Το ερώτημα δεν είναι: γιατί χειροκρότησαν για 25 λεπτά; Το ερώτημα που θα έπρεπε να μας στοιχειώνει είναι: γιατί ο κόσμος είχε ανάγκη 24 ισραηλινούς ώστε να πιστέψει αυτά που έλεγαν οι παλαιστίνιοι για σχεδόν τρία χρόνια; γράφει ο Abo Nasr*
Τρία χρόνια εικόνων. Τρία χρόνια βίντεο. Τρία χρόνια πτωμάτων κάτω από τα ερείπια. Τρία χρόνια παιδιών που ανασύρονται από τα ερείπια. Τρία χρόνια νοσοκομείων πολιορκημένων και βομβαρδισμένων. Τρία χρόνια δημοσιογράφων που κουβαλούσαν κάμερες διαμέσου της φωτιάς, των πυρών. Μερικοί από αυτούς μετέδιδαν τα νέα το πρωί.… …για να γίνουν μετά οι ίδιοι η είδηση καθώς έπεφτε το βράδυ. Και όμως, δεν ήταν αρκετό. Μετά 24 ισραηλινοί εμφανίστηκαν να μιλήσουν για τον πόλεμο από το εσωτερικό του στρατιωτικού κατεστημένου/μηχανισμού. Και ο κόσμος χειροκρότησε. Για 25 λεπτά. Εντάξει… Και μετά; Έχουν σταματήσει οι δολοφονίες, οι σκοτωμοί; Έχουν επιστρέψει στη ζωή τα δολοφονημένα παιδιά; Έχουν επανέλθει στην επιφάνεια οι οικογένειες που ήταν θαμμένες κάτω από τα ερείπια; Έχουν επιστρέψει οι δημοσιογράφοι που σκοτώθηκαν ενώ κατέγραφαν την αλήθεια; Έχουν σταματήσει οι βομβαρδισμοί; Έχει ξεκινήσει η λογοδοσία, η ανάληψη ευθύνης; Όχι. Μην αφήσετε λοιπόν τα χειροκροτήματα να είναι το τέλος της ιστορίας. Η ταινία είναι σημαντική. Οι μαρτυρίες είναι σημαντικές. Και όσοι σπάνε τη σιωπή μέσα στην κοινωνία τους και καταγγέλλουν τα εγκλήματα αξίζουν αναγνώριση. Υπάρχει όμως μια πιο επικίνδυνη παγίδα. Πως η ιστορία περνάει από το: «Τι έκανε το Ισραήλ στη Γάζα;» στο «Κοιτάξτε τον γενναίο ισραηλινό που κατήγγειλε το Ισραήλ». Και ξαφνικά, ο παλαιστίνιος δεν γίνεται τίποτα περισσότερο από ένα φόντο. Το δολοφονημένο παιδί γίνεται μια συγκινητική σκηνή. Ο μάρτυρας δημοσιογράφος γίνεται αριθμός στην αρχή μιας ταινίας. Και η Γάζα καθίσταται ένα εξαιρετικό πολιτιστικό υλικό. Και το έγκλημα; Γίνεται ταινία. Έπειτα ένα φεστιβάλ. Μετά χειροκροτήματα. Έπειτα βραβεία. Και μετά ο δολοφόνος επιστρέφει στη δουλειά. Να το πρόβλημα. Ο παλαιστίνιος δεν χρειαζόταν μια ταινία για να σου πει ότι τον σκότωναν. Χρειαζόταν να πιστέψετε τις κραυγές του. Δεν χρειαζόταν σκηνοθέτη για να εξηγήσει ότι το σπίτι του είχε βομβαρδιστεί. Χρειαζόταν κάποιον να σταματήσει τους βομβαρδισμούς.
Δεν είχε ανάγκη την μαρτυρία ενός στρατιώτη για να αποδείξει ότι είχαν σκοτωθεί πολίτες. Τα σώματά τους ήταν ήδη μπροστά στο οπτικό πεδίο των καμερών όλου του κόσμου. Τότε, τι ακριβώς σας έλειπε; Οι εικόνες ήταν καθαρές. Οι φωνές ήταν καθαρές. Το αίμα ήταν εμφανές. Ωστόσο, φαίνεται πως, για ένα μέρος αυτού του κόσμου, η παλαιστινιακή μαρτυρία παραμένει ελλιπής… μέχρι να προσθέσει ένας ισραηλινός την υπογραφή του. Δεν είναι ασήμαντη λεπτομέρεια. Είναι μέρος του ίδιου του προβλήματος. Ο παλαιστίνιος πεθαίνει ενώ καταγράφει το έγκλημα. Ο ισραηλινός μιλάει γι’ αυτό αργότερα, στη συνέχεια. Και μετά γίνεται ο ήρωας της ιστορίας. Όχι. Το θύμα δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε ξαφνικά εμείς την ύπαρξη ανθρώπων με συνείδηση στην άλλη πλευρά. Το θύμα έχει ανάγκη δικαιοσύνη. Είναι απαραίτητο, έχει ανάγκη να εξακριβωθούν οι ευθύνες. Χρειάζεται να σταματήσουν οι δολοφονίες, οι σκοτωμοί. Έχει ανάγκη το αίμα του να αξίζει κάτι περισσότερο από να καταστεί απλώς υλικό για ένα φεστιβάλ. Δεν θέλω η ταινία να τελειώσει μέσα σε χειροκροτήματα. Θέλω τα πραγματικά ερωτήματα να ξεκινήσουν μετά την ολοκλήρωση, την κατάληξη του: Ποιος έδωσε την εντολή; Ποιος την εκτέλεσε; Ποιος σκότωσε; Ποιος χρηματοδότησε; Ποιος όπλισε; Ποιος προστάτευσε; Και ποιος ήξερε… και σιώπησε; Επειδή δεν χρειαζόμαστε μόνο ταινίες που δυσκολεύουν την άρνηση του εγκλήματος. Χρειαζόμαστε, έχουμε ανάγκη έναν κόσμο που δυσκολεύει, που καθιστά πιο δύσκολη τη διάπραξη των εγκλημάτων. Δεν θέλουμε η Γάζα να γίνει μια σπουδαία ανθρώπινη ιστορία που συγκινεί το κοινό για δύο ώρες, μόνο και μόνο για να δει στη συνέχεια τα πάντα να επιστρέφουν στην κανονικότητα. Θέλουμε να σταματήσει το έγκλημα. Θέλουμε οι υπεύθυνοι να λογοδοτήσουν. Θέλουμε να δοθεί πίσω στα θύματα η αξιοπρέπειά τους. Και θέλουμε ο κόσμος να καταλάβει επιτέλους: Ο παλαιστίνιος δεν χρειαζόταν ποτέ 24 ισραηλινές μαρτυρίες για να πει την αλήθεια. Αιμορραγούσε μπροστά στα μάτια σας όλη την ώρα. Έτσι, αν τα χειροκροτήματα διήρκησαν 25 λεπτά… Είθε η δικαιοσύνη να διαρκέσει περισσότερο από τα χειροκροτήματα. Και είθε το τελευταίο ερώτημα να αιωρείται πάνω από κάθε φεστιβάλ και κάθε οθόνη: Πότε θα τελειώσει η γενοκτονία; Όχι: Πότε θα τελειώσει η ταινία; *παλαιστίνιος σχολιαστής και ανταποκριτής που ζει στη Γάζα
15 Σεπτεμβρίου 2026 –
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος contropiano.org
