Υπάρχει κάτι πολύ μεγαλύτερο από την περίπτωση της Autistici/Inventati caso Autistici/Inventati στην απόφαση της κυβέρνησης των Ηπα να συμπεριλάβει την ιταλική συλλογικότητα στον κατάλογο των Ειδικά Ορισμένων Παγκόσμιων Τρομοκρατών, Specially Designated Global Terrorists. Το να θεωρούμε αυτή την επιλογή απλώς μια τραμπική παραξενιά/το να βλέπουμε αυτή την επιλογή απλώς σαν ένα τραμπικό καπρίτσιο θα σήμαινε ότι παραβλέπουμε την πολιτική διαδικασία που λαμβάνει σχήμα, γράφει το Osservatorio Repressione, Παρατηρητήριο Καταστολής.
Το θέμα δεν είναι αν μια μικρή ιταλική κολεκτίβα που παρέχει ανεξάρτητες ψηφιακές υπηρεσίες εδώ και είκοσι πέντε χρόνια έχει ξαφνικά γίνει απειλή για την ασφάλεια της μεγαλύτερης στρατιωτικής δύναμης του πλανήτη. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι άλλο: γιατί ο αντιφασισμός γίνεται μια κατηγορία της αντιτρομοκρατίας;
Η απάντηση βρίσκεται στην οικοδόμηση ενός νέου εσωτερικού εχθρού: nuovo nemico interno. “Antifa” «Αντιφά» δεν υποδηλώνει μια δομημένη οργάνωση, με μια ηγεσία, ιεραρχία, ένα ενιαίο πρόγραμμα και ένα καθορισμένο σύστημα ένταξης / υπαγωγής / ανήκειν. Είναι μια εξαιρετικά ευρεία πολιτική κατηγορία εντός της οποίας συνυπάρχουν ποικίλες εμπειρίες, πρακτικές και κουλτούρες.
Αυτή ακριβώς η ασάφεια, ωστόσο, αποτελεί τη μεγαλύτερη κατασταλτική της χρησιμότητα σήμερα. Εάν ο εχθρός δεν έχει ακριβή όρια, αυτά τα σύνορα μπορούν να καθορίζονται κάθε φορά/ανά περίπτωση από την εξουσία.
Είναι η παλιά λογική του κυνηγιού μαγισσών που εφαρμόζεται στις σύγχρονες πολιτικές συγκρούσεις. Πρώτα κατασκευάζεται μια κατηγορία αρκετά ασαφής/αόριστη ώστε να περιλαμβάνει πολύ διαφορετικά θέματα. στη συνέχεια, αποδίδεται μια γενική επικινδυνότητα σε αυτήν την κατηγορία. τέλος, η υποψία μετατοπίζεται από τη συμπεριφορά στο άτομο, από το άτομο στις σχέσεις του και από τις σχέσεις στις δομές που του επιτρέπουν να επικοινωνεί.
Δεν είναι πλέον απαραίτητο να αποδειχθεί τι έχει κάνει κάποιος. Αρκεί να διαπιστωθεί σε ποιο περιβάλλον ανήκει, ποιες ιδέες μοιράζεται, ποιους ιστότοπους επισκέπτεται, ποια εργαλεία χρησιμοποιεί, και σε ποιους αγώνες εκφράζει αλληλεγγύη.
η Autistici/Inventati καθιστά εμφανή αυτόν τον μετασχηματισμό. Η αμερικανική εισαγγελία/κατηγορία δεν ισχυρίζεται ότι η ομάδα οργάνωσε επιθέσεις ή συμμετείχε υλικά σε βίαιες πράξεις. Τους προσάπτει ότι παρείχαν ψηφιακή υποδομή που χρησιμοποιήθηκε από ομάδες τις οποίες η Ουάσινγκτον θεωρεί υπεύθυνες για δολιοφθορά και βιαιοπραγίες. Αυτό αποτελεί ένα τεράστιο προηγούμενο. Σημαίνει μετατόπιση της πολιτικής ευθύνης για τις ενέργειες ορισμένων χρηστών της στον διαχειριστή της υποδομής.
Εφαρμοσμένη με συνέπεια, αυτή η λογική θα πρέπει να οδηγήσει σε παράδοξες συνέπειες. Το Facebook, το Instagram, το X, το Telegram και οι άλλες μεγάλες πλατφόρμες έχουν χρησιμοποιηθεί από τρομοκράτες, υπερασπιστές της λευκής ανωτερότητας, εγκληματικές οργανώσεις, δράστες σφαγών και εξτρεμιστικές ομάδες κάθε είδους. Μερικοί δολοφόνοι μετέδιδαν ακόμη και ζωντανά τις σφαγές τους. Κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να συμπεριλάβει το Meta ή το X στις λίστες τρομοκρατικών οργανώσεων για αυτόν τον λόγο.
Ένα διαφορετικό κριτήριο ισχύει για τους Autistici/Inventati. Και ο λόγος είναι πολιτικός.
Οι μεγάλες εμπορικές πλατφόρμες μπορούν να ανεχθούν ακόμη και ριζοσπαστικές μορφές διαφωνίας, επειδή αυτή η διαφωνία καταγράφεται, σκιαγραφείται, μετατρέπεται σε δεδομένα. Μια γνώμη που δημοσιεύεται σε ένα κοινωνικό δίκτυο δεν είναι μόνο μια γνώμη: εισέρχεται σε μια μηχανή που καταγράφει σχέσεις, ενδιαφέροντα, προσανατολισμούς, κοινωνικά δίκτυα και συμπεριφορές. Η σύγκρουση γίνεται εμπορική πληροφορία και, όταν είναι απαραίτητο, υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους μηχανισμούς ελέγχου.
Η Autistici/Inventati αντιπροσωπεύει το αντίθετο αυτού του μοντέλου. Δεν καταγράφει προφίλ χρηστών, δεν δημιουργεί αγορά με βάση τα δεδομένα τους, υπερασπίζεται την ανωνυμία και την ιδιωτικότητα και επιδιώκει να διατηρεί τους χώρους επικοινωνίας μακριά από την εμπορική λογική. Το σύνθημα »να κοινωνικοποιούμε τη γνώση χωρίς να θεμελιώνουμε εξουσίες» περιγράφει τέλεια αυτήν την ανωμαλία. Και ακριβώς αυτή η αυτονομία, περισσότερο από οποιοδήποτε μεμονωμένο φιλοξενούμενο περιεχόμενο, καθιστά την επίθεση πολιτικά σημαντική.
Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την ψηφιακή ελευθερία. Αφορά το ίδιο το δικαίωμα στην κατασκευή αυτόνομων υποδομών της διαφωνίας
Εδώ είναι που η αμερικανική υπόθεση/περίπτωση συναντά κάτι που βλέπουμε και στην Ευρώπη και την Ιταλία. Τα τελευταία χρόνια το κατώφλι της κατασταλτικής παρέμβασης έχει επισπευσθεί προοδευτικά – μεταφέρθηκε/μετακινήθηκε σταδιακά νωρίτερα. Το ποινικό δίκαιο δεν περιμένει πλέον απαραίτητα το γεγονός. Επεμβαίνει πρώτα: στις προθέσεις, τις σχέσεις, τα υλικά που κατέχονται, τα λόγια που προφέρονται, την πολιτική ταυτότητα που αποδίδεται σε ένα άτομο.
Το ιταλικό διάταγμα ασφαλείας του 2025 αποτελεί ένα από τα πιο προφανή παραδείγματα αυτής της μεταμόρφωσης. Η λεγόμενη «λεκτική τρομοκρατία» επιτρέπει τη μεταφορά του ορίου του αξιόποινου προς την κατοχή και κυκλοφορία ορισμένων υλικών.
Η υπόθεση Ahmad Salem καταδεικνύει συγκεκριμένα πού μπορεί να οδηγήσει αυτή η προσέγγιση: ένας νεαρός παλαιστίνιος καταδικάζεται σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης με βάση βίντεο που ήταν αποθηκευμένα στο τηλέφωνό του και λόγια που ειπώθηκαν για την παλαιστινιακή αντίσταση.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες γίνεται τώρα ένα περαιτέρω βήμα: από τη λεκτική τρομοκρατία στην τρομοκρατία του διαδικτύου. Και από την τρομοκρατία στο διαδίκτυο στην τρομοκρατία της υποδομής.
Πρώτα ποινικοποιούνται όσοι ενεργούν. Έπειτα όσοι μιλούν. Στη συνέχεια όσοι επιδεικνύουν αλληλεγγύη. Τέλος εκείνοι που παρέχουν τα εργαλεία μέσω των οποίων αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να μιλήσουν και να οργανωθούν.
Το νήμα που ενώνει αυτά τα βήματα είναι η προοδευτική εγκατάλειψη του ποινικού δικαίου της πράξης υπέρ του ποινικού δικαίου του εχθρού. Δεν έχει πλέον σημασία μόνο τι έχεις κάνει. Έχει σημασία ποιος είσαι, με ποιον στέκεσαι, τι σκέφτεσαι, ποιους αγώνες υποστηρίζεις και σε ποιο πολιτικό σύμπαν συχνάζεις.
Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η κατηγορία «Αντίφα» είναι τόσο χρήσιμη. Η απροσδιοριστία της επιτρέπει τη συνεχή διεύρυνση του στόχου. Σήμερα, μια ψηφιακή συλλογικότητα. Αύριο, ένα κοινωνικό κέντρο. Μετά ένας σύλλογος που υποστηρίζει την Παλαιστίνη, ένα ταμείο αλληλεγγύης, μια στρατευμένη εφημερίδα, κάποιος που φιλοξενεί έναν ιστότοπο, αυτός που οργανώνει μια διαδήλωση, κάποιος που χρηματοδοτεί τα δικηγορικά έξοδα ενός συλληφθέντος. Ο μηχανισμός δεν χρειάζεται να φτάσει σε όλους αμέσως. Απλώς πρέπει να θεσπίσει την αρχή, του φτάνει να καθιερώσει την αρχή.
Η παρουσία των Autistici/Inventati, Palestine Action και Masar Badil στο ίδιο αμερικανικό μέτρο καθιστά ακόμη πιο σαφές το έδαφος/το πεδίο πάνω στο οποίο αναπτύσσεται αυτή η επίθεση. Πολύ διαφορετικά υποκείμενα υπάγονται στην ίδια λογική ασφάλειας. Ένα από τα κύρια στοιχεία που έχουν κοινό είναι η αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη. Η Autistici/Inventati σημείωσε επίσης ότι πολλές ομάδες που αντιτίθενται στον Τραμπ χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της και ότι η συλλογικότητα έχει υποστηρίξει πρωτοβουλίες κατά της σφαγής του παλαιστινιακού πληθυσμού.
Ο αντιφασισμός, ο αντικαπιταλισμός και η παλαιστινιακή αλληλεγγύη αρχίζουν έτσι να συνδυάζονται μέσα στην ίδια γραμματική απειλής.
Αυτό είναι το σημείο επάνω στο οποίο πρέπει να είμαστε σαφείς/ξεκάθαροι. Δεν αντιμετωπίζουμε μια νέα νομοθεσία που έχει σχεδιαστεί απλώς για να διώξει όσους διαπράττουν βίαιες πράξεις. Τα νομικά συστήματα διαθέτουν ήδη έναν τεράστιο αριθμό διατάξεων για τη δίωξη τρομοκρατικών επιθέσεων (ή απόπειρες), επιθέσεων (ή βιαιοπραγιών), βανδαλισμών (ή καταστροφών), εμπρησμών και σαμποτάζ. Δεν θα είχε νόημα να κατασκευάζονται πολιτικές κατηγορίες όπως η «τρομοκρατία άκρας αριστεράς» εάν ο στόχος ήταν απλώς η δίωξη μεμονωμένων αδικημάτων.
Η λειτουργία αυτής της κατηγορίας είναι διαφορετική: επιτρέπει τον μετασχηματισμό ποικίλων συμπεριφορών, διαφορετικών, σε εκδηλώσεις ενός μόνο πολιτικού εχθρού.
Είναι η ίδια λειτουργία που έχουμε δει αμέτρητες φορές στην ιστορία της νομοθεσίας έκτακτης ανάγκης. Η εξαίρεση εισάγεται εναντίον του ατόμου που φαίνεται πιο εύκολα απομονώσιμο και στη συνέχεια προοδευτικά ομαλοποιείται. Οι έκτακτες εξουσίες που κατασκευάζονται εναντίον του «τρομοκράτη» γίνονται εργαλεία εναντίον του αγωνιστή/του στρατευμένου. αυτές που δοκιμάζονται εναντίον του αγωνιστή χρησιμοποιούνται εναντίον του διαδηλωτή. εκείνες που χρησιμοποιούνται εναντίον του διαδηλωτή γίνονται καθημερινή πρακτική για την τήρηση της δημόσιας τάξης/αποτελούν πλέον τρέχουσα πρακτική της δημόσιας τάξης.
Για αυτόν τον λόγο, θα ήταν λάθος για τα κινήματα να απαντήσουν στο κυνήγι μαγισσών βρίσκοντας καταφύγιο σε μια ταυτοτική διεκδίκηση του όρου Antifa. Το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο. Δεν πρέπει να υπερασπιζόμαστε μια ομάδα: πρέπει να εμποδίζουμε όσους βρίσκονται στην εξουσία να αποφασίζουν ποιες ιδέες θα μετατρέπουν σε αστυνομικές κατηγορίες.
Το να είσαι αντιφασίστας δεν είναι τρομοκρατία. Το να είσαι αντικαπιταλιστής δεν είναι τρομοκρατία. Η υποστήριξη της Παλαιστίνης δεν είναι τρομοκρατία. Η αμφισβήτηση μιας κυβέρνησης δεν είναι τρομοκρατία. Η οργάνωση μιας απεργίας, η κατάληψη ενός χώρου, η οικοδόμηση μιας ανεξάρτητης ψηφιακής υποδομής, η διαδήλωση, η έκδοση μιας ριζοσπαστικής εφημερίδας, η προστασία της ιδιωτικής ζωής, η κριτική στον Τραμπ, τον Μελόνι ή τον Νετανιάχου δεν σημαίνει ότι ανήκεις σε μια τρομοκρατική οργάνωση.
Φαίνονται στοιχειώδεις ισχυρισμοί, διαπιστώσεις. Το ίδιο το γεγονός ότι πρέπει να τονίζονται ξανά μετρά το πόσο έχει ήδη μετατοπιστεί το σύνορο (ή το όριο).
Το πρόβλημα, πράγματι, δεν είναι μόνο η καταστολή που ασκείται. Είναι αυτή που μπορεί να συλληφθεί από τον νου. Αν ο αντιφασισμός μπορεί να μετατραπεί σε μια κατηγορία κατά της τρομοκρατίας, αν η παλαιστινιακή αλληλεγγύη μπορεί να καταστεί ένδειξη ριζοσπαστικοποίησης, αν μια ψηφιακή υποδομή μπορεί να κατηγορηθεί για τις πράξεις ορισμένων χρηστών της, τότε κατασκευάστηκε ένας μηχανισμός με δυνητική εφαρμογή σε ένα τεράστιο μέρος της κοινωνικής διαφωνίας (ή της κοινωνικής αντιπολίτευσης/διαμαρτυρίας).
Τα κυνήγια μαγισσών λειτουργούν ακριβώς έτσι. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να φυλακίσουν τους πάντες. Πρέπει να δημιουργούν φόβο, απομόνωση και αυτολογοκρισία. Πρέπει να πείθουν ενώσεις, πανεπιστήμια, συνδικάτα, εφημερίδες, παρόχους υπηρεσιών και μεμονωμένα άτομα πως οι σχέσεις με ορισμένα υποκείμενα μπορεί να καταστούν επικίνδυνες. Η πιο αποτελεσματική καταστολή είναι αυτή που καταφέρνει να αναγκάσει τους ανθρώπους να οπισθοχωρήσουν πριν καν φτάσει η αστυνομία.
Γι’ αυτό η επίθεση στους Autistici/Inventati αφορά όλους όσους πιστεύουν ότι μια δημοκρατία πρέπει να διατηρεί ένα χώρο για τη σύγκρουση, ακόμη και για ριζική σύγκρουση. Η υπεράσπιση αυτής της εμπειρίας σήμερα δεν σημαίνει ότι μοιράζομαι (ή κοινοποιώ) κάθε περιεχόμενο που δημοσιεύεται στους διακομιστές της ή κάθε πρακτικής όσων χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της. Σημαίνει υπεράσπιση μιας πολύ απλούστερης αρχής: η ευθύνη είναι προσωπική και αφορά συγκεκριμένα γεγονότα. Δεν μπορεί να μετατραπεί σε ενοχή μέσω πολιτικής συσχέτισης/σε μια ενοχή λόγω πολιτικής ένωσης ή σε ένα αδίκημα για συμμετοχή σε πολιτική οργάνωση.
Όταν αυτή η αρχή εγκαταλειφθεί, το ερώτημα δεν είναι πλέον ποιος θα καταλήξει στην επόμενη λίστα. Το ερώτημα/ζήτημα είναι ποιος θα εξακολουθεί να έχει την εξουσία/τη δύναμη να αποφασίζει ποιος μπορεί να διαφωνεί.
* από Osservatorio Repressione Παρατηρητήριο Καταστολής
29 Aυγούστου 2026 –
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος contropiano.org
