15/07/2025

3 υστερόγραφο 3

(ω, το ξέρω. Είπα ότι υπήρχαν 3 υστερόγραφα, αλλά… δεν ήταν ίσως 4 οι Τρεις Σωματοφύλακες; …Εντάξει, εντάξει, εντάξει, ok, είπα ψέματα: δεν είναι 3, είναι …)

Μια παράδοξη αντίφαση του παραδόξου του Σρέντιγκερ, Schrödinger.

Ο Έρβιν Σρέντιγκερ (Αυστρία-Ιρλανδία, 1887-1966), ο οποίος προφανώς δεν συμπαθούσε ιδιαίτερα τα οικόσιτα αιλουροειδή, πρότεινε μια θεωρητική άσκηση για την κβαντική φυσική.

Η συλλογιστική είναι απλή, αν και οι συνέπειές της είναι πολύ περίπλοκες. Μια γάτα έχει κλειστεί μέσα σε ένα κουτί. Το κουτί περιέχει μια συσκευή που, σε απροσδιόριστο χρόνο, μπορεί να ενεργοποιηθεί και να σκοτώσει τη γάτα. Δεδομένου ότι το κουτί είναι ερμητικά κλειστό, δεν είναι γνωστό αν η γάτα είναι ακόμα ζωντανή ή ήδη νεκρή. Μέχρι να ανοιχτεί το κουτί, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ποια από τις δύο πιθανότητες έχει συμβεί. Στον χρόνο που αιωρείται, τον χρόνο στον οποίο δεν γνωρίζουμε αν είναι ζωντανή ή νεκρή, υποτίθεται η ύπαρξη δύο ταυτόχρονων κόσμων ή συμπάντων. Στο ένα, η γάτα είναι ήδη νεκρή. Στο άλλο, είναι ακόμα ζωντανή. Ένας θανατηφόρος μηχανισμός ενεργοποιημένος και μη ενεργοποιημένος. μια γάτα ταυτόχρονα ζωντανή και νεκρή. μια υπέρθεση καταστάσεων, σύμφωνα με την κβαντική φυσική.

Ας αφήσουμε στην άκρη, προς το παρόν, τις αναφορές στα πολυσύμπαντα των κινουμένων σχεδίων και τις επιπτώσεις για τη θεωρητική φυσική. Ας αφήσουμε επίσης στην άκρη την αντιπάθεια του ντον Σρέντιγκερ για τις γάτες, και το προφανές γεγονός ότι δεν τις γνώριζε καλά (όποιος έχει ασχοληθεί ποτέ με γάτα ξέρει ότι δεν θα άφηνε ποτέ τον εαυτό της να παγιδευτεί, πόσο μάλλον να εγκλειστεί, χωρίς διαμαρτυρία και άμυνα – και ακόμη περισσότερο αν μιλάμε για μια… γάτα-σκύλο – ). Και ας μην επιμείνουμε πολύ στο γεγονός ότι η γάτα είναι φυλακισμένη και καταδικασμένη σε θάνατο, φτάνει κάποιος να καταδεχτεί να ανοίξει το κουτί ενώ ο θανατηφόρος μηχανισμός δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί, και η γάτα να μπορέσει να πηδήξει έξω και να απελευθερωθεί από τη φυλακή της.

Αυτό το θεωρητικό πείραμα υποτίθεται ότι υποστηρίζει την ιδέα ότι οι παράλληλοι κόσμοι σε διαφορετικά σύμπαντα, δηλαδή σε ένα πολυσύμπαν, είναι εφικτοί (αν και χρησιμεύει επίσης για να δείξει ότι οι νόμοι της κβαντικής φυσικής δεν ισχύουν, δεν εφαρμόζονται στην καθημερινή ζωή).

Από όσο μου επιτρέπει η περιορισμένη γνώση μου για τα κινούμενα σχέδια, καταλαβαίνω ότι, σε αυτούς τους διαφορετικούς κόσμους, το άτομο παραμένει κεντρικό, αλλά σε διαφορετικές εκδοχές. Σε έναν κόσμο, ο Sheldon Cooper (τηλεοπτική σειρά The Big Bang Theory) είναι ένας επιστήμονας με προβλήματα κοινωνικής σχέσης. Σε έναν άλλο, είναι ένας σκληροπυρηνικός γυναικάς. Ξανά σε έναν άλλο είναι ένας «δημοφιλής» δικαστής στο μεξικανικό δικαστικό σύστημα (ω, το ξέρω, η κακή μου πίστη είναι μεγαλειώδης).

Και αυτή η παρέκβαση, η οποία, ελπίζω, να αποπροσανατολίσει, έχει να κάνει με το γεγονός ότι, ακόμη και έχοντας την απαραίτητη φαντασία ώστε να συλλάβουμε την ταυτόχρονη ύπαρξη της ζωντανής και της νεκρής γάτας, η πιθανότητα (ή το σύμπαν) στο οποίο μία ή περισσότερες γάτες αρνούνται να μπουν στο κουτί δεν προτείνεται ποτέ. Επιπλέον, με την επιβαρυντική ότι το υποτιθέμενο γατί είναι στην πραγματικότητα ένα γατό-σκυλο.

Ενώ προτείνονται ορισμένες πιθανότητες-δυνατότητες, άλλες παραλείπονται.

Όταν συζητείται το καπιταλιστικό σύστημα, οι διάφορες προτάσεις επικεντρώνονται σε αυτό που μπορεί να γίνει για να βελτιωθούν οι συνθήκες της γάτας που είναι κλεισμένη στην παγίδα, για να παραταθεί η ζωή της (ή η πιθανότητα ζωής) ή να «εξανθρωπιστεί» η θανατηφόρα συσκευή.

Αυτό, ας πούμε, είναι που προτείνει ο προοδευτισμός. Ορισμός του προοδευτισμού; Λοιπόν, εκείνοι που είναι αριστεροί μέχρι την μέρα πριν γίνουν κυβέρνηση και εξασφαλίσουν μια θέση, μια ανάθεση εργασίας, μια πολυθρόνα, έναν μισθό, εν ολίγοις. Μετά σταματούν να είναι αριστεροί, καθίστανται κυβέρνηση και συγκαλύπτουν-μεταμφιέζουν-καλύπτουν με προσωπείο τον πραγματισμό τους (που τους οδηγεί να συμμαχούν και να συναδελφώνονται με τους χθεσινούς εχθρούς -και να αποστασιοποιούνται από το κοινωνικό τους παρελθόν-) στο όνομα της ρεαλπολιτικής. Είναι, επομένως, μια αριστερά που αρέσει στο κεφάλαιο. Ή μάλλον, μια “cool” δεξιά, χαριτωμένη, ευυπόληπτη και κόκκινη από ντροπή.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο προοδευτισμός θα υποσχεθεί να απελευθερώσει τη γάτα από τη φυλακή της. Στη συνέχεια, επειδή δεν μπορεί ή δεν θέλει να το κάνει, «τροποποιεί» την υπόσχεση: «θα σε κάνω να νιώσεις πιο άνετα»· «θα εξασφαλίσω καλύτερες συνθήκες για τον θάνατό σου»· «θα αγωνιστώ για να διασφαλίσω ότι η μηχανή του θανάτου δεν θα ενεργοποιηθεί πολύ βιαστικά». Ή μπορεί ακόμη και να ενθαρρύνει τον κρατούμενο να αντισταθεί, δεδομένου ότι έχει 50% πιθανότητες να επιβιώσει προσωρινά. Κρατούμενος, ναι, αλλά ζωντανός.

-*-

Το καπιταλιστικό σύστημα είναι αυτό το κουτί. Μέσα του, πλήθη περιμένουν, εν αγνοία τους, την ενεργοποίηση της δολοφονικής συσκευής. Πόλεμοι, λιμοί, «φυσικές» καταστροφές, βίαιες επιθέσεις, δολοφονίες, κυβερνητικές αυθαιρεσίες, καταστροφές: όλα χρησιμεύουν για να λύσουν το αίνιγμα του «να ζήσεις ή να πεθάνεις;»

Μέσα στο κουτί βρίσκονται όσοι έχουν «διαπράξει το έγκλημα» να είναι γυναίκες, αγόρια ή κορίτσια, νέοι, ηλικιωμένοι ή άλλοι-διαφορετικοί-otroa, έχουν σκούρο δέρμα, ανήκουν σε έναν αυτόχθονα λαό, μιλούν ξένη γλώσσα στη γη τους και ούτω καθεξής. Ανεξάρτητα από την κατάσταση, δεν έχει σημασία, το φύλο, τη φυλή, την ιδεολογία, τη θρησκεία, το φύλο, το ύψος ή τη σωματική διάπλαση, εκείνο το πρόσωπο που βρίσκεται στο κουτί υπόκειται σε αυτούς τους θανατηφόρους νόμους.

Όχι μόνο δίχως διέξοδο, αλλά και χωρίς καν να μπορεί να φανταστεί ότι ένας άλλος κόσμος μπορεί να υπάρχει έξω από εκεί.

Η επιλογή για την αναβολή του θανάτου ή τη βελτίωση των συνθηκών της ποινής είναι η υποταγή, η αποδοχή του να αποτελείς μέρος της βιτρίνας των «ιδιομορφιών» που το σύστημα επιδεικνύει για τη δική του διασκέδαση. Γυναίκα, άλλo- otroa, ενός Aρχέτυπου Λαού, Φυλής, Γειτονιάς, Εθνικότητας: κάθε «μοναδικότητα» έχει τη θέση της στο μαγαζί των αξιοπερίεργων, αρκεί να συμπεριφέρεται «καλά». Διαφορετικά, λοιπόν… το «αόρατο χέρι της αγοράς» θα τραβήξει, θα θέσει σε κίνηση τον μοχλό της εξόντωσης.

Παράδειγμα: Το έγκλημα του να γεννιέσαι, να μεγαλώνεις και να αγωνίζεσαι σε παλαιστινιακή γη συνίσταται στην άρνησή σου, την μη αποδοχή να είσαι μέρος της βιτρίνας του κεφαλαίου. Είναι αντίσταση και επανάσταση ενάντια στη μηχανή, να εξεγείρεσαι εναντίον της. Η μηχανή θέλει ένα κέντρο αναψυχής στη Γάζα, αλλά ο παλαιστινιακός πολιτισμός στέκεται εμπόδιο. Ο παλαιστινιακός λαός αγωνίζεται για μια γη όπου να ζει.

Η Παλαιστίνη είναι το καλύτερο παράδειγμα της τελικής κρίσης των λεγόμενων «Εθνικών Κρατών» και των κυβερνήσεών τους. Δεν διατάζουν: υπακούουν κατά βούληση, ανάλογα με την ευκολία. Είναι ανίκανα να προτείνουν μια ανεξάρτητη, αξιοπρεπή και σταθερή συνεπή εξωτερική πολιτική.

Και μπροστά στη συνεχιζόμενη σφαγή, που βρίσκεται σε εξέλιξη, η συνενοχή και η παράλειψη των κυβερνήσεων του κόσμου (με λίγες εξαιρέσεις) είναι αξιολύπητη. Οι αστυνομικές δυνάμεις διαφόρων ευρωπαϊκών και αμερικανικών κυβερνήσεων που καταστέλλουν τις διαδηλώσεις κατά της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα του δυτικού «ανθρωπισμού».

Στον κόσμο του πάνω, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι η αδρανής αργόσχολη και άχρηστη αυλή του βασιλιά. Η Ρωσία και η Κίνα είναι οι κόμητες και οι δούκες που σχεδιάζουν τη βασιλοκτονία και προτείνουν έναν εναλλακτικό μονάρχη. Οι υπόλοιπες εθνικές κυβερνήσεις του κόσμου, εκτός από εκείνες που έχουν σαφώς μιλήσει εναντίον της, είναι οι αγχώδεις σελίδες, που ταράζονται αγωνιώδεις από τις συνεχείς απαιτήσεις και πιέσεις της βασιλικής οικογένειας.

Ποιος παρατηρεί, διαχειρίζεται, διασκεδάζει και στοιχηματίζει σε αυτό που συμβαίνει στο κουτί; Τα μεγάλα κεφάλαια: χρηματοοικονομικά, εμπορικά, βιομηχανικά, και τώρα και ψηφιακά και αεροδιαστημικά.

Οι κυβερνήσεις του κόσμου, ως επί το πλείστον, είναι απλώς οι πωλητές λαχείων για τα στοιχήματα, οι «μεσίτες» των χρηματιστηρίων όπου οι πόλεμοι είναι πάντα σε άνοδο… και η ζωή κάτω… σε κάθοδο. Και, όπως οι διάφοροι Χαβιέρ Μιλέι που υπάρχουν και θα υπάρχουν, είναι αυτοί που είναι επιφορτισμένοι με την αγορά και το σερβίρισμα κρασιού στα μοναρχικά συμπόσια (το αλυσοπρίονο είναι μια ντόπια λεπτομέρεια).

-*-

Ωστόσο, υπάρχουν εκείνοι που προτείνουν μια άλλη πιθανότητα-δυνατότητα: να μην μπούμε στο κουτί ή να βγούμε από αυτό.

Ακόμα περισσότερο: υπάρχουν εκείνοι που αμφισβητούν το ίδιο το κουτί, την αιώνια και παντοδύναμη ύπαρξή του· και τον ισχυρισμό-απαίτηση του να είναι το μόνο σύμπαν που ανέχεται, μέσα του-στο εσωτερικό του, την ποικιλομορφία, τη διαφορετικότητα, τα διάφορα σύμπαντα ή πολυσύμπαντα… φτάνει να είναι εξημερωμένα.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι ετούτο που εμείς οι ζαπατίστας ονομάζουμε «Αντίσταση και Εξέγερση».
Αντίσταση για να μην μπεις στο κουτί, ή, αν είσαι μέσα, Εξέγερση για να πολεμήσεις και να βγεις από εκεί.

Αντίσταση και Εξέγερση που προτείνονται, που στοχεύουν στην καταστροφή του κουτιού, της λογικής που το δημιούργησε και της πεποίθησης ότι «οτιδήποτε άλλο είναι αδύνατο».

Από τα βουνά του Νοτιοανατολικού Μεξικού.