04/09/2025
Θεωρώ ενοχλητική όχι μόνο τη γενική ρητορική, αλλά και αυτόν τον συνεχή έμμεσο τρόπο να μιλάμε για το Ισραήλ και τη Χαμάς, μπρος πίσω, πέρα δώθε. Εκνευριστικό όχι μόνο επειδή τείνει να ξεπλένει χιλιάδες συνειδήσεις και να κεντρίζει όσους ήταν αδρανείς μέχρι πριν από τρία λεπτά, αλλά και επειδή εμποδίζει να καταλάβουμε για τι πράγμα μιλάμε.
Ο σοφός και μετριοπαθής σχολιαστής λέει: αρκετά με τον πόλεμο, φτάνει με τους βομβαρδισμούς, ταΐστε τους παλαιστίνιους, κάτω ο Νετανιάχου, δρόμο η Χαμάς από τη Γάζα.
Τώρα, καταλαβαίνω ότι με μια τέτοια προϋπόθεση, με αυτό τον πρόλογο, το να τολμήσω να σας πω τη δική μου γνώμη σχετικά με το τι υπάρχει βαθιά λαθεμένο στο τελευταίο κομμάτι αυτών των συνθημάτων κινδυνεύει να με κάνει να φανώ «φιλο-Χαμάς». Αφήστε το, υπομονή. Πραγματικά δεν δίνω πλέον δεκάρα τσακιστή, δεν με νοιάζει καθόλου.
Τα όρια έχουν ξεπεραστεί εδώ και αρκετό καιρό, ακόμη και στον επαγγελματικό κόσμο στον οποίο περιφέρομαι – μάλλον ίσως ιδιαίτερα σε αυτόν, δεδομένου του τρόπου με τον οποίο έγινε γενικά δεκτή και αναφέρθηκε η δολοφονία του Ανάς Αλ Σαρίφ, Anas Al Sharif – οπότε για εμένα από το 2025, ή μάλλον λίγο νωρίτερα, δεν με νοιάζει πλέον και πολύ η επαγγελματική μου τοποθέτηση, σκέφτομαι να κάνω ή προετοιμάζομαι να κάνω άλλα πράγματα σε σχέση τη δημοσιογραφία, επειδή αυτή είναι μια κοσμογονική στιγμή κατά την οποίαν θα πρέπει να δικαιολογήσω, να εξηγήσω στο παιδί μου πράγματα. και εν τω μεταξύ αρνούμαι να ακολουθήσω τα προ-συσκευασμένα και ακόμα εμπορεύσιμα παιδικά τραγουδάκια και ρίμες, αυτά που μας επιτρέπουν να παραμένουμε (τουλάχιστον) ή να συνεργαζόμαστε πού και πού, για να μπορούμε να γράφουμε για την εφημερίδα Χ ή Ψ, χωρίς να μας εναντιώνονται ή να μας εξοστρακίζουν παντελώς.
Ή ίσως να κινδυνεύουμε άμεσα από κατηγορίες για «υποστήριξη της τρομοκρατίας», δεδομένου ότι έχουμε ανακαλύψει πώς για ορισμένους — τoυς παλαιστίνιους— ακόμη και η απλή έκφραση υποστήριξης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ένα κίνημα να είναι το πάσο για τον δικό τους βίαιο θάνατο, για τον δικό τους φόνο.
Χαμάς, λέγαμε. Διάβασα το εγκάρδιο κύριο άρθρο του Φοντάνα- Fontana, στην Corriere della Sera, το οποίο, σε αυτόν τον θλιβερό κόσμο, τα βγάζει πέρα, λέγω σώζεται με μια τυπικά καιροσκοπική τριπλή προσέγγιση, »διακήρυξη»: οι iσραηλινοί πρέπει να ξεσηκωθούν ενάντια στο εκτελεστικό επειδή το Ισραήλ είναι μια δημοκρατία και υπάρχουν τα νόμιμα μέσα για να τερματιστεί ο πόλεμος (…). οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να σταματήσουν να υποστηρίζουν τυφλά το Ισραήλ. οι «αραβικές χώρες» θα πρέπει να αποσύρουν την εναπομένουσα υποστήριξή τους προς τη Χαμάς – η οποία προφανώς θα πρέπει να «παραδοθεί» ή να «φύγει από τη Γάζα».
Λοιπόν: όχι απολύτως, με τίποτα.
Μεταξύ των «αραβικών χωρών» που υποστηρίζουν τη Χαμάς είναι το Κατάρ, ενώ οι άλλες -με επικεφαλής την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και την Ιορδανία- όχι μόνο απεχθάνονταν πάντα τη Χαμάς, αλλά είναι και de facto, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και de jure, [2] σύμμαχοι του Ισραήλ.
Αυτή η ανοησία σχετίζεται στενά, ή ίσως θα έπρεπε να πούμε είναι η εγγονή, του πολύ πιο γνωστού ψεύδους σχετικά με το «Ισραήλ που περιβάλλεται από εχθρούς», όταν το Ισραήλ όντως περιβάλλεται από συμμάχους για τουλάχιστον 30 χρόνια, χώρες που, εκ των πραγμάτων, σε ορισμένες περιπτώσεις, το έχουν βοηθήσει ακόμη και να αμυνθεί από τα ιρανικά αντίποινα τους τελευταίους μήνες, τα οποία έχουν απαγορεύσει-στήσει στο εδώλιο-διώξει τη μουσουλμανική αδελφότητα και αποτελούν μέρος ενός περιφερειακού πλαισίου-framework ασφάλειας που έχουν στήσει στα πόδια οι αμερικανοί.
Η Χαμάς είναι ένα εγχώριο αντιαποικιακό κίνημα αντίστασης (και πάλι: ναι, ιστορικά αυτά τα κινήματα πραγματοποιούν και έχουν πραγματοποιήσει ενέργειες εναντίον αμάχων), με τις ρίζες τους στην επικράτεια στο βαθμό κατά τον οποίον τα μέλη της, από την υψηλότερη έως την κατώτερη βαθμίδα, είναι όλοι παλαιστίνιοι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων όλοι γαζάουοι, γεννημένοι και μεγαλωμένοι σε προσφυγικούς καταυλισμούς, που μοιράζονται τα σκατά που μοιράζεσαι υπό κατοχή, μαζί με τους άλλους κατοίκους της Γάζας, μέσα σε μια φυλακή υπό ανοικτό ουρανό.
Λέω Χαμάς για λόγους απλότητας, επειδή παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες σήμερα είναι και εκείνες που συνδέονται με την Ισλαμική Τζιχάντ, εκείνες της Φατάχ ή του PFLP, και άλλες μικρότερες ομάδες, όλες γεννημένες λόγω της κατοχής, αποκλειστικά εξ αιτίας της κατοχής, ανεξάρτητα από το αν αυτή μπορούσε να υλοποιηθεί από εβραίους ή βουδιστές.
Και θα τόνιζα το «μικρές ομάδες» και διότι σήμερα, μετά από δύο χρόνια, η ηγεσίες έχουν αποδεκατιστεί, και στο πεδίο συνεχίζουν να μάχονται μικρές μονάδες πεζών πολιτοφυλάκων, εξαιρετικά κινητικές και εντελώς ανεξάρτητες η μία από την άλλη, ακόμα ικανές να στήσουν ενέδρες σε ισραηλινά τανκς [και παρά ταύτα, τυχαίνει να διαβάζω παλιά εργαλεία που υποστηρίζουν ότι εκείνοι της Χαμάς πρέπει «να βγάλουν έξω τα μπαλάκια τους, να βγουν από τις σήραγγες και να πολεμήσουν», σαν να μην το κάνουν ήδη εκτενώς, και σαν η μάχη ενάντια σε αεροπλάνα ή τανκς για πεζούς πολιτοφύλακες να ισοδυναμεί με μάχη επί ίσοις όροις: γιατί ας είναι σαφές ότι επί ίσοις όροις, όταν μάχεται το πεζικό ενός στρατού και το «πεζικό» μιας παραστρατιωτικής ομάδας, στο νότιο Λίβανο όπως και στη Γάζα, τα πράγματα τελειώνουν πάντα άσχημα για τον ισραηλινό στρατό].
Αυτοί οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από την ομάδα στην οποίαν ανήκουν, ανεξάρτητα από το λάβαρό τους, θεωρούνται εύλογα ηρωικοί από τους παλαιστίνιους και αποτελούν σε όλα και για όλα, είτε μας αρέσει είτε όχι, την παλαιστινιακή παρτιζάνικη αντίσταση. Θα το ξαναγράψω για τους ονανιστές που θέλουν στιγμιότυπα οθόνης, σκεπάζοντας τους αγωνιστές με σκιές, επισκιάζοντας τη δράση τους, ή ακόμα χειρότερα:
Η παρτιζάνικη αντίσταση.
Τώρα, αναρωτιέμαι: τι εννοείτε με τις λέξεις «Η Χαμάς πρέπει να παραδοθεί» ή «Η Χαμάς πρέπει να φύγει από τη Γάζα»; Και με ποιο παράλογο τρόπο αυτό θα ήταν στο ίδιο επίπεδο με τη γενοκτονία, πώς τούτο θα συνέβαλε εξίσου στην ειρήνη, τη δικαιοσύνη και την ευημερία; Κανείς δεν μου το εξηγεί, ποτέ.
Αυτό είναι γελοίο: η Χαμάς δεν πρέπει να πάει πουθενά. Η Χαμάς και οι άλλες ομάδες της παλαιστινιακής αντίστασης απέχουν πολύ από το να είναι απλώς αυτό που ήταν στις 7 οκτωβρίου, αλλά το πιο σημαντικό: οι οργανωτές της 7ης οκτωβρίου θα μπορούσαν να είχαν συλληφθεί, όμως το Ισραήλ επέλεξε αντ’ αυτού να τους σκοτώσει όλους μαζί με δεκάδες χιλιάδες πολίτες. Και τώρα, αφού η Χαμάς δεν είναι μια οντότητα που έπεσε από τα πάνω από τον πρίγκιπα του τζιχαντιστικού σκότους, αλλά ένα παλαιστινιακό κίνημα με μια παλαιστινιακή ατζέντα και παλαιστινιακούς στόχους στην Παλαιστίνη, το Ισραήλ βρίσκεται να έχει να αντιμετωπίσει χιλιάδες ακόμη παλαιστίνιους έτοιμους να πολεμήσουν τα τανκς του Τελ Αβίβ, το οποίο αγωνίζεται να τελειώσει μια απλή μέρα χωρίς απώλειες μεταξύ των στρατιωτών του και ετοιμάζεται να χάσει πολλούς ακόμη στον επικείμενο αποικισμό της Λωρίδας.
Γιατί στην ευχή να τα παρατήσουν, γιατί να παραδοθούν; Και με ποια έννοια; Αντιμέτωποι με ένα σαφές αποικιακό και γενοκτονικό σχέδιο, θα το θεωρούσατε σοφό, κατάλληλο και επίκαιρο να καταθέσετε τα (λίγα) όπλα σας; Το λιγότερο που θα μπορούσατε να κάνετε είναι να προκαλέσετε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ζημιά σε όσους επιχειρούν να εφαρμόσουν αυτό το σχέδιο επί τόπου, στο πεδίο. Και το Ισραήλ θα ήταν εξαιρετικά ευχαριστημένο αν αυτοί οι μαχητές -οποιασδήποτε ονομασίας- εξαφανίζονταν και διευκόλυναν την επαναποικιοποίηση της Λωρίδας.
Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πολιτική συμφωνία, οποιαδήποτε εκεχειρία, οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός ή οποιαδήποτε ελεημοσύνη, οι μαχητές στο πεδίο μάχονται ούτως ή άλλως, με ό,τι έχουν. δεν λαμβάνουν πλέον εντολές από κανέναν και παρακινούνται αποκλειστικά από την περιφρόνηση για μια απάνθρωπη γενοκτονική μηχανή, από την επιθυμία να δουν στρατιώτες να πεθαίνουν ενώ λεηλατούν τα σπίτια τους και καταστρέφουν αυτό που κάποτε ήταν οι πλατείες τους.
Πραγματικά δεν υπάρχει κανένας στον κόσμο – ούτε καν το Ιράν, το οποίο έχει υποστηρίξει τις στρατιωτικές τους προσπάθειες με όπλα και οικονομική υποστήριξη, αλλά δεν έχει θεμελιώσει ποτέ τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες τους, τους στόχους τους, ούτε ήταν ποτέ σε θέση ή προθυμία να τους δώσει οποιουδήποτε είδους εντολές, αυτό για να εξαλείψουμε στην πηγή της την άλλη ρίμα για το «κεφάλι του φιδιού» στην Τεχεράνη – που μπορεί να πει σήμερα, σε αυτούς που πολεμούν με τις σαγιονάρες εδώ και δύο χρόνια ενάντια σε τεχνητή νοημοσύνη, τα αεροπλάνα και τους πυραύλους JDAM, πού να πάνε και τι να κάνουν.
Πολύ λιγότερο αν αυτοί που το κάνουν ετούτο ενεργούν σύμφωνα με τα ισραηλινά συμφέροντα, είτε ως συνάρτηση του καθησυχασμού του Ισραήλ.
Ας το καταλάβουμε μια φορά για πάντα, να γίνει αντιληπτό: αν δεν υπάρχει Χαμάς, υπάρχει κάτι άλλο. αναδιοργανώνεται, αναζητεί άλλα κανάλια υποστήριξης, χρηματοδότησης ή προμηθειών, αλλάζει ονόματα, αλλάζει εποχή, αλλά το πρόβλημα παραμένει το ίδιο όπως όταν η Χαμάς δεν ήταν καν μια φιλανθρωπική οργάνωση, το ίδιο όπως όταν ο κοσμικός Αραφάτ ήταν «τρομοκράτης», το ίδιο όπως όταν ο συγγραφέας Γκασάν Καναφανί, Ghassan Kanafani δολοφονούνταν από τη Μοσάντ μαζί με την εγγονή του: η κατοχή.
Όχι η Χαμάς. Η κατοχή, τίποτα άλλο.
Και για να πολεμήσει την κατοχή, μια αμετάκλητα ανίατα ατιμώρητη κατοχή, το 2025, ένας λαός έχει δικαίωμα σε όλα, κατά τη γνώμη μου, όσον με αφορά. Όλα, μέσα στα οποία υπάρχουν πράγματα λίγο πολύ σοφά, λίγο πολύ ευπρόσδεκτα στα σαλόνια και τα πάρτι αλληλεγγύης μας.
Δεν πρέπει να αναγκάζεται να επιλέξει ανάμεσα στη ζωή και την αξιοπρέπεια. Δεν πρέπει να αναγκάζεται να ανταλλάξει την ειρήνη με γη σαν να βρισκόταν στο γραφείο δανείων. δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καθησυχάζει τον δήμιο πριν ο δήμιος πάψει να είναι τέτοιος. Δεν πρέπει να απογυμνώνεται από τα χαρακτηριστικά, τις ιδιαιτερότητες, τα δικαιώματα του, να αυτο-ουδετερώνεται, να προτείνει μια κρατική οργάνωση χωρίς στρατό, δικαιοδοσίες και αρμοδιότητες και σύνορα. δεν πρέπει να σταματήσει να αγωνίζεται με κανέναν μέσο, οποιοδήποτε μέσο και τρόπο, αν η δικαιοσύνη στην οποία δικαιούται καταπατάται από ολόκληρο τον κόσμο.
Εμείς είμαστε αυτοί που κάνουν λάθος, όχι οι μονάδες της Χαμάς που παραμένουν στο πεδίο, ούτε οι παλαιστίνιοι. Εμείς είμαστε αυτοί που θα έπρεπε να τους ρωτάμε, να τους ζητάμε πώς αντιστέκεσαι, τι να κάνουμε ώστε να επιβιώσουμε απέναντι στο Κακό, πώς να ξεκινήσουμε μια διαδικασία μέσω της οποίας αυτό το κακό να καταρρεύσει, πώς κάνεις ένοπλη αντιαποικιοκρατία υπό κατοχή, η οποία, σας υπενθυμίζω, είναι νόμιμη δραστηριότητα βάσει του διεθνούς και πολεμικού δικαίου.
Κι όμως, να ‘μαστε εδώ, τραγουδώντας το θλιβερό τραγουδάκι: σταματήστε τον πόλεμο, κακέ Νετανιάχου, έξω η Χαμάς από τη Γάζα (και ο Νετανιάχου, ο Μπεν Γβιρ, ο Σμότριτς και η παρέα του, «έξω από το Τελ Αβίβ»; Δεν το ακούσαμε ποτέ). Ένα ακατανόητο και χωρίς πραγματικό νόημα τραγουδάκι που δεν μπορείς να το ακούσεις, κακόγουστο, που στην καλύτερη περίπτωση κινδυνεύει να μας κάνει να βλέπουμε το παλαιστινιακό ζήτημα ως ένα ζήτημα ασφάλειας, ως ένα φάκελο που μπορεί να επιλυθεί -και να αποκαθιστά την αξιοπρέπεια των παλαιστινίων- με την απλή σιωπή των όπλων, με την απουσία των βομβών.
Κι αντιθέτως, μεταξύ άλλων, όσοι ρίχνουν αυτές τις βόμβες στους παλαιστίνιους εδώ και δεκαετίες, όσοι επεκτείνονται στην περιοχή κατά βούληση, πρέπει τουλάχιστον να αντιμετωπίσουν και να λογαριαστούν με μορφές αποτροπής, αναχαίτισης, ακόμη και μορφές συγκεκριμένης απειλής, πραγματικής για την ασφάλειά τους, εάν αυτή η ασφάλεια περνά δομικά μέσα από τη συστηματική στέρηση της ζωής και της ελευθερίας των άλλων.
Η Χαμάς παραμένει και πρέπει να παραμείνει εκεί που είναι, επειδή η Χαμάς είναι μέρος της Παλαιστίνης [πολύ περισσότερο από ότι είναι οικογένειες από το Μπρούκλιν που έκαναν την Αλίγια-Aliyah [3] πριν από μια εβδομάδα, γενόμενοι ισραηλινοί πολίτες χωρίς ποτέ να έχουν πατήσει το πόδι τους εκεί], ενώ εσείς, που παραληρείτε βολικές ανοησίες, είστε μόλις και μετά βίας συμβατοί με την πιο αόριστη έννοια της κοινής λογικής, του ρεαλισμού και του αντιπατερναλισμού.
Η Χαμάς δεν θα υπήρχε αν υπήρχε η Παλαιστίνη: αυτή θα έπρεπε να είναι η μόνιμη προϋπόθεση, που θα μας εμποδίζει να χάνουμε χρόνο και να εμπλεκόμαστε σε ανόητες συζητήσεις, οι οποίες αφορούν το τίποτα, επειδή κανένας κατεχόμενος λαός δεν έχει ζητήσει ποτέ από τον κόσμο (πόσο μάλλον από αυτόν τον κόσμο) απόψεις για το τι είδους ένοπλες ομάδες να σχηματίσει-να εκφράζει, για το πώς να διεξάγει τον αγώνα του, σχετικά με τι προϋποθέσεις-απαιτήσεις χρειάζονται για να είναι μια «ανεκτή» ένοπλη αντίσταση.
Και μέχρι να υπάρξει η Παλαιστίνη, η Χαμάς ή όποιος την εκπροσωπεί όχι μόνο μπορεί αλλά και πρέπει να υπάρχει, μαζί με όλα τα άλλα ακρωνύμια που εμπλέκονται στον αγώνα. Είναι ένα προϊόν της κατοχής, και τίποτα άλλο. Ένα άμεσο προϊόν.
Διαφορετικά, θα ήταν ακριβώς ο παλαιστινιακός στρατός, αυτός που κανείς δεν ήθελε ποτέ, σε αντίθεση με τους δολοφόνους των Ιργκούν, Λεχί και Χαγκάνα – Irgun, Lehi και Hagana, που στη συνέχεια έγιναν μέλη των Idf μετά το 1948, και σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα πολύ περισσότερο από απλοί στρατιωτικοί, αλλά και εξέχουσες θεσμικές προσωπικότητες molto più che solo militari, ma anche figure istituzionali di spicco.
Δύο χρόνια μετά την 7η οκτωβρίου, θεωρώ επιπόλαιο και σχεδόν ντροπιαστικό, είναι απρεπές να συνεχίζετε με τις προϋποθέσεις της καταδίκης, να συνεχίζετε να μετατοπίζετε την εστίαση από τον κύριο στόχο, να μολύνετε τα νερά με περιττές σκέψεις σχετικά με τον πολιτικό, θρησκευτικό ή στρατιωτικό προσανατολισμό που θα θέλατε να έχει μια ένοπλη ομάδα που εμπλέκεται σε έναν αντιαποικιακό αγώνα στην Παλαιστίνη. Δεν σας αφορά καθόλου.
Ωστόσο, σας αφορά πολύ το πώς αντιδράτε και θα αντιδράσετε όταν αντιμετωπίζετε καταπιεστή και καταπιεσμένο, δεσμοφύλακα και φυλακισμένο, ή πώς τα βάζετε όλα σε κλίμακα και προοπτική. Όχι μόνο αυτό: θα σας σημαδεύει για μια ζωή.
* από Substack, του Lorenzo Forlani *
28 Aυγούστου 2025 –
[1]. Ο όρος «cerchiobottismo» αναφέρεται στη στάση εκείνων που αποφεύγουν να λάβουν σαφή θέση, επιδιώκοντας να ικανοποιήσουν αντικρουόμενα συμφέροντα ή να αποφύγουν να δυσαρεστήσουν κανέναν, και ως εκ τούτου μπορεί να φαίνεται καιροσκόπος και διφορούμενος. Προέρχεται από τη φράση «δώσε ένα χτύπημα στο στεφάνι και ένα στο βαρέλι», η οποία αναφέρεται στη δράση του βαρελοποιού ο οποίος, για να τακτοποιήσει τις σανίδες ενός βαρελιού, πρέπει να χτυπήσει το στεφάνι και τις ίδιες τις σανίδες – δύο αντίθετες ενέργειες.
[2]. Η λατινική φράση de jure (από τις λατινικές λέξεις de (από) και jus-juris, της 3ης κλίσης, ουδέτερο, αφαιρετική jure (νόμος, δίκαιο), ελληνική προφορά «ντε γιούρε») σημαίνει «εκ του νόμου» ή «εκ του δικαίου». Στη νομοθεσία, συχνά σημαίνει «αυτό που επιβάλλεται από το δίκαιο ή το νόμο ή γενικά το ηθικά ορθό». Χρησιμοποιείται συχνά σε αντίθεση με το de facto, το οποίο σημαίνει «κατά την πραγματικότητα», όταν γίνεται αναφορά σε θέματα νόμου, κυβέρνησης, ή καταστάσεων. Όταν χρησιμοποιείται σε νομικό περιεχόμενο, το de jure επισημαίνει αυτό που λέει ο νόμος, ενώ το de facto επισημαίνει εκείνο που συμβαίνει στην πράξη
[3]. Η Aliyah (עֲלִיָּה, που σημαίνει «άνοδος») είναι ο όρος για τη μετανάστευση Εβραίων από τη διασπορά στο Ισραήλ. Ο Νόμος της Επιστροφής, που ψηφίστηκε το 1950, δίνει σε κάθε Εβραίο το δικαίωμα να μεταναστεύσει στο Ισραήλ. Η επίσημη διαδικασία υποβολής αίτησης για Aliyah περιλαμβάνει την υποβολή αίτησης μέσω οργανισμών όπως το The Jewish Agency ή το Nefesh B’Nefesh, την υποβολή νομικών εγγράφων και τη συμμετοχή σε συνέντευξη για την απόκτηση βίζας aliyah.
Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος contropiano. org
