Αυτές τις ημέρες λόγω της θλιβερής επετείου της εισβολής των Τούρκων στην Κύπρο, διαβάζουμε πολλά συγκινητικά κατορθώματα και θυσίες παλικαριών αντίστασης κατά της εισβολής των Τούρκων. Ήρωες Έλληνες και Κύπριοι Αξιωματικοί και Οπλίτες που πολέμησαν ηρωικά, κατά την πρώτη εισβολή του Αττίλα και έδειξαν με τη θυσία τους πόσο εύκολα θα μπορούσε να αποτραπεί η εισβολή, αν οργανωμένα και με τάξη γίνονταν η απόκρουση έστω και με τα ίδια τους τα μέσα, τα υποτυπώδη των Κυπρίων.
Αυτή η μικρή αντίσταση αποτυπώνεται στο αποτέλεσμα που επέφερε στην ψυχολογία των εισβολέων αλλά και στα θύματα που μέτρησε ο στρατός τους τις πρώτες ημέρες. Η Τουρκική Ηγεσία σε όλο της το εύρος γνώριζε ότι δεν θα υπάρξει Ελληνική αντίδραση από επίσημα Αμερικανικά χείλη. Ο Κίσινγκερ φρόντισε πρώτα μέσω της CIA να εμπαίξει τον Ιωαννίδη ότι διώχνοντας τον Παπά από το νησί θα του εξασφάλιζε την Ένωση και έκανε το ανόητο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974. Μέσω του υφυπουργού του πάλι Σίσκο, ο οποίος συμφώνησε με την Στρατιωτική Ηγεσία της Ελλάδας (Μπονάνο, Αραπάκη, Παπανικολάου) ότι δεν θα υπάρξει αντίδραση και δεν θα γίνει Ελληνοτούρκικος πόλεμος. Άρα γνώριζαν εκ των προτέρων ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν τα σαρωτικά μέσα υπεροπλίας που είχε στην διάθεση της τότε η Ελλάδα. Έτσι, από τη δειλία των παραπάνω ανδρών χάθηκαν χιλιάδες Λεβέντες Έλληνες και Κύπριοι, αντί να πνίξουν μια και καλή τα όνειρα των Τούρκων για να μπουν στο νησί. Και οι λίγοι αυτοί που αντιστάθηκαν τους έκαναν να τα χάσουν. Να βουλιάζουν δικά τους πλοία, να ρίχνουν δικά τους αεροπλάνα και να βρίσκονται σε διαρκή σύγχυση. Στον άνισο αυτό αγώνα έγιναν πολλές ηρωικές πράξεις που με συγκίνηση τις γνωρίζουμε μέσα από τα ΜΜΕ. Εγώ στο σημείο αυτό θα παραθέσω στις παρακάτω γραμμές την προσωπική μου γνώση για δυο παλικάρια που γνώρισα και ο ένας από αυτούς βρήκε φρικτό θάνατο μέσα στο αεροπλάνο Noratlas ΝΙΚΗ4 της καταδρομικής επιχείρησης ΝΙΚΗ, χτυπημένο από φίλια πυρά. Πρώτα θα αναφέρω τον Ταξίαρχό του Ελληνικού Στρατού τον Κώστα Παπαϊωάννου.
Ο Κώστας κατάγονταν από την Αμμόχωστο και ήταν γιός παππά. Από τα μαθητικά του χρόνια συμμετείχε στον Αγώνα της ΕΟΚΑ Α΄. Εισήχθη στην Σχολή Ευέλπιδων και όταν αποφοίτησε, υπηρέτησε σαν ανθυπολοχαγός στην Ελευθερούπολη της Καβάλας στο 512 ΤΠ. Εκεί γνωριστήκαμε με τον Κώστα ανθυπολοχαγός αυτός του δευτέρου Λόχου και έφεδρος ανθυπολοχαγός εγώ του τρίτου του ίδιου Τάγματος. Ο Κώστας προτιμούσε την συντροφιά μας. Δεν είχε την έπαρση άλλων και κοινός στόχος μας εκεί ήταν τα παιδιά που μας έρχονταν από τα αρχικά Κέντρα Παρουσίασης να τα εκπαιδεύσουμε άρτια και να τα στείλουμε έτοιμους οπλίτες στα τάγματα προκάλυψης. Την υπηρεσία αυτή ανέλαβε να εκτελέσει κατεβαίνοντας μυστικά στην Κύπρο το 1965. Τότε ο Γεώργιος Παπανδρέου εκτός από την Μεραρχία που κατέβασε στην Κύπρο, πάρθηκε η απόφαση να κατέβουν Κύπρο εθελοντικά, όσοι Κύπριοι αξιωματικοί υπηρετούσαν στον Ελληνικό Στρατό. Σκοπός της καθόδου τους ήταν η σωστή εκπαίδευση των νέων της Κύπρου για να αντιμετωπίσουν την Τουρκική απειλή. Τομέας δράσης του Κώστα η περιοχή του Κυθρέα και της Αμμοχώστου. Στην Κυθρέα ο Κώστας Πλατής, μ’ αυτό το όνομα κατέβηκε στην Κύπρο, έτυχε αμέσως του σεβασμού και της εκτίμησης από τους κατοίκους, έγινε νονός σε πολλά παιδιά που του προσφέρθηκαν για να τα βαπτίσει. Οργάνωσε την Εθνοφυλακή της περιοχής με πρότυπες μεθόδους εκπαίδευσης τόσο στον ορθόδοξο, αλλά και στον ανορθόδοξο πόλεμο.
Τα αποτελέσματα της δουλειάς του φάνηκαν κατά την εισβολή των Τούρκων. Το 1974: Κατά την τουρκική εισβολή, ως έμπειρος αξιωματικός με βαθιά γνώση της περιοχής Αμμοχώστου και της Μεσαορίας, συμμετείχε στην οργάνωση των αμυντικών γραμμών πριν από την πτώση των περιοχών αυτών στον «Αττίλα ΙΙ». Ο Παπαϊωάννου είχε οργανώσει αμυντικά φυλάκια στην περιοχή της Χαλεύκας. Όταν εκδηλώθηκε η τουρκική προέλαση, οι άνδρες του, εφαρμόζοντας τακτικές ανταρτοπόλεμου που ο ίδιος τους είχε διδάξει, κατάφεραν να εγκλωβίσουν τουρκικές αναγνωριστικές μονάδες στα στενά περάσματα του βουνού. Η δράση του εκεί καθυστέρησε την κυκλωτική κίνηση των Τούρκων προς την πεδιάδα της Μεσαορίας. Στις 14 Αυγούστου 1974, οι ελληνικές δυνάμεις δέχθηκαν τη μαζική επίθεση της τουρκικής μεραρχίας θωρακισμένων. Ο Παπαϊωάννου, παρά την καθολική υπεροχή του εχθρού σε άρματα μάχης και την άναρχη κατάρρευση των διπλανών γραμμών, αρνήθηκε να υποχωρήσει αμαχητί. Κράτησε τους άνδρες του στις θέσεις τους, καθηλώνοντας τις τουρκικές δυνάμεις για ώρες, επιτρέποντας σε εκατοντάδες αμάχους από την περιοχή της Κυθρέας να διαφύγουν τη σφαγή και την αιχμαλωσία. Απαγκίστρωσε τις μονάδες που διοικούσε συντεταγμένα σώζοντας τους άνδρες του από την ατιμωτική παράδοση και αιχμαλωσία. Οι συμπολεμιστές και ολόκληρη η Κυθρέα.Τον θυμούνται με ευγνωμοσύνη σαν έναν «αγνό αγωνιστή».
Δεν εγκατέλειψε τους άνδρες του μέσα στο χάος της προδοσίας της Αμμοχώστου. Τον Δημήτρη Τσαμκιράνη τον Δόκιμο Έφεδρο Αξιωματικό των Καταδρομών που έχασε την ζωή του στο μεταγωγικό αεροπλάνο Noratlsas που εβλήθη από φίλια πυρά κατά τη διάρκεια της αποστολής «ΝΙΚΗ4», τον γνώρισα σα μαθητή. Έρχονταν και παρακολουθούσε μαθήματα φυσικομαθηματικών στην τότε Βασιλική Πρόνοια όπου είχα εγώ την φροντίδα. Ήταν ένα παιδί με σπινθηροβόλο βλέμμα τον ενδιέφερε η πρόοδός του και αν θυμάμαι καλά ετοιμάζονταν για σπουδές στα Οικονομικά. Ο τραγικός του θάνατος με συγκλόνισε, όταν τον έμαθα τότε. Ο μόνος επιζών εκείνου του τραγικού δυστυχήματος, ο Καταδρομέας Θανάσης Ζαφειρίου που πήδηξε στο κενό φλεγόμενος από ύψος 80 μέτρων, ανέφερε για τον Δημήτρη ότι τους εμψύχωνε μέχρι την τελευταία στιγμή. Εκείνο δε που ήταν συγκλονιστικό, όμως όπως αναφέρουν, ήταν το γεγονός ότι στο ίδιο αεροπλάνο και στην ίδια θέση με τον Δημήτρη κάθονταν ένας συντοπίτης του και φίλος του ο Καταδρομέας Αναστάσιος Χατζόπουλος (από τη Γαληψό Καβάλας). Έχασε τη ζωή του ακαριαία δίπλα στον Τσαμκιράνη και τα λείψανά τους ταυτοποιήθηκαν πολλές δεκαετίες μετά με τη μέθοδο DNA. Αποδυκνείεται ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους στρατηγούς και τις κυβερνήσεις. Γράφεται και από εκείνους που, όταν ήρθε η ώρα, στάθηκαν απέναντι στον εχθρό και έδωσαν τη ζωή τους. Αιωνία τους η μνήμη.
Παναγιώτης Φώτου
