Άκουσα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την ομιλία του Υπουργού Άμυνας στα εγκαίνια της νέας αμυντικής δραστηριότητας της ΜΕΤLEN και ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα από το πόσο γρήγορα η τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα περνούν πλέον στον χώρο της άμυνας. Τα μη επανδρωμένα μέσα, εναέρια, επίγεια, θαλάσσια και υποβρύχια, αλλάζουν ήδη τη μορφή του πολέμου. Το είδαμε με δραματικό τρόπο στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Ένας πόλεμος που πολλοί πίστευαν ότι θα διαρκούσε λίγες ημέρες ,συνεχίζεται για τέσσερα και πλέον χρόνια με τεράστιο ανθρώπινο κόστος και με την τεχνολογία να παίζει πλέον καθοριστικό ρόλο στο πεδίο των επιχειρήσεων. Η χώρα μας προσπαθεί να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Η δημιουργία του νέου υπερσύγχρονου Κέντρου Κυβερνοάμυνας σε συνύπαρξη με το ΕΛΚΑΚ (Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας) είναι τα μέσα που ιδρύθηκαν για να εξυπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό. Η ψηφιακοποίησης της Εθνικής Άμυνας και κατά ακολουθία της χώρας είναι η υποδομή που θα προσφέρει την αλλαγή. Η κυβερνοάμυνα, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, η ανάπτυξη νέων αλγορίθμων και η δημιουργία αυτόνομων συστημάτων δεν αποτελούν πλέον σενάρια επιστημονικής φαντασίας αλλά αναγκαιότητες για την εθνική ασφάλεια. Οι δύο παραπάνω οργανισμοί που προανέφερα, επιδιώκουν αυτούς τους στόχους. Το ΕΛΚΑΚ θα παράγει νέα τεχνολογία και θα χρηματοδοτεί το σύστημα και το Κέντρο Κυβερνοάμυνας θα εξασφαλίζει την ασφάλεια των δικτύων και των εγκαταστάσεων. Με την επικουρία της στρατηγικής μονάδα 1864 που ανήκει στο Κέντρο Κυβερνοάμυνας, θα διαμορφώνονται νέα υλικά και υπηρεσίες. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρώ την προσπάθεια να προσελκυστούν νέοι επιστήμονες και Έλληνες του εξωτερικού που διαπρέπουν στους τομείς αυτούς. Πολύ ενθαρρυντικό και σοφό η εμπλοκή στην βασική εκπαίδευση της ΤΝ των στελεχών παραγωγικών σχολών των Ενόπλων Δυνάμεων. Αυτό γίνεται με το πρόγραμμα του ΜΙΤ TRITON που το διευθύνει ο Έλληνας Καθηγητής Μιχάλης Τριαντάφυλλου και με πρώτους που το παρακολουθούν τους Ναυτικούς Δόκιμους.
Στους πολέμους του μέλλοντος δεν θα κρίνουν τα πάντα μόνο τα όπλα αλλά και τα μυαλά που θα σχεδιάζουν τα συστήματα και τις τεχνολογίες τους Αυτά όταν τα διδάσκεις στους αυριανούς ηγέτες του στρατεύματος, τους κοινωνείς άμεσα με την ΝΤ από τους καλύτερους λειτουργούς της, που είναι οι καθηγητές του ΜΙΤ. Όμως διαβάζοντας όλα αυτά, το μυαλό μου γύρισε πενήντα και πλέον χρόνια πίσω. Το 1973 ήμουν σπουδαστής σε σχολή τηλεπικοινωνιών όταν μια ομάδα στελεχών του MIT επισκέφθηκε τη σχολή μας για να μας μιλήσει για το μέλλον των επικοινωνιών. Την εποχή εκείνη οι τηλεοράσεις ήταν μεγάλες ξύλινες κατασκευές, η εικόνα ασπρόμαυρη και συχνά γεμάτη παράσιτα, ενώ το τηλέφωνο ήταν ένα βαρύ αντικείμενο που βρισκόταν μόνιμα σε μια γωνιά του σπιτιού.
Οι άνθρωποι εκείνοι μας μίλησαν για έγχρωμες επίπεδες τηλεοράσεις που θα κρέμονταν σαν πίνακες στους τοίχους και για τηλέφωνα που θα τα κουβαλούσαμε στην τσέπη μας όπου κι αν πηγαίναμε. Εκείνοι μιλούσαν σοβαρά. Εμείς χαμογελούσαμε δύσπιστα. Η πραγματικότητα που ζούσαμε τότε έκανε αυτές τις προβλέψεις να μοιάζουν σχεδόν απίστευτες. Κι όμως, όλα όσα μας περιέγραψαν έγιναν πραγματικότητα μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Ίσως λοιπόν και όσα σήμερα ακούγονται υπερβολικά για την τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα και τις νέες μορφές άμυνας να αποτελούν απλώς την καθημερινότητα των παιδιών που εκπαιδεύονται σήμερα στις στρατιωτικές σχολές της χώρας. Η δική μας γενιά άκουσε το μέλλον. Η δική τους γενιά θα το δημιουργήσει. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι το πιο αισιόδοξο μήνυμα της νέας εποχής.
Παναγιώτης Φώτου
