μετά βρέθηκα ξανά στο Ελσίνκι.
Κείμενο της Μαρίζας Τσακαλέρου
Είχα ξαναπάει πριν από 17–18 χρόνια, στα πρώτα μου ταξίδια στην Ευρώπη μέσα από διεθνή fora και συνέδρια. Θυμάμαι τότε τον Αύγουστο να με εντυπωσιάζουν τα φωτεινά βράδια, αλλά ομολογώ πως δεν μου είχε αρέσει, μου φάνηκε μουντή και πολύ βαρετή πόλη.
Αλλά τώρα, μετά από τόσα χρόνια και έχοντας ζήσει την εμπειρία πολλών άλλων ευρωπαϊκών πόλεων, συνειδητοποιώ πως είναι πλέον ένα άλλο Ελσίνκι… Μια πόλη που έχει προχωρήσει τρομακτικά: η συχνή συγκοινωνία με το αεροδρόμιο, η οργάνωση στις μετακινήσεις, οι φιλικές τιμές και οι πολλές επιλογές.
Στο κέντρο βρίσκεις τα πάντα, ενώ ακόμα και η λειτουργία των καταστημάτων την Κυριακή (έστω για λίγες ώρες) δίνει έναν παλμό που ενισχύει τον τουρισμό. Και φυσικά, δεν μπορείς να μην προσέξεις τη στροφή στην ψηφιακή καινοτομία: νέα εργαλεία για τους υπαλλήλους της πόλης, 24/7 κανάλια αυτοεξυπηρέτησης για τους πολίτες, την ανάπτυξη digital twin για τον αστικό σχεδιασμό και τη μεγάλη έμφαση στα ανοιχτά δεδομένα που επιτρέπουν καλύτερες υπηρεσίες και αποφάσεις.
Στα πιο απλά (οι αγορές τυχαίες γιατί αυτά έτυχε να καταναλώσω): Το ίδιο dry shampoo που αγόρασα εδώ κόστισε 3,90€, ενώ στην Αθήνα 5,90€. Το τρένο για το αεροδρόμιο κάθε 10 λεπτά, 4,40€. Uber/ταξί για το αεροδρόμιο περίπου 25€.
Κι εκεί είναι που έρχεται η σύγκριση με την Ελλάδα. Εδώ βλέπεις μια χώρα που επενδύει στη βιωσιμότητα, στη λειτουργικότητα, στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των πολιτών, και ταυτόχρονα κρατά τις τιμές της σε λογικά επίπεδα.
Ενώ στην Ελλάδα, με όλα μας τα πλεονεκτήματα, η πρόοδος μένει πίσω και η αίσθηση είναι ότι το κόστος της καθημερινότητας βαραίνει όλο και περισσότερο. Οι πρόσφατες εξαγγελίες του Μητσοτάκη το δείχνουν ξεκάθαρα: μηδενικός φόρος για νέους εργαζόμενους …αλλά στην πραγματικότητα αφορά ένα πολύ μικρό κομμάτι, αφού οι νέοι που έχουν σταθερή δουλειά μέχρι τα 25 είναι ελάχιστοι.
Μείωση/κατάργηση ΕΝΦΙΑ στα μικρά χωριά, μέτρο που αγγίζει λίγους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, σε περιοχές που ήδη αδειάζουν, χωρίς καμία πρόταση για ουσιαστική αναζωογόνηση της υπαίθρου. Και ποιος νέος θα πάει σε χωριό με 1500 κατοίκους; Τι δουλειά θα κάνει εκεί; Και πόσο θα κοστίζει η μετακίνησή του στην εργασία τους;
Δεν υπάρχουν μέτρα που να αντιμετωπίζουν τη φοροδιαφυγή, την ανεργία των νέων, την υποβάθμιση της υπαίθρου, το μη βιώσιμο ασφαλιστικό, την έλλειψη σοβαρών επενδύσεων και το μόνιμο αγκάθι της ακρίβειας.
Και σε όλα αυτά προστίθεται ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα: τα μονοπώλια στην ενέργεια. Παρά τις εναλλακτικές που φαίνεται να υπάρχουν στα χαρτιά, στην πράξη η αγορά παραμένει σχεδόν κλειστή και οι τιμές του ρεύματος παραμένουν παράλογα υψηλές. Κι όμως, δεν βλέπουμε καμία ουσιαστική συζήτηση για το πώς θα μπορούσε να βελτιωθεί αυτή η κατάσταση.
Με λίγα λόγια, είναι επιφανειακές κινήσεις που μοιάζουν περισσότερο με προεκλογικά φθηνά μπαλώματα παρά με ουσιαστικές λύσεις. Την ίδια στιγμή που άλλες ευρωπαϊκές χώρες επενδύουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό, και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών, η κυβέρνηση μας χρεώνει τα αίσχη των οπεκεπεδων της.
‘Όταν είμαι Ευρώπη απολαμβάνω την διαμονή μου αλλά παράλληλα στεναχωριέμαι… γιατί μέσα από τέτοιες συγκρίσεις καταλαβαίνεις καλύτερα ποιοι προχωρούν, ποιοι επενδύουν στο μέλλον …και ποιοι μένουν στάσιμοι.
