Οι άνδρες έχουν τη φήμη ότι αποφεύγουν τους γιατρούς. Η φήμη δεν είναι εντελώς άδικη: πολλοί περιμένουν να «περάσει από μόνο του» ένα σύμπτωμα που τους προβληματίζει, ιδιαίτερα όταν αφορά μια ευαίσθητη περιοχή. Στην ουρολογία όμως ο χρόνος έχει σημασία. Ορισμένα σημάδια, ακόμη και όταν δεν πονούν, μπορεί να είναι η πρώτη ένδειξη μιας κατάστασης που αντιμετωπίζεται πολύ καλύτερα όταν εντοπίζεται νωρίς.
Αίμα στα ούρα: ποτέ «τίποτα»
Η αιματουρία, δηλαδή η παρουσία αίματος στα ούρα, είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μπορεί να είναι ορατή, με ούρα ροζ, κόκκινα ή καφετιά, ή μικροσκοπική, οπότε ανιχνεύεται μόνο σε μια γενική εξέταση ούρων. Οι αιτίες είναι πολλές και οι περισσότερες δεν είναι σοβαρές: μια ουρολοίμωξη, μια πέτρα στο νεφρό, η έντονη άσκηση ή ορισμένα φάρμακα. Ωστόσο, η αιματουρία μπορεί να είναι και το πρώτο σύμπτωμα όγκων της ουροδόχου κύστης ή του νεφρού, ειδικά σε καπνιστές και σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Το σημαντικό εδώ είναι ότι η απουσία πόνου δεν καθησυχάζει. Συχνά η ανώδυνη αιματουρία είναι εκείνη που χρειάζεται τον πιο προσεκτικό έλεγχο. Ο ουρολόγος θα ζητήσει συνήθως εξετάσεις ούρων, υπερηχογράφημα και, ανάλογα με την περίπτωση, κυστεοσκόπηση ή αξονική τομογραφία, ώστε να βρεθεί η αιτία με σιγουριά.
Ένα «βάρος» στον όσχεο
Ένα άλλο σύμπτωμα που πολλοί νεαροί άνδρες προσπερνούν είναι η αίσθηση βάρους ή ενός ήπιου, βαρετού πόνου στον όσχεο, που χειροτερεύει στο τέλος της ημέρας ή μετά από πολύωρη ορθοστασία. Μια συχνή αιτία είναι η κιρσοκήλη, μια διόγκωση των φλεβών που αποχετεύουν τον όρχι, παρόμοια με τους κιρσούς των ποδιών. Εμφανίζεται συνήθως στην αριστερή πλευρά και συχνά ανακαλύπτεται τυχαία, είτε σε μια εξέταση ρουτίνας είτε κατά τον έλεγχο γονιμότητας ενός ζευγαριού.
Δεν χρειάζεται κάθε κιρσοκήλη θεραπεία. Όταν όμως προκαλεί ενοχλήσεις, όταν συνοδεύεται από αλλοιώσεις στο σπερμοδιάγραμμα ή όταν σε έναν έφηβο ο όρχις της πάσχουσας πλευράς υστερεί σε ανάπτυξη, η αντιμετώπιση συζητείται. Η απόφαση παίρνεται πάντα εξατομικευμένα, μετά από κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα με έγχρωμο Doppler.
Ο προστάτης μετά τα πενήντα
Μετά από μια ηλικία, ο προστάτης γίνεται για τους περισσότερους άνδρες ένα θέμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η συχνοουρία, η αδύναμη ροή, η νυκτουρία και η αίσθηση ατελούς κένωσης είναι συνήθως αποτέλεσμα της καλοήθους διόγκωσης του αδένα. Υπάρχει όμως και ο καρκίνος του προστάτη, ο οποίος στα αρχικά του στάδια συχνά δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Γι’ αυτό ο τακτικός έλεγχος με εξέταση αίματος και κλινική εκτίμηση συνιστάται, μετά από ενημέρωση και συζήτηση με τον γιατρό για τα οφέλη και τους περιορισμούς του.
Όταν ο καρκίνος διαγιγνώσκεται σε πρώιμο, εντοπισμένο στάδιο, υπάρχουν διάφορες θεραπευτικές επιλογές, από την ενεργό παρακολούθηση μέχρι την ακτινοθεραπεία και τη χειρουργική αφαίρεση του αδένα. Στις χειρουργικές επιλογές περιλαμβάνεται η ρομποτική προστατεκτομή, μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική κατά την οποία ο χειρουργός χειρίζεται ρομποτικούς βραχίονες από κονσόλα, με τρισδιάστατη μεγεθυμένη όραση. Η τεχνική αυτή μπορεί να συνδέεται με μικρότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη κινητοποίηση. Όπως κάθε επέμβαση, έχει πιθανές επιπλοκές, όπως παροδική ακράτεια ή διαταραχές στύσης, που πρέπει να συζητηθούν αναλυτικά πριν από την απόφαση.
Το πρώτο βήμα είναι η συζήτηση
Το κοινό στοιχείο όλων αυτών των καταστάσεων είναι ότι η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει την πορεία. Μια επίσκεψη σε ουρολόγο δεν χρειάζεται να είναι αγχωτική. Τις περισσότερες φορές ξεκινά με μια απλή συζήτηση για το ιστορικό, μια κλινική εξέταση και λίγες βασικές εξετάσεις. Αν τα ευρήματα είναι φυσιολογικά, ο ασθενής φεύγει καθησυχασμένος. Αν όχι, έχει κερδίσει πολύτιμο χρόνο.
Αξίζει λοιπόν να αλλάξει η νοοτροπία. Το αίμα στα ούρα, η ενόχληση στον όσχεο και οι αλλαγές στην ούρηση δεν είναι θέματα για τα οποία κάποιος πρέπει να ντρέπεται. Είναι απλώς πληροφορίες που ο οργανισμός μάς δίνει και που αξίζει να ακούσουμε.


