03/08/2025
Οι νομικοί επιστήμονες του JURDI παρασύρουν την ΕΕ ενώπιον της δικαιοσύνης, του Mario Sommella
Όταν η αδράνεια είναι ένα έγκλημα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε σύντομα να βρεθεί στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Όχι για πράξεις που διαπράχθηκαν, αλλά για εκείνες που παραλείφθηκαν υπαίτια. Η έφεση που κατέθεσαν οι νομικοί του συλλόγου JURDI – Δικηγόροι Διεθνούς Δικαίου – στο Δικαστήριο Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιπροσωπεύει ένα πρωτοφανές γεγονός: για πρώτη φορά, δύο θεσμικά όργανα της ΕΕ – η Επιτροπή και το Συμβούλιο – κινδυνεύουν να διωχθούν επειδή έστρεψαν την πλάτη τους στο διεθνές δίκαιο και στις δικές τους ιδρυτικές συνθήκες, παραμένοντας ακίνητα μπροστά σε αυτό που πολλοί νομικοί και παρατηρητές αποκαλούν ανοιχτά γενοκτονία που λαμβάνει χώρα στη Γάζα.
Μια πολύ σοβαρή κατηγορία-καταγγελία που δεν προέρχεται από ακραίες παρατάξεις ή στρατευμένες ΜΚΟ, αλλά από ακαδημαϊκούς, διεθνείς ποινικολόγους και συμβούλους προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Και η οποία εγείρει ένα απλό αλλά αναπόφευκτο ερώτημα: πόσες ακόμη παλαιστινιακές ζωές πρέπει να χαθούν πριν η Ευρώπη σταματήσει να κάνει τα στραβά μάτια;
Το άρθρο 265 της Συνθήκης ΕΕ: η ουσία, η καρδιά της κατηγορίας
Η νομική βάση για την έφεση που άσκησε το JURDI είναι το άρθρο 265 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το άρθρο αυτό επιτρέπει την άσκηση νομικής δράσης κατά ενός θεσμικού οργάνου της ΕΕ όταν, παρά την υποχρέωσή του, δεν ενεργεί. Αυτό ακριβώς είναι το γεγονός για το οποίο κατηγορείται η Επιτροπή και το Συμβούλιο: μη αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, μη επιβολή κυρώσεων, και μη δημόσια καταδίκη των εγκλημάτων που τεκμηριώθηκαν τους τελευταίους είκοσι έναν μήνες στη Λωρίδα της Γάζας και στα κατεχόμενα εδάφη.
Μια σιωπή που βαραίνει σαν μυλόπετρα, σαν ένας ογκόλιθος. Μια έλλειψη δράσης που, για τους νομικούς, ισοδυναμεί με υλική συνενοχή: «Η Επιτροπή δεν θέλει να τιμωρήσει το Ισραήλ», δήλωσε με ειλικρίνεια η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας, Kaja Kallas, αγνοώντας το νομικό καθήκον της ΕΕ να σέβεται και να επιβάλλει, να κάνει σεβαστές τις θεμελιώδεις αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της διεθνούς προστασίας και της απόρριψης του εγκλήματος της γενοκτονίας.
Διπλά μέτρα και σταθμά: Ρωσία ναι, Ισραήλ όχι
Αυτό που κάνει τη θέση της Ευρώπης ακόμη πιο σκανδαλώδη είναι τα κραυγαλέα διπλά μέτρα και σταθμά. Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας ήταν γρήγορες, συστηματικές και εξαιρετικά σκληρές. Εναντίον του Ισραήλ, ωστόσο, δεν υπήρξε καμία διαρθρωτική αντίδραση. Αυτό συμβαίνει παρά τους δεκάδες χιλιάδες θανάτους αμάχων, τους βομβαρδισμούς σχολείων, νοσοκομείων και καταυλισμών προσφύγων, τους ανθρωπιστικούς αποκλεισμούς, τη συστηματική καταστροφή της Λωρίδας της Γάζας, την αναγκαστική απέλαση, τον εκτοπισμό των παλαιστινίων και τις εξωδικαστικές εκτελέσεις.
Όχι μόνο αυτό. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να χρηματοδοτεί με δημόσια χρήματα στρατιωτικά και τεχνολογικά ερευνητικά έργα-σχέδια με ισραηλινές εταιρείες, πολλές από τις οποίες συμμετέχουν άμεσα στην πολεμική παραγωγή που χρησιμοποιείται στις σφαγές. Τέτοια είναι η περίπτωση της Intracom Defense, θυγατρικής της Israel Aerospace Industries, η οποία έχει επωφεληθεί από 15 έργα που υποστηρίζονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας. Ή όπως τα ισραηλινά πανεπιστήμια και υπουργεία, τα οποία έχουν λάβει περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ από το Horizon Europe, σύμφωνα με την έρευνα Follow The Money.
Η παγίδα της ομόφωνης συναίνεσης και η ντροπή της Ιταλίας [και της Ελλάδας, σ.τ.μ.]
Το αίτημα που υπέβαλαν 17 ευρωπαϊκά κράτη στις 20 Μαΐου για αναθεώρηση του άρθρου 2 της Συμφωνίας Σύνδεσης με το Ισραήλ —το οποίο καθιστά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προϋπόθεση για την εγκυρότητα της συμφωνίας— μπλοκαρίστηκε από μια «μειοψηφία μπλοκαρίσματος» που αποτελείται από τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και την Ελλάδα. Αυτή η λέσχη συνενόχων εμπόδισε οποιαδήποτε συγκεκριμένα βήματα προς την αναστολή των συμφωνιών ή την έναρξη μιας διαδικασίας κυρώσεων.
Πρόκειται για μια ακόμη ταπείνωση του νόμου στο βωμό της πολιτικής, ή, ακόμη χειρότερα, των στρατιωτικών και γεωπολιτικών συμφερόντων. Η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι -πολιτιστικής κληρονόμου της νεοφασιστικής δεξιάς που κυβερνά σήμερα στο Ισραήλ- ευθυγραμμίζεται χωρίς δισταγμό με εκείνους που ασκούν την εθνοκάθαρση. Στη Γάζα, όπως και στη Δυτική Όχθη, η ιδεολογική συνέχεια μεταξύ αποικιοκρατίας και υπερεθνικισμού μετατρέπεται σε πραγματικό πόλεμο, και η Ιταλία παραμένει σιωπηλή. Ή, ακόμη χειρότερα: συνεργάζεται [η Ελλάδα επίσης. σ.τ.μ.].
JURDI, Juristes pour le respect du droit international: : μια νομική μάχη για το δίκαιο και την αλήθεια
Η έφεση δεν είναι απλώς μια καταγγελία: είναι μια συγκεκριμένη και λεπτομερής νομική ενέργεια. Ζητά από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να υποχρεώσει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να:
• Τερματίσουν την Συμφωνία Σύνδεσης με το Ισραήλ
• Να αναστείλουν την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε ισραηλινές οντότητες και εταιρείες που εμπλέκονται σε διεθνή εγκλήματα
• Να επιβάλουν στοχευμένες κυρώσεις σε βίαιους εποίκους και μέλη της κυβέρνησης Νετανιάχου.
• Να εμποδίσουν τη χρήση του συστήματος SWIFT για συναλλαγές με ισραηλινές τράπεζες
• Να δηλώσουν επίσημα τον κίνδυνο γενοκτονίας, σύμφωνα με το καθήκον πρόληψης που καθορίζεται από τη Σύμβαση του 1948.
Είναι ένα διαυγές και ισχυρό κατηγορητήριο, που εκθέτει την ηθική ασυνέπεια μιας Ευρώπης των δικαιωμάτων, όταν αυτά τα δικαιώματα ανήκουν σε έναν άβολο, αδέσμευτο, απανθρωποποιημένο λαό. Όπως οι παλαιστίνιοι.
Συμπέρασμα: Η ιστορία δεν απαλλάσσει τους συνεργούς
Η έφεση-ένσταση των νομικών του JURDI-The Association of Jurists for the Respect of International Law αντιπροσωπεύει μια κραυγή για δικαιοσύνη που εκτοξεύεται ενάντια στο τείχος της ευρωπαϊκής υποκρισίας. Είναι μια απαραίτητη υπενθύμιση ότι δεν υπάρχει ουδετερότητα απέναντι στη γενοκτονία. Πως κάθε σιωπή, κάθε καθυστέρηση, κάθε πολιτικός υπολογισμός που καθυστερεί την αλήθεια είναι ήδη συνενοχή.
Αν η Ευρώπη συνεχίσει να κλείνει τα μάτια, τότε μια μέρα – όπως έχουν προειδοποιήσει οι δικηγόροι του JURDI – θα είναι οι δικοί της ηγέτες που θα πρέπει να λογοδοτήσουν ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Και καμία ασυλία δεν θα μπορεί να τους σώσει από την ιστορία.
Mιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος La Bottega del Barbieri Σύνταξη
