Πιστεύω στο να ζεις: πεθαίνει εξόριστη στην Αβάνα η Ασάτα Σακούρ

11/10/2025

Μία από τις ηγετικές φυσιογνωμίες των κινημάτων απελευθέρωσης των μαύρων στη Βόρεια Αμερική των δεκαετιών του 1960 και του 1970, πέθανε στις 25 Σεπτεμβρίου, παραμένοντας ακόμα στη λίστα των πιο καταζητούμενων ατόμων των ΗΠΑ.

“Πιστεύω στο να ζεις

Πιστεύω στο πνεύμα

Των ημερών Βήτα και των ανθρώπων Γάμμα

Πιστεύω στον ήλιο

Στους ανεμόμυλους και τους καταρράκτες

Στα τρίκυκλα και τις κουνιστές πολυθρόνες’’

¹

Αυτοί είναι οι πρώτοι στίχοι της Επιβεβαίωσης Affermazione (Affirmation), ένα ποίημα της Assata Shakur, της αγωνίστριας των αφροαμερικανικών επαναστατικών κινημάτων της δεκαετίας του 1970, η οποία πέθανε εξόριστη στην Κούβα στις 25 σεπτεμβρίου που μας πέρασε. Ηγετικό στέλεχος του Μαύρου Απελευθερωτικού Στρατού Black Liberation Army και, ακόμη νωρίτερα, του Κόμματος Αυτοάμυνας των Μαύρων Πανθήρων Black Panther Party for Self-Defense².  Συνελήφθη το 1973 και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία ενός αστυνομικού (εκτός από άλλες «ελαφρύτερες» καταδίκες).

Το 1979, μια ομάδα προσκείμενη στον Μαύρο Απελευθερωτικό Στρατό, ο Συνασπισμός της 19ης μαΐου, Coalizione 19 maggio, στην οποία συμμετείχε και η ιταλίδα αγωνίστρια Σίλβια Μπαραλντίνι, Silvia Baraldini, κατάφερε να τη βοηθήσει να δραπετεύσει. Μετά από αρκετά χρόνια καταδίωξης, το 1984, η Ασάτα ζήτησε και της χορηγήθηκε πολιτικό άσυλο στην Κούβα, όπου έζησε μέχρι τον θάνατό της.

Η Assata, της οποίας το καταχωρημένο όνομα (ως σκλάβα, όπως δήλωνε αυτή) ήταν JoAnne Deborah Byron, υπήρξε για δεκαετίες, κατά τη διάρκεια της κράτησής της, των δικών της και της εξορίας, μια προσωπικότητα αναφοράς στο κίνημα απελευθέρωσης των μαύρων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συγγραφέας, ποιήτρια και δοκιμιογράφος, δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται για τη λύτρωση και την απελευθέρωση των αφροαμερικανών, καταγγέλλοντας την χειραγώγηση αποδεικτικών στοιχείων εναντίον της σε δίκες, την κακομεταχείριση από την αστυνομία κατά τη σύλληψη και τις έρευνες και, στη συνέχεια, στη φυλακή.

Η Assata ήταν μία από τις μαύρες αγωνίστριες που, όπως η Angela Davis και άλλες συντρόφισσες της, πίστευαν και επιβεβαίωναν την ανάγκη διεξαγωγής διατομεακών αγώνων, οι οποίοι θα ενοποιούσαν τις διακρίσεις με βάση το φύλο, την τάξη, τη »ράτσα». Εκτός από την κατάσταση των μαύρων κρατουμένων, φυλετικοποιημένων επίσης, και πάνω απ’ όλα στην καταστολή, στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται κατά τις συλλήψεις και την κράτηση.³

Για γενιές αντιρατσιστών, και όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Assata διατήρησε εκτίμηση και χάρισμα μέχρι το τέλος, εμπνέοντας τραγούδια⁴, ειδικά στην κουλτούρα χιπ χοπ (ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ραπ μουσικής, ο Τουπάκ Σακούρ, Tupac Shakur, ο οποίος πέθανε πολύ νέος, σκοτωμένος από πυροβολισμούς το 1996, ήταν βαφτιστήρι της και γιος μιας άλλης σημαντικής προσωπικότητας του BLA, Αφένι Σακούρ, Afeni Shakur), βιβλία και ακόμη (στην Ιταλία) λαϊκά γυμναστήρια στα οποία δόθηκε το όνομά της⁵.

Η εμμονή της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντί ​​της σίγουρα συνέβαλε στο να διατηρηθεί ζωντανό το όνομα και η ιστορία της, σε τέτοιο βαθμό που το 2005 συμπεριλήφθηκε, μόνη γυναίκα μέχρι εκείνο το σημείο, στη λίστα με τους 10 πιο «επικίνδυνους» φυγάδες⁶, ταξινομημένη ως εσωτερική τρομοκράτισσα, σε εκείνη την εκτροπή ασφαλείας που οδήγησε στις παραφασιστικές ΗΠΑ του σήμερα.

Μαύροι αδελφοί, μαύρες αδελφές

από Le Monde

“Μαύροι αδελφοί, Μαύρες αδελφές, θέλω να ξέρετε ότι σας αγαπώ και ελπίζω πως κάπου στις καρδιές σας έχετε αγάπη για μένα. Το όνομά μου είναι Assata Shakur (το σκλαβικό όνομά μου Joanne Chesimard), και είμαι μια επαναστάτρια. Μια μαύρη επαναστάτρια. Με αυτό εννοώ ότι έχω κηρύξει πόλεμο σε όλες τις δυνάμεις που βίασαν τις γυναίκες μας, ευνούχισαν τους άνδρες μας και κράτησαν τα μωρά μας με άδειες κοιλιές. Έχω κηρύξει πόλεμο στους πλούσιους που ευημερούν πάνω στην φτώχεια μας, στους πολιτικούς που μας λένε ψέματα με χαμογελαστά πρόσωπα, και σε όλα τα ρομπότ δίχως μυαλό και χωρίς καρδιά που προστατεύουν αυτούς και τις περιουσίες τους. Είμαι μια Μαύρη επαναστάτρια, και, ως τέτοια, είμαι θύμα όλης της οργής, του μίσους και της ατιμία που είναι ικανή η Αμερική. Όπως με όλους τους άλλους Μαύρους επαναστάτες, η Αμερική προσπαθεί να με λιντσάρει.”

Μέρος εναρκτήριο της ομιλίας «Προς τον κόσμο μου», ηχογραφημένο από την Assata μετά τη σύλληψή της και μεταδοθέν από διάφορους ραδιοφωνικούς σταθμούς τον ιούλιο του 1973. Μπορείτε να το παρακολουθήσετε ολόκληρο εδώ: infoaut.org-Assata Shakur

Μια λεπτομερής αναπαράσταση της συλλήψεως της Assata μπορεί να βρεθεί και στην καταχώρηση της Wikipedia του Sundiata Acoli, Σουντιάτα Άκολι, ενός από τους δύο συντρόφους της κατά τη στιγμή της σύλληψής της και των πυροβολισμών που σκότωσαν τον αστυνομικό Werner Foerstere και τον Zayd Malik Shakur.

Η Assata έχει διηγηθεί τη δική της εκδοχή της ιστορίας της και του προσώπου της με διάφορους τρόπους. Το 1998, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του Πάπα Wojtyla στην Κούβα, και αφού οι ΗΠΑ ζήτησαν από τον Πάπα να πιέσει την κουβανική κυβέρνηση να την εκδώσει, η Assata έγραψε μια επιστολή στον Ιωάννη Παύλο Β’, από την οποία παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα:

H. Tubman, R. Parks,      A. Davis, A. Shakur

“Είμαι μια πρώην πολιτική κρατούμενη και ζω εξόριστη στην Κούβα από το 1984. Υπήρξα μια πολιτική ακτιβίστρια για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου και, παρόλο που η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει κάνει ό,τι μπορεί για να με ποινικοποιήσει, δεν είμαι μια εγκληματίας, ούτε υπήρξα ποτέ.» (…) «Σε αυτό το σημείο, νομίζω ότι είναι σημαντικό να διευκρινίσω ένα πράγμα. Έχω υποστηρίξει και εξακολουθώ να υποστηρίζω επαναστατικές αλλαγές στη δομή και τις αρχές που διέπουν-κυβερνούν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υποστηρίζω το τέλος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, την κατάργηση των ρατσιστικών πολιτικών, το ξερίζωμα του σεξισμού και την εξάλειψη της πολιτικής καταστολής. Αν αυτό είναι ένα έγκλημα, τότε είμαι απόλυτα ένοχη.».”  youtu.be  και reddit-socialism

Bιβλιογραφία

Assata Shakur, Assata. Un’ autobiografia, Massari editore 1993, Μια αυτοβιογραφία

Στην εισαγωγή της επανέκδοσης Zed Books ηπα “An Autobiography” του 2014, η Άντζελα Ντέιβις γράφει πως η Shakur ”είναι ένα συμπονετικό ανθρώπινο ον με μια ακλόνητη δέσμευση για τη δικαιοσύνη. «Το FBI απλώς προσπαθεί απλώς να τρομάξει τους ανθρώπους που εμπλέκονται στους σημερινούς αγώνες“. Σε μια τηλεοπτική συνέντευξη του 2013, η Άντζελα Ντέιβις δήλωσε ότι «η Ασάτα δεν αποτελεί μιαν απειλή. Είναι αθώα», προσθέτοντας ότι η υπόθεση ήταν εμβληματική της αστυνομικής βαρβαρότητας και του ρατσισμού που υπέστησαν αυτή και οι άνθρωποι της γενιάς της. “Σαράντα χρόνια φαίνονται σαν να έχει περάσει πολύς καιρός. Κι όμως, στις αρχές του 21ου αιώνα, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τα ίδια ακριβώς προβλήματα: την αστυνομική βία, Υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, φυλακισμένοι, και ούτω καθεξής. Ο κόσμος δεν γνωρίζει πραγματικά τις λεπτομέρειες και δεν γνωρίζει σε ποιο βαθμό [η Shakur] έγινε στόχος του FBI και του προγράμματος COINTEL.”⁷

Για να μάθουμε περισσότερα

Gianni Sartori, στο il manifesto και άλλους ιστότοπους: in memoria-di-assata-shakur

Ένα άρθρο του Benay Blend, στο Palestine Chronicle, που εξετάζει «πώς η μαύρη ριζοσπαστική παράδοση διασταυρώνεται με τον παλαιστινιακό αγώνα»”.  palestinechronicle.com assata-shakur-how-black-radical-tradition-intersects-with-palestinian-struggle/

Η μετάφραση στα ιταλικά βρίσκεται στη σελίδα του Facebook La zona grigia-η γκρι ζώνη https://www.facebook.com

swissinfo.ch per-prima-volta-una-donna-nella-top-ten-dei-most-wanted

scribd.com Assata-Shakur-Assata-Un-Autobiografia

www.vice perchè FBI ancora cerca la pantera nera assata shakur

Ένα βίντεο (στα αγγλικά) που συνοψίζει τη ζωή της assata https://youtu.be/I7JU2Gwkb3E?si=M299FJyf1_q3UUL0

Εικόνες

η Assata στην Κούβα με την Aleida Guevara, Αλέϊδα Γκεβάρα από Shobha.it_

Οι φωτογραφίες από την Κούβα είναι από Shobha (Battaglia) και έχουν ληφθεί από την ιστοσελίδα: https://www.shobha.it/silvia_baraldini_assata_shakur_williams_kunsler

για τις άλλες υπάρχει αναφορά στη λεζάντα και πολλές άλλες μπορούν να βρεθούν στο διαδίκτυο

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1 https://medium.com/@kestherlyana/affirmation-poem-by-assata-shakur-788c4b2aa078

Το ποίημα διαβάστηκε από διάφορους ηθοποιούς με την ευκαιρία της πρώτης εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ.  youtube.com

Επιβεβαίωση

Πιστεύω στο να ζεις

Πιστεύω στο πνεύμα

Των ημερών βήτα και των ανθρώπων Γάμμα

Πιστεύω στον ήλιο

Στους ανεμόμυλους και τους καταρράκτες

Στα τρίκυκλα και τις κουνιστές πολυθρόνες

Πιστεύω ότι οι σπόροι μεγαλώνουν και γίνονται βλαστάρια

και τα βλαστάρια μεγαλώνουν και γίνονται δέντρα

Πιστεύω στη μαγεία των χεριών

και στη σοφία των ματιών

Πιστεύω στη βροχή και τα δάκρυα

και στο αίμα του Απείρου.

Πιστεύω στη ζωή

Και είδα την παρέλαση του θανάτου

να βαδίζει μέσα από τον πυρήνα της γης

σκαλίζοντας σώματα από λάσπη καθ’ οδόν

Είδα την καταστροφή του φωτός της ημέρας

Και αιμοδιψή σκουλήκια στα οποία ο κόσμος προσεύχονταν

και χαιρετίζονταν.

Έχω δει τους ευγενικούς να καθίστανται τυφλοί

και τους τυφλούς να γίνονται οι περιορισμοί

σε ένα εύκολο μάθημα

Περπάτησα πάνω σε σπασμένο γυαλί

Έφαγα κοράκι και ψωμί του λάθους

και έχω αναπνεύσει τη δυσοσμία της αδιαφορίας.

Με έχουν φυλακίσει οι άνομοι

Μου πέρασαν χειροπέδες οι μισητές

και με φίμωσαν οι άπληστοι

και, αν ξέρω κάτι

είναι πως ένας τοίχος είναι μόνο ένας τοίχος

και τίποτα περισσότερο.

Μπορεί να γκρεμιστεί.

Πιστεύω στο να ζεις

Πιστεύω στη γέννηση

Πιστεύω στον ιδρώτα της αγάπης

και στη φωτιά της αλήθειας

και, πιστεύω πως ένα χαμένο πλοίο,

που κυβερνάται από κουρασμένους και άρρωστους θαλάσσης ναυτικούς,

μπορεί ακόμα να οδηγηθεί στο σπίτι

στο λιμάνι.

Assata και Shobha

2 Το γεγονός ότι, στην κυρίαρχη αφήγηση, το δεύτερο μέρος του ονόματος του Κόμματος των Μαύρων Πανθήρων έχει εξαφανιστεί, γεγονός που υπογράμμιζε τους λόγους για τους οποίους ήταν γνωστοί, ως οργανωμένο κίνημα αυτοάμυνας από τις βιαιοπραγίες της αστυνομίας και των λευκών ρατσιστών, είναι μια περαιτέρω απόδειξη της επιθυμίας ποινικοποίησης του κόμματος ήδη από τις απαρχές του

3 https://www.minimumfax.com/shop/product/aboliamo-le-prigioni-2436

4 https://www.antiwarsongs.org/canzone.php?lang=it&id=62787

5 https://polisportivassatashakur.wordpress.com/palestra-popolare/

6 https://www.swissinfo.ch/ita

7 Στο Cointelpro του J. Eduard Hower https://it.wikipedia.org/wiki/COINTELPRO και,ανάμεσα στα πράγματα που δημοσιεύτηκαν στην Bottega del Barbieri: Silvia Baraldini racconta la nascita delle Pantere Nere και La morte dell’attrice Jean Seberg

Benigno Moi

Μιχάλης ‘Μίκε’ Μαυρόπουλος     La Bottega del Barbieri