Στις 6 του Νοέμβρη του 2008 πέθανε ο Δημήτρης Μανταφιάς χτυπημένος από την λευχαιμία. Ο Στρατηγός Δημήτρης Μανταφιάς, ένα άξιο τέκνο της Ελλάδας προσέφερε τα μέγιστα στην πατρίδα και έκανε πράξεις που πλησίαζαν τον θρύλο. Εγώ τον συνάντησα για πρώτη φορά σαν Υπολοχαγό στο ΚΕΝ της Κορίνθου. Ήταν διοικητής του τρίτου λόχου, όπου υπηρέτησα σαν νεοσύλλεκτος. Η πρώτη μας γνωριμία ήταν επεισοδιακή. Ήμουν στρατεύσιμος εξ αναβολής. Είχα διακόψει τις σπουδές μου και κατέβηκα στην Κόρινθο για να εκτελέσω αυτή μου την υποχρέωση.
Επειδή προηγήθηκαν πληροφορίες που μου έδωσαν άρτι απολυμένοι φίλοι ότι στον στρατό περνά κανείς καλά όταν έχει μέσον, προσπάθησα να βρω και να χρησιμοποιήσω αυτό το εργαλείο για να περάσω καλά. Το ΚΕΝ Κορίνθου που δέχονταν τους επιλεγμένους για εφέδρους αξιωματικούς δεν ήταν δικός μου στόχος αλλά της υπηρεσίας. Δεν το επεδίωκα, γιατί δεν είχα τα βασικά κριτήρια για μια τέτοια επιλογή. Τα κριτήρια αυτά ήταν κυρίως η πολιτική σου προϊστορία και το ισχυρό μέσον. Και τα δύο αυτά προσόντα μου έλειπαν. Κατά συγκυρία κατά την μετάβασή μου για να παρουσιαστώ στον ΚΕΝ Κορίνθου συνάντησα στον σιδηροδρομικό σταθμό της Πελοποννήσου, ένα συγγενή μόνιμο νεαρό αξιωματικό που τον μετέθεταν στην Καλαμάτα. Η όψη μου αλλά και γενικά η όλη μου εμφάνιση πρέπει να ήταν δραματική. Ταξίδεψα νύχτα με το τρένο της εποχής του πενήντα που έκαιγε κάρβουνο. Ήταν Ιούλης μήνας με καύσωνα και εγώ φορούσα άσπρο πουκάμισο και σε όλη την διαδρομή βρισκόμουν όρθιος μπροστά στο ανοιχτό παράθυρο της αμαξοστοιχίας, στον διάδρομο. Την μαυρίλα από το πρόσωπο μου κατόρθωσα να την διώξω, από το άσπρο μου πουκαμισάκι όμως ήταν αδύνατον. Η προσπάθεια του συγγενή για να με εμψυχώσει, λίγα απέδωσε. Με έδωσε κουράγιο όμως ότι θα επικοινωνήσει με τον Διοικητή του Λόχου μου για να με βάλει γραμματέα για να περάσω καλά όσο θα είμαι στην Κόρινθο. Το πρώτο γράμμα που έστειλα αμέσως μόλις ντύθηκα φαντάρος, ήταν στον συγγενή. Του έγραψα τα στοιχεία του Διοικητή μου που ήταν ο Υπολοχαγός τότε Δημήτρης Ματαφιάς. Οι πληροφορίες που μου έγραψε στο απαντητικό του γράμμα με γέμισαν χαρά. Μου έλεγε ότι ο Μανταφιάς ήταν συμμαθητής του και φίλος καρδιακός. Μέσα στο δικό μου γράμμα υπήρχε και ένας κλειστός φάκελος που απευθύνονταν στον Λοχαγό μου. Συμβουλή, να παραδώσω τον φάκελο στον ίδιο μυστικά. Το πρωί της άλλης μέρας τον περίμενα στην σκάλα που ανέβαινε στο γραφείο του λόχου. Τον χαιρέτισα και του είπα με φωνή τρεμάμενη στα αλήθεια, ότι έχω ένα γράμμα για εκείνον. Το πήρε έριξε μια ματιά στον αποστολέα, μου έριξε ένα βλέμμα που μου κόπηκαν τα πόδια και μου είπε να τον ακολουθήσω. Στάθηκα προσοχή μπροστά στο γραφείο του με την καρδιά μου να έχει πιάσει πάνω από διακόσιους χτύπους στο λεπτό. Μου ρώτησε το όνομά μου ενώ ταυτόχρονα έσκισε την επιστολή που του έδωσα σε πολλά κομματάκια και την πέταξε επιδεικτικά στο καλάθι των αχρήστων που ήταν στο πλάι του. Στάθηκε μπροστά στο παράθυρο και απευθύνθηκε στον Επιλοχία που ήταν κάτω με συντεταγμένο τον λόχο. Φώναξε με την βροντώδη φωνή του: «Επιλοχία, ο Παναγιώτης Φώτου ζητά ιδιαίτερη μεταχείριση και θα του την προσφέρεις. Δεν θα υπάρξει ημέρα δίχως να βρίσκεται σε αγγαρεία και πάντα τρεις με πέντε στη σκοπιά. Πήγαινε παιδί μου και να ξέρει ότι για τον Στρατό όλα τα Ελληνόπουλα που έρχονται να υπηρετήσουν την Πατρίδα είναι ίσα, δεν υπάρχουν εξαιρέσεις. Αυτά μου είπε ο Ματαφιάς, να γράψεις στον συνάδελφο και φίλο μου τον συγγενή σου. Δεν τα έγραψα αυτά που μου είπε στον συγγενή μου αλλά αντιπαρατέθηκα εγώ μαζί με τον Δημήτρη Μανταφιά για μια προφανή αδικία που μου έγινε. Η αντιπαράθεση αυτή έγινε μετά από 50 ημέρες παραμονής μου στο ΚΕΝ της Κορίνθου. Σε όλο αυτό το διάστημα η εντολή του Λοχαγού μου εκτελέστηκε από τον Επιλοχία με θρησκευτική ευλάβεια. Ευτυχώς δεν με έστειλε στην Καλλιόπη εκεί για μένα θα ήταν η κόλαση και του το ανέφερα. Η αδικία που μου έγινε ήταν ότι είχα περάσει όλα τα τεστ για την επιλογή μου για Δόκιμος και τα ακριβή αποτελέσματα τους μου έγιναν γνωστά από φίλο συγκάτοικο στη Θεσσαλονίκη και συνάδελφο. Είχε στρατευθεί πριν από ένα χρόνο και τον είχαν βοηθό της εξεταστικής ομάδας που μας έκανε τα τεστ. Ήμουν κοντά στους πρώτους.
Η δυναμική αντιπαράθεσή μου με τον Ματαφιά έγινε στην σκοπιά Εξαμήλι στις τέσσερις η ώρα το πρωί. Συνήθεια του να κάνει εφόδους στις σκοπιές ευθύνης του Λόχου του. Την ημέρα εκείνη η έφοδος έγινε στην δική μου σκοπιά την ώρα εκείνη. Ήταν μαζί με τον πρασινοσκουφη Επιλοχία και πιθανόν θα έκαναν αρπαγή σκοπού. Τους αντιλήφθηκα. Τους σταμάτησα ζητώντας τους το σύνθημα της ημέρας. Δεν μου έδωσαν σημασία. Προχωρούσαν προς την σκοπιά μου. Πρότεινα το όπλο μου και με δυνατή φωνή ζήτησα πάλι να σταματήσουν γιατί θα πυροβολήσω. Είχαν φτάσει στα δέκα βήματα. Δεν σταμάτησαν, άναψαν φακό για να δω τα πρόσωπά τους. Γεμάτος άγχος και με φωνή τρεμάμενη ζήτησα να σταματήσουν. Δεν το έκαναν, πυροβόλησα τρία μέτρα μπροστά τους. Σταμάτησαν και έκαναν σωστά την παρουσία τους όπως προβλέπονταν από τους κανονισμούς. Ήρθαν κοντά μου και ο Επιλοχίας φανερά τρομοκρατημένος μου λέει με οργή, «Καλά θα χτυπούσες τον Λοχαγό σου!» Ναι του απάντησα έτσι με διδάξατε, αυτό έκανα. Επενέβει ο Ματαφιάς λέγοντας «Άσε τον, έκανε σωστά την δουλειά του». Πήρα θάρρος και του είπα οργισμένος. «Έκανα καλά την δουλεία μου κύριε Λοχαγέ. Εδώ και δύο μήνες έχω κάνει όλες τις αγγαρείες του Λόχου. Το τρείς με πέντε νούμερο το παντρεύτηκα. Με αδικήσατε κύριε, τόσο μεγάλο ήταν το παραστράτημα μου; Η μεγαλύτερη αδικία που μου γίνεται από το σύστημά σας είναι το γεγονός ότι επιλέχτηκα από την ομάδα των τεστ και μάλιστα σε καλή σειρά και δεν γίνομαι δόκιμος. Ποιά είναι ισότητα και ποια δικαιοσύνη κύριε που μου επιβάλατε αυτήν την τιμωρία». Ξαφνιάστηκε από το θράσος μου και την επιθετικότητά μου στο πρόσωπό του. Με κοίταξε με ένα βλέμμα κατανόησης και μου είπε αν τα πράγματα είναι όπως του τα περιγράφω Αξιωματικός θα γίνω. Άρχισαν να φεύγουν οι διάφορες ομάδες προς τις διάφορες σχολές εφέδρων αξιωματικών, με τελευταία αυτήν της ΣΕΑΠ και εγώ δεν ήμουν μέσα. Αντίθετα ήρθε μετάθεση για το Χαϊδάρι στις Διαβιβάσεις σαν λοχίας. Η απογοήτευση μου μεγάλη για την ακεραιότητα του Δημήτρη Ματαφιά που παρόλα αυτά, τον θαύμαζα σαν αξιωματικό. Στο Χαϊδάρι έμεινα μια εβδομάδα. Ήρθε διαταγή για μετάθεσή μου στο Ηράκλειο στην ΣΕΑΠ. Τον Δημήτρη Μανταφιά τον συνάντησα απροσδόκητα μετά από δεκατέσσερα χρόνια στην Καβάλα. Ένα μεσημέρι γυρνώντας από τη δουλειά, είδα κάποιον να προσπαθεί να παρκάρει ένα σκάφος επάνω σε ένα τρέιλερ. Δυσκολεύονταν, πήγα να βοηθήσω. Τον είδα, τον γνώρισα, ήταν ο Δημήτρης ο Μανταφιάς. Τον ευχαρίστησα για τη βοήθειά του. Το αρνήθηκε «Εγώ δεν έκανα τίποτε, άξιζες και έγινες». Του υπενθύμισα όλη την προϊστορία μας. Τα θυμόνταν όλα αλλά αρνήθηκε ότι έγινα Έφεδρος Αξιωματικός από δική του ενέργεια. «Εγώ δεν έκανα τίποτε άξιζες και έγινες Αξιωματικός. Εξάλλου είδες πολλούς εφέδρους να έχουν τον βαθμό του Εφέδρου Λοχαγού που έχεις εσύ;». Ήξερε και τον βαθμό που αναγράφονταν στο τελευταίο φύλο πορείας που είχα πάρει πριν από λίγες μέρες. Ξαφνιάστηκα. Την πορεία και την εξέλιξη του Στρατηγού του Δημήτρη Μανταφιά την παρακολουθούσα από όποιο μέσο μπορούσα. Με την Χούντα των Συνταγματαρχών δεν είχε καμιά σχέση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ένα περιστατικό στον Έβρο: Όταν ο τότε διοικητής του (συνταγματάρχης προσκείμενος στο καθεστώς) κάλεσε τους αξιωματικούς για ποτό, ο Ματαφιάς (τότε Ταγματάρχης) ήταν ο μόνος που δεν εμφανίστηκε.
Όταν ερωτήθηκε την επόμενη ημέρα στην αναφορά του στρατοπέδου γιατί απουσίαζε, απάντησε ευθαρσώς μπροστά σε όλους: «Δεν πήγα διότι εγώ δεν πίνω ποτά μαζί με τους εχθρούς μου», αφήνοντας άναυδη τη διοίκηση. Μετά την επικράτηση της Χούντας απομακρύνθηκε από το στράτευμα λόγω των δημοκρατικών του φρονημάτων και την άρνησή του να συνεργαστεί μαζί τους. Μετά την πτώση της Χούντας αποκαταστάθηκε και ζήτησε να πάει εθελοντικά στην Κύπρο… Εκεί ο Αντιστράτηγος Δημήτρης Ματαφιάς ανέλαβε την Διοίκηση της Εθνικής Φρουράς. Η θητεία του στην Κύπρο ιστορική, άφησε εποχή. Οι Κύπριοι τον Λάτρεψαν. Αναβάθμισε ριζικά το αξιόμαχο της φρουρά. Γνώριζε πλήρως τις ανάγκες του νησιού. Ως Αρχηγός έδωσε μεγάλη έμφαση στην σκληρή εκπαίδευση στην οποία συμμετείχε. Ήταν παντού παρών. Έμεινε γνωστός ως ο «αόρατος», ο ακούραστος αρχηγός. Εμφανιζόταν απροειδοποίητα σε στρατόπεδα και φυλάκια της γραμμής αντιπαράταξης μέρα και νύχτα για να ελέγξει την ετοιμότητα, ενώ εφάρμοζε τη φιλοσοφία ότι ο διοικητής πρέπει να κάνει πρώτος αυτό που απαιτεί από τους στρατιώτες του. Προηγούμενα υπηρέτησε ως Διοικητής. 98 Ανωτέρας Διοίκησης Ταγμάτων Εθνοφυλακής στη Λέσβο. Άφησε εποχή στο νησί που τον θυμούνται μέχρι σήμερα ντόπιοι και στρατιώτες. Ήταν ο «αόρατος Στρατηγός». Αναδιάρθρωσε πλήρως την άμυνα του νησιού και εμπέδωσε ένα αίσθημα απόλυτης ασφάλειας. Η φιλοσοφία ότι ο Στρατηγός ήταν παντού και η θεωρία του ότι αυτά που ζητάς από τον στρατιώτη πρέπει πρώτα να τα κάνεις εσύ. Όλα αυτά μου θύμισαν την έφοδο στην δική μου σκοπιά, εκεί στο Εξαμήλι. Ήταν ο ίδιος άνθρωπος, δεν άλλαξε καθόλου. Αμέριστη συμπαράσταση στον στρατιώτη και πάντα δίπλα του να βοηθήσει. Οι στρατιώτες τον λάτρευαν. Ενεργή και έμπρακτη η συνδρομή του στον αγώνα του Κουρδικού Λαού, ιδιαίτερα του PKK, στον Ένοπλο αγώνα τους ενάντια στους Τούρκους. Επισκέφτηκε στην κοιλάδα Μπεκάα μονάδες εκπαίδευσης των Κούρδων μαχητών και είχε επαφές με τον αρχηγό τους Αμπντουλάχ Οτζαλαν. Η ΜΙΤ μυστική υπηρεσία πληροφοριών της Τουρκίας το επικήρυξε για την εμπλοκή του αυτή. Νόμισαν ότι θα τον φοβίσουν. Στο νου μου ήρθε εκείνη η εικόνα στο Εξαμήλι, όταν οι σφαίρες έπεσαν στα πόδια του και τις αγνόησε. Στις 6 του Νοέμβρη του 2008 άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 73 ετών. Σκληρός ο αγώνας του με τη λευχαιμία. Οι Κύπριοι φοιτητές προσέτρεξαν και προσέφεραν επανειλημμένα το αίμα τους στον τελευταίο αγώνα της ζωής του. Ήταν ο δικός τους Στρατηγός. Επιθυμία του να τον σκεπάσει η Κυπριακή Γη. Η ταφή του έγινε στην Κύπρο με Δημοσιά Δαπάνη του Κυπριακού Κράτους. Είμαι ευτυχής που συνάντησα στο δρόμο της ζωής τον Μεγάλο αυτόν Στρατηγό που με επηρέασε πολύ ο τρόπος της ζωής του. Ας είναι ΑΘΑΝΑΤΟΣ
Παναγιώτης Φώτου
