26/07/2025
Ο Alexandre Kojève, Αλεξάντρε Κοτζέβε κάποτε εξέφρασε με την μορφή προειδοποίησης μια κριτική της ταυτότητας επάνω στην οποία αξίζει να αναλογιστούμε, να στοχαστούμε: «Να είσαι αυτό που δεν μπορείς ποτέ να γίνεις». Το λάθος όσων αναζητούν μια ταυτότητα είναι ότι θέλουν να γίνουν αυτό που ήδη είναι, μας λέει ο Giorgio Agamben.
Αυτό που απλώς είμαστε δεν είναι μια ταυτότητα, είναι μια πηγαία εμπειρία διαρκώς εξελισσόμενη, η οποία γλιστράει συνεχώς μέσα από τα χέρια μας και για αυτόν τον λόγο δεν μπορούμε ποτέ να γίνουμε.
Κι όμως, η κοινωνία στην οποία ζούμε δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να μας αποδίδει μια ταυτότητα την οποία, με περισσότερη ή λιγότερη πεποίθηση, καταλήγουμε να αναλάβουμε.
Αυτή η ταυτότητα – βαθιά μέσα μας το γνωρίζουμε πολύ καλά – είναι αναγκαστικά τεχνητή, ψεύτικη, μια απάτη, απομίμηση, και όποιος θέλει πραγματικά να καταστεί αυτό που είναι διατρέχει τον κίνδυνο – όπως συνέβη στον Φρίντριχ Νίτσε και όπως, αν και σε λιγότερο εμφανή βαθμό, συμβαίνει σχεδόν σε όλους – να πέσει στην τρέλα.
Σοφός, δηλαδή δίχως ταυτότητα, είναι κάποιος που είναι πάντα χωρίς ποτέ να καθίσταται: αλλά αυτό είναι ακριβώς εκείνο που οι λεγόμενες πολιτισμένες κοινωνίες θεωρούν ως ξένο και το ωθούν στο περιθώριο, όταν δεν προσπαθούν απλώς και μόνο να το εξαλείψουν, να το διαγράψουν.
Δημοσιεύτηκε στο Quodlibet (εδώ με την άδεια του εκδότη). Ανάμεσα στα πιο σημαντικά βιβλία του Giorgio Agamben: Homo Sacer. Edizione integrale 1995-2015, (Quodlibet) και L’uomo senza contenuto (Quodlibet).Το τελευταίο του βιβλίο είναι αντιθέτως Amicizie (Einaudi).
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος Comune-info
