«Η ήπειρος μας έχει ανατεθεί από τη Θεία Πρόνοια για την ανάπτυξη του μεγάλου πειράματος ελευθερίας και αυτοδιοίκησης». Όχι, δεν το είπε ο δικτάτορας Ντόναλντ Τραμπ. το εξέφρασε και το άφησε γραμμένο ο Τζον Κότον, ηγέτης της αίρεσης των πουριτανών, μιας από τις δύο που άρχισαν να κατοικούνται με αγγλοσάξονες σε αυτό που αργότερα θα γινόταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, γράφει ο Hernando Calvo Ospina *.
Με «θεϊκή εντολή», αυτοί οι εισβολείς οικειοποιήθηκαν τις γαίες των ιθαγενών λαών. Θυμηθείτε ότι τόσο η αίρεση των πουριτανών όσο και η αίρεση των προσκυνητών έσπειραν το μεσσιανικό ιδεολογικό πλαίσιο αυτού του έθνους, όπως θα δούμε σε μερικά παραδείγματα. Η φράση «η Αμερική για τους Αμερικανούς» είναι μια φράση που, τις τελευταίες εβδομάδες, έχει επαναληφθεί σε μπαρ και συγκεντρώσεις, κυρίως στη Λατινική Αμερική. Ούτε αυτή δεν εκφωνήθηκε από τον δικτάτορα Τραμπ. Συνοψίζει την περίφημη ομιλία του Προέδρου Τζέιμς Μονρόε στις 2 δεκεμβρίου 1823, που ειπώθηκε ενώπιον του Κογκρέσου και είναι γνωστή ως «Δόγμα Μονρόε». Με αυτό, η κυβέρνηση των ΗΠΑ διεκδίκησε την κυριότητα της ηπείρου και ανέλαβε τον ρόλο του προστάτη, μιας κηδεμονίας, ενός φύλακα που κανείς δεν είχε ζητήσει, αλλά η οποία χρησίμευσε σε αυτήν ως δικαιολογία για πολυάριθμες περιφερειακές παρεμβάσεις κατά τον 19ο και 20ό αιώνα. Και είναι αυτό το δόγμα που αποφάσισε να αναβιώσει ο Τραμπ.
“Ολόκληρη η ήπειρος μας έχει ανατεθεί από τη Θεία Πρόνοια για την ανάπτυξη του μεγάλου πειράματος της ελευθερίας και της αυτοκυβέρνησης. Είναι ένα δικαίωμα, όπως αυτό ενός δέντρου, να αποκτά τον αέρα και το έδαφος που είναι απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη των δυνατοτήτων του και για την επίτευξη της προορισμένης του ανάπτυξης. Αυτή δεν είναι μια επιλογή για τους αμερικανούς, αλλά ένα πεπρωμένο που δεν μπορούν να απαρνηθούν, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε την απόρριψη του θελήματος του Θεού. Οι αμερικανοί έχουν μια αποστολή να εκπληρώσουν: να επεκτείνουν την ελευθερία και τη δημοκρατία και να βοηθήσουν τις κατώτερες φυλές. Στη συνέχεια, πρέπει να φέρουν το φως της προόδου στον υπόλοιπο κόσμο και να διασφαλίσουν την ηγεσία τους, μιας και είναι το μόνο ελεύθερο έθνος στη Γη“.
“Ο άνθρακας είναι ένα δώρο από την Πρόνοια, που φυλάσσεται από τον Δημιουργό όλων των πραγμάτων στα έγκατα της Ιαπωνίας προς όφελος της ανθρώπινης οικογένειας. Η ποσότητα άνθρακα που διαθέτει αυτή η χώρα είναι τόσο άφθονη που η κυβέρνησή της δεν έχει κανένα βάσιμο λόγο να μην μας παρέχει αυτόν τον πόρο σε λογική τιμή.” Δηλαδή, σχεδόν χαρισμένο. Ίσως ο Τραμπ αντέγραψε την ιδέα για να αναφερθεί στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, του Ιράκ, του Αφγανιστάν ή της Συρίας… αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτά τα λόγια ειπώθηκαν από τον υπουργό εξωτερικών Ντάνιελ Γουέμπστερ στις 10 ιουνίου 1851, κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μίλαρντ Φίλμορ. Αυτή η δήλωση όχι μόνο καταδεικνύει την παρεμβατική και επεμβατική λογική των Ηνωμένων Πολιτειών από τον 19ο αιώνα, αλλά και έθεσε ένα προηγούμενο για τη νομιμοποίηση της λεηλασίας των πόρων άλλων λαών. Υπό αυτή την οπτική γωνία, η κυριαρχία των άλλων μεταμορφώνονταν σε ένα αθέμιτο εμπόδιο, καθώς οι πόροι θεωρούνταν δικοί τους, ακόμη και αν ήταν «κατατεθειμένοι, αποθηκευμένοι» εκτός των συνόρων τους.
“Είμαστε οι κύριοι, τα αφεντικά των Φιλιππίνων. Επιλεχθήκαμε από τον Θεό για να φέρουμε τον πολιτισμό σε αυτά τα νησιά. Το καθήκον μας είναι αυτοκρατορικό. Δεν υπάρχει άλλο πεπρωμένο για εμάς. […] Η σημαία της χώρας μας πρέπει να είναι η σημαία της ελευθερίας, και πρέπει να κυματίζει σε όλες τις γωνιές του κόσμου. Δεν θα απαρνηθούμε το ρόλο μας στην αποστολή της φυλής μας, διαχειριστή, υπό τον Θεό, του πολιτισμού του κόσμου“. Ούτε αυτά τα λόγια ειπώθηκαν από τον δικτάτορα Τραμπ. Ανήκουν στον γερουσιαστή Άλμπερτ Μπέβεριτζ, σε μια ομιλία του στη Γερουσία στις 9 φεβρουαρίου 1900. “Εάν ένα έθνος επιδεικνύει την ικανότητά του να ενεργεί με εύλογη αποτελεσματικότητα και αίσθημα ευπρέπειας σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, εάν διατηρεί την τάξη και σέβεται τις υποχρεώσεις του, δεν έχει κανένα λόγο να φοβάται μια παρέμβαση των Ηπα. Αλλά η χρόνια αδικία ή η ανικανότητα που προκύπτει από μια γενική χαλάρωση των κανόνων μιας πολιτισμένης κοινωνίας μπορεί κατά συνέπεια να απαιτήσει – στην Αμερική ή αλλού – την παρέμβαση ενός πολιτισμένου έθνους. Στο δυτικό ημισφαίριο, η προσκόλληση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Δόγμα Μονρόε μπορεί να τις υποχρεώσει, ακόμη και ενάντια στη θέλησή τους, σε κατάφωρες περιπτώσεις αδικίας ή αδυναμίας, να ασκήσουν μια δύναμη/εξουσία διεθνούς αστυνομίας.”
Όχι, η προέλευση αυτών των απαίσιων φράσεων δεν είναι ο δικτάτορας Τραμπ, αν και του αρέσει να τις οικειοποιείται. Τις εξέφρασε ο πρόεδρος Θεόδωρος Ρούσβελτ στο μήνυμα του προς το Κογκρέσο στις 6 δεκεμβρίου 1904, σε αυτό που αργότερα θα γινόταν γνωστό ως «Ανταμοιβή στο Δόγμα Μονρόε» ή «Ανταμοιβή Ρούσβελτ», “Corollario alla Dottrina Monroe“, ή “Corollario Roosevelt“.
“Δεν είναι μακριά η μέρα που τρεις σημαίες με αστέρια και ρίγες θα σηματοδοτήσουν την έκταση της επικράτειάς μας σε τρία ισαπέχοντα σημεία: μια στον Βόρειο Πόλο, μια άλλο στη Διώρυγα του Παναμά και η τρίτη στον Νότιο Πόλο. Ολόκληρο το ημισφαίριο θα είναι δικό μας, όπως στην πραγματικότητα, λόγω της φυλετικής μας ανωτερότητας, είναι ήδη ηθικά δικό μας.“
Αν και κουβαλάει αυτό το συναίσθημα βαθιά μέσα του, ο δικτάτορας Τραμπ δεν είναι καν αρκετά έξυπνος για να διατυπώσει μια τέτοια φράση. Το εξέφρασε ο πρόεδρος Γουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ το 1912, εν μέσω των στρατιωτικών επεμβάσεων που πραγματοποιούσαν τότε τα αμερικανικά στρατεύματα ηπα στη Λατινική Αμερική.
Έτσι μίλησαν και έτσι έκαναν. Έτσι συνεχίζουν να είναι. Η ευθύνη, φυσικά, βαρύνει τη Θεία Πρόνοια, η οποία τους καταδίκασε σε αυτό το «προφανές πεπρωμένο» της επιβολής του πολιτισμού και της δημοκρατίας μέσω του εκβιασμού των όπλων. Ο Τραμπ, όπως και οι προκάτοχοί του, δεν είχε άλλη επιλογή.
* από Cuba Debate
27 Φεβρουαρίου 2026 –
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος contropiano.org
