Το Σαββατοκύριακο εκείνης της χρονιάς είχαμε αποφασίσει να το περάσουμε στην Αίγινα. Την εκδρομή την είχε οργανώσει η κυρία Ελένη, μεταφράστρια του Διοικητή και καταγόμενη από το νησί. Τα είχε αναλάβει όλα η κυρία Ελένη. Της περνούσε ο λόγος σε όλες τις υπηρεσίες του ΟΤΕ που είχαν την έδρα τους στο κτήριο της Διοίκησης, στη Σταδίου 10, στην Αθήνα. Στην εκδρομή αυτή δεν ήθελα να συμμετάσχω για δύο λόγους.
Πρώτον, γιατί είχε φύγει η οικογένειά μου για την Καβάλα και έπρεπε να κάνω κάποιες δουλειές στο σπίτι και, δεύτερον, λόγω της συμμετοχής του Κυριακόπουλου. Με τον τύπο αυτό δεν ταίριαζαν τα χνώτα μας. Ήταν τοποθετημένος από το καθεστώς δίπλα στον Διοικητή και μπαινόβγαινε στα γραφεία μας δίκην αφεντικού. Δεν ήταν λίγες οι στιγμές που παρέμβαινε στο έργο μας με τις άσχετες και ηλίθιες υποδείξεις του. Για το Σάββατο εκείνο, η κυρία Ελένη φρόντισε κατάλληλα, ώστε και οι οκτώ που θα συμμετείχαμε στην εκδρομή να αλλάξουμε ωράριο στο πρόγραμμα εργασίας και να δουλέψουμε όλοι στα πρωινά τμήματα. Τότε δουλεύαμε και τα Σάββατα και η αναχώρησή μας για το νησί είχε οριστεί για τις 15.00. Υπηρεσία ανέλαβα στις έξι το πρωί, στα μέσα τηλεπικοινωνιακών μεταδόσεων, μαζί με τον Πέτρο. Οι συνάδελφοι που αντικαταστήσαμε μάς ενημέρωσαν ότι κάτι συνέβαινε με τους Τούρκους στην Κύπρο. Είχαν ενημερώσει, όμως, και τον Κυριακόπουλο, ο οποίος τους έβαλε τις φωνές, λέγοντάς τους ότι τον ανησύχησαν μέσα στη νύχτα. «Δεν είναι τίποτε. Άσκηση κάνουν οι Τούρκοι. Να μην ανησυχείτε και να μην εφαρμόσετε το σχέδιο άμεσης ενημέρωσης».
Η πρώτη μας δουλειά, αφού τακτοποιήσαμε τα τρέχοντα, ήταν να έρθουμε σε επαφή με τους Κύπριους συναδέλφους μέσω των τηλετύπων που είχαμε στη διάθεσή μας. Θέλαμε άμεση ενημέρωση, γιατί τα πράγματα δεν ήταν καλά και από τις προηγούμενες ημέρες. Ο συνάδελφος με τον οποίο επικοινωνήσαμε ήταν τρομοκρατημένος. Καταγόταν από την Κερύνεια και μας είπε ότι τον είχαν ειδοποιήσει από πολύ νωρίς πως έβλεπαν την αρμάδα των Τούρκων να κατευθύνεται ολοταχώς προς το Πέντε Μίλι. «Μας λένε, συνάδελφε, από εδώ, από την Ελλάδα, ότι είναι άσκηση και να μη δίνουμε σημασία». Αγανακτισμένος, μας έβρισε: «Τι λέτε, μωρέ μαλάκες; Εδώ βομβαρδίζεται ανηλεώς το αεροδρόμιο, η Εθνική Φρουρά, η ΕΛΔΥΚ και πέφτουν αλεξιπτωτιστές στο Κιόνελι, κι εσείς μιλάτε για άσκηση! Καλά να μας κάνουν, θα άφηναν τέτοια ευκαιρία. Εδώ εμείς αιματοκυλιόμαστε μεταξύ μας. Ο Μακάριος τους κάλεσε επίσημα από τον ΟΗΕ να μπουν. Θα άφηναν την ευκαιρία;» «Καλά, θα τους αφήσετε να μπουν στο νησί;» «Άφησέ με τώρα, συνάδελφε, να δω τι γίνεται στο σπίτι μου στην Κερύνεια. Τα παρατάω και πάω να δω τι θα κάνω εκεί».
Καλέσαμε αμέσως τον Κυριακόπουλο και του είπαμε ότι εφαρμόζουμε το σχέδιο ενημέρωσης σε όσους είχαμε την ευθύνη να ενημερώσουμε. Η απάντησή του ήταν θυμωμένη και υβριστική απέναντί μας: «Δεν θα κάνετε καμιά ενέργεια. Έρχομαι αμέσως εκεί. Είναι όλα εντάξει, είναι προγραμματισμένα. Άσκηση κάνουν, καταλάβετε το! Έχουν γνώση οι φύλακες. Εσείς δεν έχετε λόγο να ανησυχείτε. Κάντε τη δουλειά που ξέρετε». Όταν τον πληροφορήσαμε για τους βομβαρδισμούς και τους αλεξιπτωτιστές, το μόνο που ακούσαμε από την άλλη γραμμή του τηλεφώνου ήταν: «Μας πρόδωσαν οι Αμερικάνοι άλλα μας υποσχέθηκαν. Έρχομαι αμέσως». Το «αμέσως» του ήταν μετά από μιάμιση ώρα. Εμείς, εν τω μεταξύ, ενημερώσαμε όλη την ηγεσία, όπως είχαμε υποχρέωση, και μεταβιβάζαμε αστραπιαία ότι λαμβάναμε από την Κύπρο μέσω των τηλεπικοινωνιακών γραμμών. Ήμασταν εκείνη τη στιγμή η μόνη υπηρεσία που είχε άμεση επαφή με την Κύπρο και όλοι συγκεντρώθηκαν στο γραφείο μας. Η κυρία Ελένη μάς είπε ότι είχε επικοινωνήσει με μια φίλη της στην Αμερικανική Πρεσβεία και ότι ο Πρέσβης, μαζί με τον Υφυπουργό που βρισκόταν στην Ελλάδα, ήταν στο Πεντάγωνο για να μιλήσουν με την ηγεσία του στρατεύματος και τον Ιωαννίδη, ώστε να προλάβουν έναν Ελληνοτουρκικό Πόλεμο. Εκείνη την ώρα ήρθε και ο Κυριακόπουλος. Ακούγοντας την Ελένη να μιλάει για πόλεμο, απάντησε θριαμβευτικά: «Με αυτό το πλευρό να κοιμούνται!
Μας εξαπάτησαν και η απάντηση είναι πόλεμος. Θα τους συντρίψουμε. Ήδη δόθηκαν οι εντολές. Τα υποβρύχιά μας και τα αεροπλάνα μας έλαβαν εντολή και θα δράσουν». Την ημέρα εκείνη, δύο υποβρύχια, ο «ΓΛΑΥΚΟΣ» (S110) και ο «ΝΗΡΕΥΣ» (S111), βρίσκονταν ανατολικά της Ρόδου και έπλεαν εν καταδύσει προς την Κύπρο. Το πολεμικό σήμα του Αρχηγείου Ναυτικού το έλαβαν νωρίς το απόγευμα της 20ής Ιουλίου 1974 και η εντολή ήταν σαφής: «Βυθίσατε όποιο αποβατικό πλοίο πλησιάσει την Κερύνεια». Ο ενθουσιασμός των κυβερνητών, των Πλωταρχών του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού Γαβριήλ και Παναγιωτόπουλου, καθώς και των πληρωμάτων, ήταν πρωτοφανής. Γνώριζαν τα μέσα που διέθεταν και τις δυνατότητές τους και ήξεραν από πρώτο χέρι την καταστροφή που θα μπορούσαν να επιφέρουν στον εχθρό. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των υποβρυχίων αυτών, όπως αναφέρονται από τους κατασκευαστικούς τους φορείς, καθώς και οι δυνατότητες του εξοπλισμού που έφεραν, αποδεικνύουν από μόνα τους τη μεγάλη προδοσία απέναντι στην Κύπρο, την Ελλάδα και τους χιλιάδες νεκρούς Ελλαδίτες και Κυπρίους. Ας δούμε τι δυνατότητες είχαν τα πρωτοποριακά, παγκοσμίως, για την εποχή εκείνη, πλοία: Απόλυτη, αόρατη πλεύση.
Ήταν εξαιρετικά αθόρυβα, λόγω της εξελιγμένης ηλεκτροκίνησής τους. Μπορούσαν να πλέουν εν καταδύσει χωρίς να γίνονται αντιληπτά από τα τότε συστήματα εντοπισμού. Καταιγιστική ταχύτητα και μεγάλο βάθος κατάδυσης. Είχαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν μέγιστη ταχύτητα 21-22 κόμβων εν καταδύσει, ενώ το επιχειρησιακό βάθος τους άγγιζε τα 250-300 μέτρα. Φονικό οπλοστάσιο. Μετέφεραν τις τότε επαναστατικές γερμανικές τηλεκατευθυνόμενες τορπίλες SST-4, βαρέως τύπου, κατά στόχων επιφανείας, καθώς και αμερικανικές Mk-37. Κάθε υποβρύχιο έφερε έως και 13-14 τορπίλες. Ικανότητα πλήγματος. Με βάση τις αναφορές των κυβερνητών, μόνο ένα από τα δύο υποβρύχια είχε τη δυνατότητα να βυθίσει έξι έως επτά τουρκικά πλοία μέσα σε λίγη ώρα, καταστρέφοντας πλήρως την πρώτη γραμμή της τουρκικής αποβατικής ομάδας. Ταυτόχρονα, δόθηκε εντολή στην 338 Μοίρα Δίωξης/Βομβαρδισμού, στο Καστέλι της Κρήτης, να τεθεί σε ύψιστο συναγερμό. Δώδεκα αεροσκάφη F-4E Phantom, φορτωμένα με βόμβες, ήταν έτοιμα για απογείωση προς την Κύπρο.
Οι πιλότοι είχαν δεχθεί τη σχετική ενημέρωση, οι κινητήρες είχαν πάρει μπροστά και εκκρεμούσε μόνο η τελική εντολή για την εκτέλεση της αποστολής τους από το Αρχηγείο Αεροπορίας, με Αρχηγό τον Α. Παπανικολάου, και το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων, με Αρχηγό τον Στρατηγό Γ. Μπονάνο. Οι δυνατότητες των αεροσκαφών αυτών ήταν πρωτοποριακές για την εποχή και αξίζει να δούμε αν είχαν τη δυνατότητα να δράσουν στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τα αεροπλάνα αυτά, 36 στον αριθμό, είχαν παραληφθεί την άνοιξη του 1974 και οι πιλότοι τους ήταν πλήρως εκπαιδευμένοι στις δυνατότητές τους. Είχαν αγοραστεί με προοπτική να βοηθήσουν την Κύπρο σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Είχαν τη δυνατότητα να δράσουν στην περιοχή της Κερύνειας για δέκα έως δεκαπέντε λεπτά, επιφέροντας τρομερά χτυπήματα στον τουρκικό αποβατικό στόλο, και να επιστρέψουν στη Ρόδο για ανεφοδιασμό. Οι διαταγές αυτές ανακλήθηκαν από τους Αραπάκη, Μπονάνο και Παπανικολάου. Με τα τραγικά αποτελέσματα που ακολούθησαν. Οι άνθρωποι αυτοί, που έπρεπε να δικαστούν για προδοσία και ανικανότητα, δεν τους άγγιξε κανείς και μέχρι το τέλος της ζωής τους διατήρησαν τους βαθμούς τους και τις συντάξεις τους. Η δική μας εκδρομή ματαιώθηκε και παραμείναμε μέχρι αργά στην υπηρεσία, μέχρι να μας αντικαταστήσουν εκπαιδευμένοι στρατιωτικοί, όπως και ολόκληρη τη Διοίκηση του Οργανισμού.
Σημείωση: Οι πληροφορίες που περιέχονται στο κείμενο αυτό έχουν αντληθεί από προσωπικές μαρτυρίες, από τον Φάκελο για της Κύπρου και την Τεχνητή Νοημοσύνη
Παναγιώτης Φώτου
